Naaktfoto's van superblote meisjes en een gesprek over religieuze onderdrukking

dsc_00382

Onlangs ontmoetten we Wulan Mei Lina, een 31-jarige fotografe uit Indonesië die erotische foto's maakt. Dat doen natuurlijk wel meer mensen, maar Indonesië is nu niet bepaald de gemakkelijkste plek voor personen als zij die graag drinken en naar blote lijven kijken. Zo zat een redacteur van Playboy er onlangs een gevangenisstraf uit voor het uitbrengen van nota bene een volstrekt naaktloos nummer en draaide de Indonesische zanger Ariel de bak in omdat zijn zelfgemaakte sextape gestolen werd en vervolgens opdook door het hele land. De Indonesische regering koketteert graag met de kuise idealen van de islam, vandaar. Wulan is op dit moment in Nederland, omdat ze haar foto's exposeert in galerie HAAGS in Den Haag. We spraken haar over haar jeugd, haar werk en over hoe het is om foto's te maken van blote meisjes in een land waar dat door de regering wordt afgekeurd.

Vice: Waar kom je vandaan? Wulan: Ik kom uit Surabaya, de tweede grootste stad van Indonesië op het eiland Java. Erg vrij is het er niet; er zijn veel conservatieve moslims.

Ben je conservatief opgevoed?
Best wel. Mijn moeder komt uit een militaire familie; mijn opa was commandant in het leger. En mijn vader was vroeger imam. Je zou dus kunnen zeggen dat ik uit een islamitische familie kom. Alleen is mijn moeder toen ik nog jong was tot het christendom bekeerd.

Je vader ook?
Nee, daar hadden mijn ouders elke dag ruzie over. Mijn vader heeft regelmatig gedreigd me het huis uit te schoppen als ik dingen zou doen die in strijd waren met het islamitische geloof. Het was vroeger niet bepaald harmonieus thuis, maar dat is gelukkig veranderd. Mijn vader is inmiddels christen geworden.

Haha.
Ja, raar hè? Ik ben zelf niet gelovig trouwens. Alleen voor mijn identiteit.

0461

Voor je identiteit?
In Indonesië heb je een geloof nodig om je identiteitspapieren volledig te kunnen invullen. De overheid kan geen paspoort voor je maken als je geen religie hebt. Ach, het is maar een papiertje.

Dus als persoon ben je niet gelovig?
Nee, ik geef er geen zak om. Mijn zussen zijn bloedfanatieke christenen. Alleen mijn broer en zusje zijn nog moslim.

Ging je vroeger naar school?
Ik was het oudste kind en we hadden het thuis niet breed, dus vanaf mijn dertiende ben ik naast school gaan werken.

Wat deed je?
Ik verkocht make-up. Ik heb maar twee jaar op de middelbare school gezeten; er was geen geld voor om het af te maken.

En toen ben je fulltime gaan werken?
Nee, ik was nogal wispelturig. Ik heb eigenlijk nooit naar mijn ouders geluisterd, ging alleen maar uit en liep een beetje het gangstertje uit te hangen op straat met mijn vrienden.

Wat deed je dan?
Nou gewoon, dingen die gangsters doen. Mijn groep was altijd aan het vechten met een andere groep, je weet wel.

075a11

Hoe heette je groep dan?
We hadden geen naam, maar mensen noemden ons Bonex. Dat betekent zoiets als dat je nergens bang voor bent. Het grootste deel van de tijd reden we rond op onze brommers. We dronken, rookten en gebruiken drugs.

Wat voor drugs?
Alles. Cocaïne, hasj, heroïne, xtc... Maar toen ik negentien was ben ik gekapt met drugs. In Indonesië proberen mensen vaak de dingen die ze zien in gangsterfilms na te doen, maar het lukt ze niet om de traditie te overwinnen. Mensen zijn er echt traditioneel, maar meestal vooral in het zicht van hun familie. Als jongeren uitgaan zijn ze heel anders dan wanneer ze met hun familie zijn. We houden graag de schijn op.

Mensen doen alsof ze een devoot religieus zijn.
Ja, in mijn stad bijvoorbeeld verwacht men van je dat je elke dag bidt om zo te laten zien dat je een goed mens bent. Seks voor het huwelijk is ook strikt verboden.

Maar het gebeurt wel, toch?
Er is totaal geen goede seksuele voorlichting. Ik herinner me dat ik toen ik jong was een keer op straat zat toen mijn vader me riep. "Wat hang je daar nou? Je ziet eruit als een slet!" zei hij. Meisjes horen thuis te blijven. Inmiddels is het land iets moderner geworden. Maar veel normen en waarden zijn nog steeds hartstikke traditioneel.

Je werd fulltime fotograaf.
Ja, ik maakt mijn erotische foto's en ben fotografeer daarnaast voor commerciële opdrachtgevers. Het is allemaal begonnen toen ik achttien was en model stond voor een vrouwelijke Franse fotograaf. Ik ontdekte al gauw dat voor de camera staan niets voor mij was. Als kind leende ik altijd camera's van vrienden, omdat mijn ouders zich de aankoop van een eigen fototoestel niet konden veroorloven. Toen ik 23 was kreeg ik mijn eerste camera en begon ik foto's van mijn man en kind te nemen. Zo is het balletje een beetje gaan rollen.

Wat voor soort dingen deed je op dat moment? Werken? Verkocht je nog steeds make-up? Nee, daar was ik mee gestopt. Ik was kledingontwerper.

Je maakt ook je eigen kleding, toch? Ik draag mijn eigen ontwerpen, en ik show ze door ze aan te trekken bij het uitgaan. Ik ben heel dun, in Indonesië kon ik nooit fatsoenlijke kleren vinden in mijn maat. Daarom begon ik mijn eigen kleding te naaien.

Hoe verzeilde je van het fotograferen van je man en kinderen bij erotische fotografie?
Ik houd van sexy dingen, de gothic stijl, SM en bondage. Ik kan mijn fantasieën uitdrukken met fotografie.

043-dp1

Wanneer was de eerste keer dat je een meisje fotografeerde?
Dat was mijn beste vriendin, ergens in 2003 of 2004.

Je vroeg een meisje om model te staan en kleedde haar aan?
Ja, ik deed alles in mijn eentje. Nog steeds, trouwens.

Waar kreeg je het idee om dat te doen?
Ik heb altijd van sexy dingen gehouden, maar in Indonesië zag ik natuurlijk nooit zulke dingen. Toen ik met mijn Franse man trouwde, vertelde ik hem over mijn fascinatie. Hij liet me boetiekjes in Parijs zien waar heel erotische dingen te krijgen waren. Hoge hakken, latex... Er is geen latex in Bali, dus mijn man nam die dingen voor me mee vanuit Parijs.

Dus toen nam je foto's van je beste vriendin?
Ja, in eerste instantie althans. Daarna werden het ook vrienden van vrienden. Ik ging altijd veel uit, dus ik vond de meisjes vaak in de clubs. Ik vroeg ze dan om me te volgen. Het was in het begin wel moeilijk om ze hun kleren te laten uittrekken, maar het scheelt dat ik een vrouw ben; daarmee kan ik ze vaak op hun gemak stellen. Uiteindelijk trekken ze meestal rustig hun kleren uit.

dsc_00172 dsc_00202

Ben je ooit in de problemen geraakt met je foto's?
Ik had ooit een expositie in een Balinees restaurant. Bijna 200 mensen kwamen naar mijn werk kijken. Ik deed ook een performance met zweepjes en bondage-achtige dingen. Toen kwamen er twee politieagenten naar het restaurant. De eigenaar was mijn vriend, dus hij stuurde ze weg door ze wat geld toe te stoppen.

Anders zou je in de gevangenis zijn beland?
Ja. De radicale moslims oefenen grote druk uit op Indonesië. De regering heeft onlangs een nieuwe wet aangenomen die ervoor zorgt dat je je nog amper kan uitdrukken. Zelfs hemdjes en minirokjes zijn verboden. En als je je vriend in het openbaar kust, riskeer je vijf jaar gevangenisstraf.

Dat klinkt niet goed.
Gelukkig woon ik op Bali. De kunstenaars, beeldhouwers en fotografen leven daar. Ze zijn allemaal gefrustreerd over de nieuwe wet, want de nieuwe regels weerhouden toeristen ervan om te komen. Die liggen natuurlijk graag in bikini op het strand. Maar goed, we vechten voor onze rechten.

Hoe dan?
Door te demonstreren. Bali is klein. Maar veel Balinese mensen zouden zich in de toekomst graag van Indonesië afscheiden als de wet niet verandert. Een beroemde muzikant zit op dit moment in de bak omdat hij thuis een seksvideo maakte met zijn vriendin.

Ja, dat hoorde ik.
Vijftien tot twintig jaar heeft hij gekregen, terwijl het niet zijn fout is. Iemand anders jatte die tape.

Wat vind je daarvan? Het is te gek voor woorden, belachelijk.

En die Playboy gast die gearresteerd werd?
Ook bizar. Er was geen naakt te zien op die foto's, geen open benen, niks. De radicalen hekelen Amerika, en omdat Playboy een Amerikaanse naam is hebben ze die redacteur gearresteerd.

Ben jij ooit opgepakt?
Nog niet, maar ik moet op mijn hoede zijn. Ik was altijd erg voor provocatie, maar probeer beter op te passen.

Op welke manier? Ik ben een open boek, ik geef er weinig om wat mensen denken of vinden. Maar nu moet ik toch een iets voorzichtigere houding aannemen. Het is gevaarlijk, en ik heb een dochter. Als ik haar niet had zou ik me er waarschijnlijk weinig van aantrekken.

Kun je op dit moment werken?
Ja, maar het is lastig om modellen te vinden.

0221

Wat doe je met de foto's die je maakt? Je kunt ze niet verkopen in Indonesië of ergens laten zien.
Ik heb mijn naaktfoto's nooit verkocht in Indonesië of waar dan ook. Dit is de eerste keer dat ik naar een ander land ben afgereisd om mijn foto's te exposeren. Daar ben ik blij mee.

Hoe ben je in contact gekomen met deze galerie?
De eerste keer was toen ik naar Parijs ging, stelde mijn Franse echtgenoot me voor aan iemand van Libération, de Franse krant waar hij vroeger voor werkte. Die persoon kende weer iemand in Nederland die correspondent was voor de krant. Zij gaf me het nummer van een Nederlandse fotograaf, Chris de Bode. En die gaf me weer het nummer van de galerie.

Ben je niet bang dat je modellen in de problemen komen door je werk?
Als ik problemen krijg, dan zij ook. Ook daarom moet ik voorzichtig zijn.

Denk je dat je een voorbeeld bent voor andere vrouwen in Indonesië, dat je als rolmodel fungeert?
Veel vrouwen kunnen zich niet uitdrukken vanwege hun achtergrond. Ik vond een open-minded model dat bondage echt te gek vond, maar zulke meisjes zijn zeldzaam. Meisjes die van lesbische dingen houden of triootjes kunnen daar niet voor uitkomen.

059-dp1

Ben jij eigenlijk lesbisch?
Ik ben biseksueel. Maar ik doe het niet meer met vrouwen.

Waarom niet?
Omdat ik er klaar mee ben.

Hoezo dan?
Vrouwen zijn control freaks en jaloers. Daar houd ik niet van. Als ik uitga met mijn man of mijn beste vriend zijn ze altijd afgunstig. Zonde van mijn tijd.

TEKST: JAN VAN TIENEN
FOTO'S: WULAN MEI LINA

Wulans expositie is nog tot en met 30 oktober te zien in Den Haag: Galerie HAAGS / Koningin Emmakade 148 / 2518 JK Den Haag

Reageer