Cultuur

Een wandelingetje door Gent met het Zuid-Afrikaanse queerduo FAKA

"Ik zou zeggen dat Brussel wild is, en Gent nogal schattig."

door Souria Cheurfi ; foto's door Antoine Grenez
16 augustus 2019, 12:00pm

Vorig weekend traden Buyani Duma en Thato Ramaisa, alias FAKA, op tijdens Different Class in Gent. FAKA [uitgesproken als ‘faga’], is een Zoeloese term die ‘doordringen’ betekent. Hun muziek is sterk beïnvloed door gqom, een muzikaal genre dat begin jaren 2010 onstond in Durban, Zuid-Afrika. Op de release van hun EP Bottom’s revenge in 2016 volgde een tal van optredens door heel Europa, van Londen tot de Berghain in Berlijn. Sindsdien zijn Buyani en Thato op tournee, en ontdekken ze onophoudelijk nieuwe steden en culturen. We namen hen mee door de straten van Gent om te praten over cultuurschokken, de queer community en de segregatie die nog steeds de realiteit zijn in Zuid-Afrika.

1565700991195-OKR0023220

VICE: Hey Buyani en Thato, is dit de eerste keer dat julle in Gent zijn?
FAKA: Nee, eigenlijk is het al de vierde keer dat we naar België komen. We hebben al twee keer opgetreden in Gent en één keer in Brussel. Maar dit is wel de eerste keer dat we hier door de stad wandelen. Het is hier wel schattig.

Hebben jullie Brussel toen ook al kunnen verkennen?
Een beetje. Als ik me goed herinner, zijn we na onze show in een club beland. Het was vet!

Welke stad was jullie favoriet?
Ik zou zeggen dat Brussel wild is, en Gent nogal schattig.

Jullie komen uit Johannesburg. Hoe is het nachtleven daar?
Geniaal. Als het nachtleven een land zou zijn, zou het Zuid-Afrika zijn. We gaan vaak naar Kitcheners: die hebben een interessant, eclectisch en behoorlijk alternatief programma. In Zuid-Afrika moet je ook niet persé naar één specifieke club om je te amuseren. Die bar achter je de hoek speelt ook goede house en gqom. En het is misschien niet de coolste plek, maar je gaat je wel amuseren.

faka-gent

Hoe is FAKA ontstaan?
We hebben elkaar in 2010 leren kennen op een festival. Daarna begonnen we vaker samen op te trekken en gingen we samen feesten. En eigenlijk hebben we elkaar sindsdien niet meer losgelaten: we zien elkaar echt elke dag. In 2013 zijn we begonnen met muziek maken. We kwamen allebei uit de kunstwereld, maar toen waren we nog onervaren.

Johannesburg staat bekend om zijn bloeiende culturele scene. Hoe zit dat dan? Helpen jullie elkaar of is er echt harde concurrentie?
Er is geen hulp. Iedereen doet gewoon zijn ding, maar het is moeilijk omdat er niet veel mogelijkheden zijn. Het is een creatieve stad, maar de overheid doet niets om de scene te ondersteunen. En al helemaal niet de zogenaamde ‘alternatieve’ artiesten. Die worden minder serieus genomen dan de mainstream artiesten.

Jullie hebben ook een passie voor mode. Hoe ver staat de mode-industrie in Johannesburg?
We houden van mode, maar het is ingewikkeld in Zuid-Afrika. Er is veel talent, maar de industrie in het land gaat achteruit. In de jaren 80 en 90 waren er veel modefabrieken, maar toen de overheid de deuren opende voor internationale import, had dat verregaande gevolgen voor de lokale industrie, die daar bijna helemaal aan ten onder ging. En daardoor hadden onze ontwerpers geen middelen meer om hun creaties mee te produceren. Het komt erop neer dat er best veel mensen zijn met flink wat talent, maar ze hebben niet de mogelijkheden om te door te groeien.

Voelen jullie je dan meer geïnspireerd door internationale mode?
Nee, het is vooral Zuid-Afrika en de Zuid-Afrikaanse cultuur die ons inspireren. Maar we volgen veel inclusieve bewegingen en culturen van over heel de wereld.

Jullie hebben veel fans in Europa. Hoe ziet jullie publiek in Zuid-Afrika eruit?
Dat is een beetje hetzelfde als op andere plekken, maar het voelt meer als een gemeenschap, omdat we de meeste mensen zelf ook kennen.

Mykki Blanco heeft jullie bezocht om deze scene te ontdekken. Hebben jullie nog contact?
Ja, we zijn echt vrienden geworden. Dat gevoel van community kent geen grenzen.

Jullie zijn ook heel aanwezig in de queergemeenschap. Is Johannesburg een veilige stad voor queers?
Ja… of eigenlijk: hangt er vanaf waar je komt. Zuid-Afrika is een zeer ongelijke samenleving. Je kunt door een super conservatieve buurt, wandelen en een kilometer verder is het weer volledig veilig en kun je vrij jezelf zijn.

Is dat ook zo in andere Zuid-Afrikaanse steden? Kaapstad staat bijvoorbeeld bekend om de segregatie die daar heerst.
Ja hoor. Kaapstad is leuk, omdat we ook daar een community hebben. De queer scene is er heel aanwezig. En de electroscene in Kaapstad is waarschijnlijk de grootste van heel Zuid-Afrika. We spelen er dus graag, maar we voelen wel het verschil vanuit een raciaal en economisch oogpunt: Kaapstad is een kleine, racistische provincie. Witte suprematie is er gewoon blijven bestaan: zwarten en andere minderheden worden nog steeds aan de kant gezet en krijgen te maken met racisme.

Alsof er twee aparte steden zijn in Kaapstad die los staan van elkaar?
Ja, de stad is nog steeds verdeeld in een witte en een zwarte buurt. De zwarte buurt ligt op wo’n 45 minuten van het centrum en wordt nog steeds gekenmerkt door problemen met elektriciteit, huisvesting en armoede. Om de twee maanden zijn er rellen en protesten tegen deze ongelijkheden. Veel mensen zijn tijdens zulke rellen gestorven. En een beetje verder heb je dan het centrum: boujee en wit. In Johannesburg is dat helemaal niet zo: daar zijn er meer zwarten in het centrum.

1565699708313-OKR0023213

Als je in Kaapstad optreedt, is dat dan in de zwarte buurt, ver van het centrum, of in de witte buurt?
We treden op in de stad, in het witte en boujee gedeelte dus!

Jullie publiek daar is dan ook wit?
Nee, dat is het juist. Er is eigenlijk een welgestelde zwarte minderheid in Kaapstad. Als je naar de hele stad kijkt, zijn ze dus een kleine groep, maar daar waar we spelen zijn ze in de meerderheid.

Is de segregatie minder voelbaar in Johannesburg?
Ja en nee. Uiteindelijk komen witte mensen er vooral in de witte buurten, in de noordelijke buitenwijken.

Jullie hebben al zowat heel Europa afgereisd. Krijgen jullie hier ook te maken met racisme?
Ja, dat is al verschillende keren gebeurd. Het is natuurlijk heel anders, maar we hebben toch een aantal incidenten gehad op het vliegveld, of zelfs op straat – vooral in Londen. Ik denk dat racisme overal bestaat, maar in verschillende gradaties.

Dat is triest, maar waar. Bedankt Buyani en Thato. Tot op het festival!
Ja, we willen je in de eerste rij zien dansen!

Wil je elke zaterdag een overzicht van onze beste verhalen toegestuurd krijgen? Schrijf je dan nu in voor onze newsletter.

Volg VICE België ook op Instagram.

1565699722443-OKR0023251
1565699733662-OKR0023252
1565699746613-OKR0023258