FYI.

This story is over 5 years old.

News

Μια Διαδρομή από τη Γάζα ως την Κρήτη

Ο Βαγγέλης Πισσίας με τον Άγιο Νικόλαο -αφού έσπασε τον αποκλεισμό της Γάζας- τώρα θέλει να αποτρέψει την υδρόλυση των χημικών της Συρίας στην Κρήτη.
15.7.14

Τον συναντάω στο σπίτι του. Έχω έρθει να μιλήσουμε με αφορμή την κατάσταση που επικρατεί στην Παλαιστίνη. Με το που μπαίνω, παρατηρώ τους χάρτες που έχει ακουμπήσει στο τραπεζάκι του σαλονιού και τα δύο πύλινα διακοσμητικά καραβάκια που είναι τοποθετημένα πάνω τους. «Ετοιμαζόμαστε για την Κρήτη», μου λέει. Ο Βαγγέλης Πισσίας πριν λίγα χρόνια εμπνεύστηκε το «Ένα καράβι για τη Γάζα», την επιχείρηση που κατάφερε το 2008 να σπάσει μετά από 41 χρόνια το εμπάργκο και να προσεγγίσει το λιμάνι της Γάζας. Σήμερα έχει ένα καινούριο στόχο. Να καταφέρει να αποτρέψει την υδρόλυση των χημικών του πολέμου της Συρίας στην Κρήτη. Σε όλες αυτές τις προσπάθειες κοινός παρανομαστής ο «Άγιος Νικόλαος», το καϊκι που ταξίδεψε στη Γάζα και πλέον βρίσκεται στην Κρήτη έτοιμο να σαλπάρει.

Ρωτάω τον Βαγγέλη Πισσία για την ιστορία του «Άγιου Νικόλα», πως το απέκτησε και πως εμπνεύστηκε το «Ένα Καράβι για τη Γάζα»: «Πιάνω την ιδέα μαζί με άλλους ανθρώπους που έχουν την ιδέα του Free Gaza Movement. Το Free Gaza Movement φτιάχνεται από ανθρώπους στο εξωτερικό το 2006, σε μία αντίστοιχη εποχή με τους βομβαρδισμούς στη Γάζα ίδιους με αυτούς που γίνονται τώρα. Εγώ βρισκόμουν εκεί. Γίνονταν γύρω στις 1000 ρίψεις βομβών και ρουκετών την ημέρα. Κάθε μέρα ήμασταν στα νεκροτομεία. Αυτό που γίνεται και τώρα γινόταν τότε με τον ίδιο ρυθμό επί περίπου 1,5 μήνα. Μου είχαν δώσει ένα σπιτάκι να μένω, να πηγαίνω να ησυχάζω πότε πότε. Ήταν πολύ κοντά στην ιχθυόσκαλα της Γάζας. Πήγαινα καθόμουν με τους ψαράδες, πιάναμε την κουβέντα, μου έφτιαχναν κάνα τσάι κι έτσι μου μπήκε για πρώτη φορά η ιδέα του σπασίματος του αποκλεισμού. Την ίδια περίοδο οι Ισραηλινοί έκαναν την εισβολή στο Λίβανο και είχαν πάει οι Αμερικάνοι με τον Paul Larudee για αλληλεγγύη. Εκεί, ο Paul και κάποιοι άλλοι συζητούσαν για τη Γάζα. Έτσι επανέρχεται η ιδέα του πλοίου που μπορεί να σπάσει το εμπάργκο, για πρώτη φορά μετά το 1988 που έγινε μία απόπειρα που τίναξαν κυριολεκτικά στον αέρα μέσα στο λιμάνι της Λεμεσού και σκότωσαν και τους τρεις Παλαιστίνιους δημιουργούς της επιχείρησης.

Το πρόβλημά τους ήταν που να βρούνε σκάφος. Τότε τους είπαν κάποιοι από τα Παλαιστινιακά εκεί στο Λίβανο να έρθουν σε επαφή μαζί μου. Μου έστειλαν ένα e-mail, εγώ είδα το e-mail, και μου έλεγαν πως ξέρεις θέλουμε να μας βοηθήσεις, υπάρχει ένα σκάφος σε ένα νησάκι τα Τριζόνια, πήγαινε δες αν κάνει κι αν θα μπορούσαμε να το πάρουμε. Εγώ το θεώρησα πολύ επιπόλαιο έτσι όπως γινόταν. Τους απαντάω πως εγώ δεν μπορώ να κάνω τίποτα, συγνώμη, μπορεί να πάω να ρίξω καμιά ματιά, αλλά δεν μπορώ να ασχοληθώ γιατί έχω πάρα πολλές υποχρεώσεις. Με το που το κάνω αυτό ειδοποιώ παράλληλα μέσω κάποιου γνωστού να τους πει να μην κάνουν σαχλαμάρες, να μην μου στέλνουν e-mail, ότι δεν γίνονται έτσι τα πράγματα κι ότι πρέπει να είναι πιο προσεκτικοί. Εκείνοι δεν κατάλαβαν και πολύ καλά, άργησε να τους πάει το μήνυμα, οπότε στέλνουν έναν δικό τους άνθρωπο να πάει στην Τουρκία να βρει ένα καράβι. Κι όντως πήγαν βρήκαν έναν σκάφος εκεί, γύρισαν στις ΗΠΑ, στο Όστιν κοντά εκεί στην Οκλαχόμα, μίλησαν με τον Paul Larudee, ήταν χαρούμενοι κι αρχίζουν να ετοιμάζουν την αποστολή. Κάποια στιγμή τον Μάρτη του 2008 πια, έχουν περάσει δύο χρόνια προετοιμασίας, ανακοινώνουν ότι θα φύγουν τον Ιούλιο από την Κύπρο. Αυτό «άπλωσε» σε διάφορες χώρες γιατί ήταν το International Solidarity Movement. Είχε Αυστραλούς, Καναδούς, Σκωτσέζους, διάφορους. Έφυγε κάποια στιγμή ο Αϊμαν Χάμαντ για να δει το πλοίο και με το που γύρισε έρχεται το FBI σπίτι του, τον ανακρίνει και του παίρνει και τους υπολογιστές. Ανακρίνουν τα παιδιά του κι αυτός άρχισε να ανησυχεί τότε και να λέει ότι άκουγε κι ομιλίες στο διπλανό σπίτι με βαριά προφορά που του φαίνονταν εβραϊκά. Σκεφτόταν ότι τον έχουν από κοντά. Μια μέρα ο Αϊμαν πήρε τον Paul Larudee τηλέφωνο να κανονίσουν ένα ραντεβού και του λέει ότι εκείνη τη στιγμή βρίσκεται στη λίμνη του Όστιν. Ήταν 14-15 Απρίλη του 2008, περίπου 13.00. Στις 15.30 βλέπει ο Larudee στην τηλεόραση σε έκτακτο δελτίο ότι βρέθηκε πτώμα με δεμένα χέρια, πόδια και στόμα στη λίμνη του Όστιν. Ήταν ο άνθρωπος αυτός. Το FBI είπε ότι αυτοκτόνησε, ενώ οι εφημερίδες έγραφαν ότι είναι η πιο περίεργη ιστορία αυτοκτονίας στην ιστορία των αυτοκτονιών στην ανθρωπότητα. Να δένει μόνος του κάποιος τα χέρια και τα πόδια του και να αυτοκτονεί. Από το FBI, απάντησαν ψύχραιμα και είπαν το έκανε για να ενοχοποιήσει τους αντιπάλους τους για να φαίνεται σαν δολοφονία, ενώ αυτοκτόνησε.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Τότε ήταν που ήρθαν σε επαφή μαζί μου. Με τον τρόπο που τους είχα υποδείξει έκαναν μία επαφή και μου είπαν τι είχε συμβεί. Τους απάντησα ότι σε 2.5 μήνες θα έχετε δύο πλοία να σας περιμένουν. Δεν θα με ξαναενοχλήσετε, δεν ξέρετε το όνομά μου, δεν ξέρετε που είναι η Ελλάδα στον χάρτη, τίποτα. Τέλος και τελεία. Εγώ θα σας ειδοποιήσω όταν χρειαστώ κάτι. Ξεχάστε με.

Αμέσως άρχισα να ψάχνω καϊκια. Εντόπισα ένα στην Ερέτρια κι ένα στην Κοιλάδα στην Ερμιονίδα, τα άλλαξα θέση, τα έβαλα σε καρνάγια, και στήθηκε μια δουλειά πολύ μυστική. Είχαμε την αγωνία ότι θα μας εντοπίσουν. Εγώ ζούσα με το φόβο ότι θα ξυπνήσω και θα μου πουν ότι μου τα τίναξαν. Θεωρούσα ότι πρόσεχα, άλλαζα αμάξια όταν πήγαινα στα ναυπηγεία, έπαιρνα λεωφορεία, έκανα τα πάντα για να μην με πάρουν από πίσω. Εφάρμοζα όλους αυτούς τους κανόνες που πρέπει, αλλά έλεγα δεν μπορεί κάπου θα στραβώσει, κάπου θα τα βρουν. Κι εκεί ήταν που έκανα ένα ταξίδι για ξεκάρφωμα στην Αλεξάνδρεια στην Αίγυπτο, από εκεί ήταν και η καταγωγή μου. Περιδιάβαινα στα ναυπηγεία λίγες μέρες και μετά γύρισα πίσω. Μία «προκτόρισσα» μου είχε πει μετά ότι έχω την εντύπωση ότι τα πλοία τα φτιάχνουν στην Αίγυπτο κάπου εκεί στην Αλεξάνδρεια. Μπα λέω… και πώς σας ήρθε αυτή η ιδέα; Έτσι λέει υπήρχε αυτή η πληροφορία.

Είπα στους Αμερικάνους ελάτε μερικοί από εσάς κατά τις 15 Ιουλίου. Τότε είδα μερικούς για πρώτη φορά στη ζωή μου. Κάναμε μία παρουσίαση στων Ξένων Ανταποκριτών, όλοι ήταν εκεί, έγινε χαμός, κανείς δεν το περίμενε. Άκουγαν ότι θα φύγει από την Κύπρο το καράβι αρχές Αυγούστου αλλά δεν πίστευαν ούτε καν ότι υπάρχει καράβι. Τότε ο Paul Larudee τους είπε ότι όλα είναι έτοιμα. Και ότι: «Εμείς χωρίς τους Έλληνες δεν μπορούσαμε να το κάνουμε. Οι Έλληνες χωρίς εμάς μπορούσαν να τον κάνουν». Ήταν μία ωραία φράση.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Μετά έγραψαν οι εφημερίδες του Ισραήλ ότι ξοδεύτηκαν πολλά λεφτά για να εντοπιστούν τα πλοία και πάρθηκαν μέτρα γι' αυτούς που είχαν αναλάβει να τα βρουν, αλλά απέτυχαν.

Τα πήραμε και ξεκινήσαμε γύρω στις 4-5 Αυγούστου. Ο Δημήτρης Κ. και ο Άγιος Νικόλαος. Το ένα έφυγε από την Ερέτρια και το άλλο έσκασε από τις Σπέτσες. Ήμασταν όλοι μαζί 44 άτομα στο τέλος μαζί με δημοσιογράφους και από το Αλ Τζαζίρα. Τα 9 άτομα ήμασταν Έλληνες. Πήγαμε από την Κρήτη, εκεί προσπάθησαν να μας καθυστερήσουν, έστελνε γράμματα το Υπουργείο να γίνουν έλεγχοι. Η αλήθεια είναι ότι από το Υπουργείο προσπάθησαν αρκετά να μην φύγουμε. Αλλά στο λιμεναρχείο ήταν καλοί άνθρωποι. Για τα μάτια του κόσμου έκαναν ότι μας φωνάζουν ότι εκθέτουμε τη χώρα και πηγαίναμε παραδίπλα και μου έλεγαν εγώ είμαι μαζί σου, θα σου δώσω απόπλου. Φτάσαμε Καστελόριζο κι από εκεί φύγαμε για Κύπρο. Στην Κύπρο μας είχαν πει ότι υπάρχει συμβόλαιο θανάτου για εμένα και τον Laduree. Οι Ισραηλινές εφημερίδες έβγαιναν κι έγραφαν «Βυθίστε το» ή η Υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ αναρωτιόταν δημόσια αν ξέρουμε κολύμπι.

Φύγαμε από την Κύπρο με κατεύθυνση Γάζα. Όταν πλησιάζαμε, μας έκαναν ηλεκτρονικό κλωβό με αποτέλεσμα να μην λειτουργούν τα όργανα του πλοίου καθόλου. Είχαμε όμως μία πυξίδα κι επειδή είμαι της παλιάς σχολής ανεξάρτητα από τα GPS, όταν σταμάτησαν τα όργανα είχα ήδη βγάλει πορείες στο χάρτη. Με το που πλησιάζουμε κι άλλο βλέπουμε τα πολεμικά πλοία και λέμε ώπα να τα παιδιά. Ήμασταν στα 30 μίλια έξω από τη Γάζα και είχε φτάσει 23 Αυγούστου. Κάναμε συνέλευση. Εγώ γι' αυτό ήθελα να είμαστε δύο καϊκια, γιατί λέω αν δυο τρεις τέσσερις φοβηθούν; Τι κάνεις; Τους έχεις με πανικό; Θα αναγκαστείς να αλλάξεις το σχέδιο. Άρα λέω όσοι φοβηθούν θα τους βάλουμε στο ένα και θα πούμε πάτε για Αίγυπτο και οι άλλοι να κάνουμε αυτό που θέλουμε να κάνουμε. Κάνουμε συνέλευση και λέμε τώρα θα πέσουν προειδοποιητικές βολές. Στην αρχή θα ρίξουν στον αέρα, μετά στη θάλασσα τι κάνουμε; Συνεχίζουμε ή σταματάμε; Ποιοι λένε σταματάμε; Κανένα χέρι. Ποιοι λένε συνεχίζουμε; Όλα τα χέρια. Με έπιασε κόμπος. Λέω κάτσε. Δεν αρκεί αυτό. Μετά τις προειδοποιητικές βολές θα υπάρχει συνέχεια. Θα χτυπήσουν την γέφυρα. Στη γέφυρα θα είμαστε οι εξής πέντε και θα ξαπλώσουμε. Τι κάνουμε; Συνεχίζουμε ή σταματάμε; Σταματάμε; Κανένα χέρι. Προχωράμε. Λέω, μεγάλε δεν έχεις καταλάβει τίποτα για την ψυχή του ανθρώπου. Πήγα πίσω και με έπιασαν τα κλάματα. Δεν ήθελα να σταματήσω αλλά δεν πίστευα ότι έχεις 44 ανθρώπους από 22 χρονών τον μικρό τον Δανό μέχρι 84 χρονών η γιαγιά η μεγάλη που ήταν και εβραϊκής καταγωγής και στους 44 δεν βρέθηκε ένας να πει παιδιά εγώ δεν μπορώ. Αυτό είναι απίστευτο. Συνεχίσαμε και βλέπαμε ότι δεν μας την έπεφταν. Λέγαμε ρε παιδιά λέτε; Τι συνέβη; Κάποια στιγμή είχαμε φτάσει στα 7-8 μίλια έπιαναν τα κινητά, παίρνουμε την επιτροπή υποδοχής και μας λένε ότι η Ισραηλινή κυβέρνηση είπε ότι για πρώτη και τελευταία φορά δεν θα χτυπήσει το πλοίο.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Φτάσαμε στην Γάζα. Ήταν η πρώτη φορά που έσπασε το εμπάργκο μετά από 41 χρόνια που είχε να μπει κάποιο ξένο σκάφος. Ζήσαμε απίστευτες στιγμές στην υποδοχή. Φαίνονται και στο ντοκιμαντέρ «Γάζα Ερχόμαστε». Όρμαγε ο κόσμος, μας έβαζαν σε ένα λεωφορείο να μας πάνε κάπου και ο κόσμος έτρεχε να ακουμπήσει το λεωφορείο. Απίστευτα πράγματα.

Ήρθαν με πήραν με πήγαν στην άλλη πλευρά του λιμανιού σε ένα ταρατσάκι με μία κάμερα από το Αλ Τζαζίρα. Πίσω φαινόταν η πόλη της Γάζας, σουρούπωνε και μου λένε τώρα θα μιλήσεις, δεν θέλω να σε φοβίσω αλλά αυτή τη στιγμή σε ακούν 500 εκατομμύρια άνθρωποι. Λέω δεν βγαίνει, τι να πω; Είπα κάποιες λέξεις στα αραβικά: «Αυτή είναι η μεγαλύτερη μέρα όλης μου της ζωής».

Κάτσαμε καμιά εβδομάδα, φύγαμε Κύπρο κατεβάσαμε τον κόσμο και γυρίσαμε με τον Άγιο Νικόλαο μέχρι εδώ. Ο Δημήτρης Κ.  πήγε στην Τυνησία και είναι εκεί πια. Ο Άγιος Νικόλαος είναι αυτό που έχουμε τώρα στα Χανιά».

Τα επόμενα χρόνια οι αποστολές στη Γάζα με το «Καράβι» συνεχίστηκαν. Ο Βαγγέλης μου διηγείται τις ιστορίες από τους παρ' ολίγον πνιγμούς λόγω κακοκαιρίας, από τις επιθέσεις που δέχτηκαν από τους Ισραηλινούς κι από τα βασανιστήρια που υπέστη το πλήρωμα αλλά κι ο ίδιος στις επόμενες επιχειρήσεις. «Το 2010 είχαμε ιδιαίτερη κακομεταχείριση. Όταν φτάσαμε στο ανακριτικό τα πράγματα ήταν δύσκολα. Ήξεραν ποιος είμαι. Έσπασε το πόδι μου, έσπασαν πλευρά, μετά πρέπει να «έφυγα», μου έκαναν ανάνηψη με επανέφεραν με ηλεκτροσόκ και μου δημιούργησαν ένα πρόβλημα μόνιμο και μη αναστρέψιμο». Μιλάει βραχνά και πιάνει με το χέρι του το στήθος τους. «Με παρακολουθούν οι γιατροί», μου λέει.

Ο «Αγιος Νικόλαος» βρίσκεται πλέον στην Κρήτη και η νέα του αποστολή είναι να αποτρέψει την υδρόλυση των χημικών του πολέμου της Συρίας που μεταφέρει το αμερικανικό πλοίο Cape Ray. Οι κάτοικοι του νησιού είναι επί ποδός. Για τον Βαγγέλη Πισσία τον Αύγουστο του 2008 η υπόθεση είχε να κάνει με τα ανθρώπινα δικαιώματα των κατοίκων της Γάζας. Σήμερα στην Κρήτη έχει να κάνει με το περιβάλλον και τη ζωή των κατοίκων της Μεσογείου:

«Στην Κρήτη θα είναι δύσκολο να βρούμε το πλοίο με τα χημικά. Θα κρύβονται. Αλλά εμείς θα προσπαθήσουμε να τους εντοπίσουμε. Θα κάνουμε ό, τι μπορούμε. Υπολογίζω ότι κάπου γύρω στις αρχές της επόμενης εβδομάδας, η επιχείρηση θα ξεκινήσει». Όμως, ο Άγιος Νικόλαος δεν θα πλέει μόνος του: «Βρήκα τους ψαράδες, πήγα σε συνελεύσεις, μίλησα με κόσμο σε διάφορες περιοχές, στο Αρκάδι μόνο βρέθηκαν 10.000 με τον κόσμο τρελαμένο, οι ψαράδες κάθονταν στο Γύθειο 3 ώρες ακούνητοι κι άκουγαν τις ομιλίες. Κάτι τους αγγίζει. Θέλουμε τον κόσμο να συμμετέχει σε αυτό. Και θα στηρίξουν αυτήν την προσπάθεια».

Όσο μιλάμε έχω την αίσθηση ότι θα ήθελε να μπορούσε να σπάσει σε δύο κομμάτια και να μπορεί να βρίσκεται και στην Κρήτη και στο δρόμο για την Γάζα: «Η Παλαιστίνη αντιστέκεται. Είναι μέσα στην καρδιά μου. Μετά από όλα αυτά, αν ήταν άλλος λαός θα τα είχε παρατήσει. Θα έλεγαν να πάρουμε τα παιδιά μας να φύγουμε. Αλλά ο κόσμος δεν το κάνει και αυτό σε κάνει να λες εκεί που απέμεινε μία ψυχή, εκεί πρέπει να ξαναπάω. Φέτος δεν προλαβαίνουμε. Αλλά του χρόνου πρέπει κάτι να κάνουμε. Και θα κάνουμε».

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter Facebook και Instagram.