Beeldend kunstenaar Michael Tedja heeft heus wel humor

door Haroon Ali

 


Michael Tedja is niet de meest toegankelijke man. Hij heeft vanaf vrijdag een indrukwekkend retrospectief in het Cobra Museum in Amstelveen, maar hoeft daar niet met Jan en alleman over te praten. “Ik zit in een gesloten gemeenschap van dichters en filosofen.” Daar voelt de 41-jarige kunstenaar en schrijver zich helemaal thuis. “Ik vind het interessant als jongeren mijn werk zien, maar ga niet in jongerentaal spreken zodat zij het leuk vinden.”

Ik spreek af in het museum: kom ik ook eens in Amstelveen. Als ik de expositieruimte binnenloop, is Michael zijn schilderijen aan het uitpakken en ophangen. Er komen ruim 350 werken uit het afgelopen decennium aan de muren te hangen. Daarnaast heeft hij pagina’s uit zijn 14 boeken opgeblazen. Michael houdt sterk rekening met het museum waar hij exposeert. Of zoals hij zelf formuleert: “Dat institutionele kader heb ik geïnterneerd.”

VICE: De expositie heet Snake. Wat heb jij met slangen?
Michael Tedja: In al mijn series zitten slangen. Een slang legt steeds zijn huid af; dat doe ik als kunstenaar ook. Ik schilder iets, laat het een maand staan en schilder er weer overheen. Bovendien heeft de slang allerlei connotaties, zowel in de Surinaamse als de westerse cultuur. De slang symboliseert daarnaast de band met mijn moeder, maar ik wil daar niet veel over kwijt. Ik beschrijf het liever in gedichten, dat is abstracter, metaforischer.

Ik las dat je op internetfora graag discussieert over verbanden tussen op het eerste oog onsamenhangende cijferreeksen.
Wat wil je daar over weten?

Waarom dat je bezighoudt.
Cijferreeksen zijn voor mij poëzie. Je stuurt een cijferreeks naar iemand op, een reeks die eerst chaotisch lijkt. Dan gaat hij op zoek naar de verbanden. Zo ontstaan er grafieken en tabellen. Ik vind dat interessant. Als ik geen kunstenaar was geweest, dan was ik wiskundige geworden.

In één schilderij breng je kunst in verband met modernisme, alcoholisme en kuddegedrag. Kan ik stellen dat het leggen van verbanden jouw drijfveer is?
Als kunstenaar is het belangrijk dat je meer kunt dan een mooi schilderij maken. Ik wil weten waarom een beeld mooi is, hoe het zich verhoudt tot de omgeving. Zo bouw ik aan een filosofisch raamwerk.

Is dat soms niet vermoeiend?
Ik vind het vermoeiend om niet na te denken; volgens mij kan ik dat niet eens. Als je iets mooi vindt, wil je toch weten waarom?
 
 
Op je site staan een stuk of tien certificaten die aantonen dat je hoogbegaafd bent. Zijn die certificaten echt?
Haha, ja.

Waarom heb je die certificaten op je site gezet?
Je zet toch ook je cv op je site?

Ben je trots op je hoogbegaafdheid?
Het is wel leuk, maar op zichzelf staand heb je er niet zo veel aan. Je moet dingen maken, je moet goed zijn.

Je bent van Surinaamse afkomst. Benadruk je dat in je werk, of juist niet?
Ik ben in Rotterdam geboren, maar in mijn werk zitten zeker Surinaamse symbolen. Iemands afkomst is interessant, maar uiteindelijk gaat het om de individuele kwaliteiten. Een Surinaamse kunstenaar alleen is niet interessant, het werk moet ook goed zijn.

Word je zelf weleens in een hokje geduwd?
Er zijn vast mensen die denken dat ik dit allemaal voor elkaar heb gekregen omdat ik een Surinaamse kunstenaar ben.

En dat je daardoor meer opvalt in de overwegend blanke kunstwereld.
Dat zal best. Maar ik geloof ook dat er mensen zijn die zeggen: onzin, dit is gewoon goed werk. Ik ben zelf zo, dus er zullen vast anderen zijn die ook zo naar kunst kijken.
 


Je komt over als een serieus persoon. Je kunst is erg doordacht. Welke rol speelt humor in jouw leven?
Of ik het belangrijk vind bedoel je?

Of je het hebt.
Vast, haha. Het zal wel toch?

En zit er humor in je werk?
Ik denk niet dat ik humorloos ben. De serieusheid waar jij het over hebt is concentratie. Iemand die 100 meter sprint, doet dat ook heel serieus, om elke keer tweehonderdste van een seconde sneller te zijn.

Waar moet jij heel erg om lachen?
Als ik iets heel goed vind. Je hebt het mis als je denkt dat domme dingen leuk zijn. Als ik iets oplos, dan kan ik daar om lachen. Als ik iets moeilijks uitvogel, word ik heel happy.

Dus als jij een wiskundig raadsel oplost, lach je van blijdschap.
Als ik op de middelbare school een som oploste met behulp van een liniaal, in plaats van met een geodriehoek zoals de rest, dan vond ik dat wel grappig ja.

De expositie Snake van Michael Tedja opent aanstaande vrijdag in het Cobra Museum voor Moderne Kunst in Amstelveen, en is tot en met 26 mei te zien. www.cobra-museum.nl
 

Reageer