Αυτό Είναι Πιθανώς το πιο «Ηθικό» Γεύμα στον Κόσμο

Ερώτηση: μπορούμε να γεμίσουμε το πιάτο μας με αφύπνιση; Μπορεί το φαγητό μας –που παρέχει ενέργεια στα στοργικά κορμιά μας, στις ευαίσθητες ψυχές μας, στο πολυμήχανο μυαλό μας που φροντίζει να μην ξεχνάμε την προνομιούχα θέση μας– να αντικατοπτρίζει τη millennial ηθική μας;

Το φαγητό, όπως ξέρουμε πια, είναι κατά βάση κακό. Ντοκιμαντέρ όπως τα Cowspiracy και What The Health? επιμένουν ότι όλα τα ζώα της Αμερικής είναι πιο ντοπαρισμένα απ’ ό,τι ο μέσος ράπερ του Soundcloud και ότι με τα αέριά τους μπορούν να προκαλέσουν παγκόσμια καταστροφή, ενώ τα διατροφικά προϊόντα που προωθούνται σαν καλά και αγνά συχνά συνοδεύονται από παραβιάσεις περιβαλλοντικών κανόνων ηθικής. Τα αβοκάντο έχει κάνει το Μεξικό να στερέψει, τα αμύγδαλα έχουν κάνει το ίδιο στην Καλιφόρνια, η εισαγόμενη σόγια έχει βαρύ αποτύπωμα άνθρακα με ολίγη από μαζική αποψίλωση δασών.

Καθώς είμαι μπερδεμένη και πεινασμένη και επειδή θέλω να δω το παγκόσμιο οικοσύστημα να φτάνει τόσο μακριά στο μέλλον, ώστε μια μέρα να μπορούμε να το δούμε ολόκληρο καλυμμένο με πανύψηλα κτίρια που κανείς δεν έχει τα λεφτά να ζήσει εκεί, ρώτησα μερικούς ειδικούς ποιο μπορεί να είναι το πιο ηθικό γεύμα αυτήν τη στιγμή στο Ηνωμένο Βασίλειο, ώστε να το μαγειρέψω.

Για αρχή, ο Doug McMaster, επικεφαλής σεφ στο εστιατόριο μηδενικής σπατάλης Silo Brighton, συστήνει ένα πιάτο με αμερικάνικες καραβίδες, που ταιριάζουν σ’ αυτό που ψάχνω, επειδή ζουν στην περιοχή και επιπλέον πρέπει να μειωθεί ο πληθυσμός τους. «Η εκτροφή για κατανάλωση ξεκίνησε τη δεκαετία του ’70 και ύστερα με κάποιον τρόπο ξέφυγαν στην άγρια φύση. Καταστρέφουν τη βιοποικιλότητα και τρώνε τα τοπικά είδη», λέει. «Πρέπει να τις σταματήσουμε. Ευτυχώς, είναι πενταντόστιμες».

Πηγαίνω σε έναν έμπορο ψαριών αναζητώντας αυτούς τους Αμερικανούς φαταούλες, αλλά δεν βρίσκω. Ένα υποκατάστατο, μου λέει η δημοσιογράφος Joanna Blythman που έχει γράψει βιβλία για το φαγητό, ανάμεσά τους τα Swallow This και What To Eat – μου λέει ότι «ένα προφανές ηθικό φαγητό» είναι τα μύδια. «Τα μύδια που καλλιεργούνται είναι φιλικά προς το περιβάλλον και κάποιες έρευνες δείχνουν ότι η καλλιέργειά τους μπορεί να έχει γενικά ευεργετικές συνέπειες στο θαλάσσιο οικοσύστημα», είπε παλιότερα στον Guardian.

Ο ψαράς μού τυλίγει μερικά μύδια σε μια χάρτινη συσκευασία. Η πλαστική σακούλα που μου δίνει, για να τα κουβαλήσω σπίτι, είναι ευτυχώς βιοδιασπώμενη.

Όταν φτάνω σπίτι, χτυπάω τα μύδια απαλά, ώστε να κλείσουν, τα ξεπλένω και ύστερα τα ατμίζω με λίγη μεξικάνικη σάλσα που είχε περισσέψει και λίγο αγγούρι από το κεμπάμπ που αγόρασε η φίλη μου, όταν ανακάλυψε ότι θα μαγείρευα «ηθικό φαγητό».

Δεν έγινα και τροφοσυλλέκτρια, αλλά όπως εξηγεί ένας εκπρόσωπος του Συμβουλίου Ηθικής Τροφίμων: «Αν πάρεις τις πιο ηθικά μαζεμένες πρώτες ύλες, που έχουν τις μικρότερες επιπτώσεις στο περιβάλλον και είναι ό,τι καλύτερο για την υγεία, αλλά στο τέλος πετάξεις το μισό φαγητό, μιλάμε για τεράστια σπατάλη ενέργειας και πόρων».

Παίρνω λίγο μαϊντανό από το συρτάρι των λαχανικών του ψυγείου, όπου αργοπεθαίνουν τα φρέσκα μυρωδικά και το ορεκτικό μου δείχνει ομορφούλι. Αλλά το κρεμμύδι και η ντομάτα που έχουν γίνει σχεδόν τουρσί από τον χυμό λάιμ που ρουφούσαν επί μέρες, αναδίδουν μια ξινίλα που θυμίζει εμετό. Τα μύδια, καθώς δεν τα έπλυνα –δεν ήθελα να χαλάσω νερό–, έχουν τελείως γεύση θάλασσας: νερό που μαζεύεται ανάμεσα στα βράχια, αλμυρά μικρά ναυάγια, τα βάθη της σπηλιάς της Ούρσουλα από τη Μικρή Γοργόνα. Το αγγουράκι, όμως, τρώγεται μια χαρά.

Πεινάω ακόμη, έτσι επικοινωνώ με την Tara Garett που διευθύνει το Δίκτυο Έρευνας Τροφίμων και Κλίματος στο Ινστιτούτο Περιβαλλοντικής Αλλαγής στο Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης. Τι μπορώ να φάω που δεν θα καταστρέψει τον κόσμο; «Τα συνηθισμένα, δυστυχώς. Φακές και άλλα όσπρια, ρέβες, λάχανα».

Το Food Foundation, ένα ανεξάρτητο think-tank που ασχολείται με τις αλλαγές στο διατροφικό σύστημα του Ηνωμένου Βασιλείου, το επιβεβαιώνει. «Τα λαχανικά εποχής είναι καλή επιλογή. Αυτήν τη στιγμή, δηλαδή, καρότο, λάχανο, μοβ μπρόκολο», εξηγεί ένας εκπρόσωπός του. Τι γίνεται όμως με την ταπεινή πατάτα;

Το AHDB (Συμβούλιο Αγροτικής και Κηπουρικής Ανάπτυξης), που ιδρύθηκε από αγρότες και καλλιεργητές, με καθησυχάζει για την εξάρτησή μου, δείχνοντας μου μια αναφορά που συστήνει πατάτες, αντί για ζυμαρικά ή ρύζι.

«Οι πατάτες έχουν σημαντικά χαμηλότερες εκπομπές αερίων θερμοκηπίου και επίδραση στην λειψυδρία», λέει ο Δρ Rob Clayton, διευθυντής στρατηγικής του τομέα πατάτας στο AHDB. «Έτσι, σε παγκόσμια κλίμακα, μια μερίδα πατάτες δυνητικά έχει μικρότερες επιπτώσεις στο περιβάλλον από το ρύζι μπασμάτι ή τα ζυμαρικά». Οι πατάτες εξοικονομούν τόση ενέργεια που «το Υπουργείο Γεωργίας της Κίνας γυρίζει την πλάτη του στο ρύζι και στρέφεται στην πατάτα για τις μελλοντικές διατροφικές ανάγκες της Κίνας».

VICE Video: Τροφή, ο Χειρότερος Εχθρός μου

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.

Αν είσαι αντίθετος στην εκτροφή και θανάτωση ζώων για την ανθρώπινη απόλαυση, το κρέας μάλλον αποκλείεται, αλλά αν όχι, από περιβαλλοντική άποψης, το AHDB εξηγεί ότι το Ηνωμένο Βασίλειο είναι «ένα από τα πιο βιώσιμα μέρη στον κόσμο που παράγουν κόκκινο κρέας». Ενώ ξέρουμε ότι «τα μηρυκαστικά αποβάλλουν αέρια και αυτό είναι μια φυσική διαδικασία που συμβαίνει χιλιάδες χρόνια, δεν ακούμε συχνά ότι αυτό αντισταθμίζεται από τα ζώα που βόσκουν και λειτουργούν για τα βοσκοτόπια ως αποτελεσματικοί συλλέκτες άνθρακα και ότι έτσι τα ζώα βοηθούν τη βιοποικιλότητα στην ύπαιθρο».

Έτσι, πηγαίνω στον χασάπη της γειτονιάς μου, που προμηθεύεται το κρέας ελευθέρας βοσκής του από την αγορά του Σμίθφιλντ το πρωί και ζητάω λίγο αρνί για στιφάδο. Άλλωστε, η Tara Garnett μού είπε «να αποφεύγεις να χρησιμοποιείς τον φούρνο, εκτός και αν μαγειρεύεις πολλά πράγματα. Να χρησιμοποιείς μια χύτρα ταχύτητας και να σκεπάζεις τις κατσαρόλες με το καπάκι». Ο χασάπης προτείνει προβατίνα και μου κόβει ένα κομμάτι από το μπούτι ενός μεγάλου σε ηλικία πρόβατου που κοστίζει λιγότερο από δύο λίρες (2,2 ευρώ).

Για να βεβαιωθώ ότι ακόμη είμαστε σε ηθική πορεία, ζητάω από το Sustainable Food Trust (Ταμείο Βιώσιμης Τροφής) τη γνώμη τους για την προβατίνα, σε σχέση με το συνηθισμένο αρνί. Ένας εκπρόσωπός του με ενημερώνει ότι προτιμούν την προβατίνα που τρέφεται με χορτάρι ή το ζυγούρι μεταξύ ενός και δύο ετών, «Αυτό οφείλεται στο ότι τα αρνάκια γάλακτος θα εκτράφηκαν στο Ηνωμένο Βασίλειο κατά τη διάρκεια του χειμώνα, πράγμα που δημιουργεί πίεση στις προβατίνες ή ότι θα προήλθε από αλλού».

Η WWF πρόσφατα αναγνώρισε το αρνί στιφάδο ως ένα από τα πιο επιβαρυντικά προς το περιβάλλον φαγητά στο Ηνωμένο Βασίλειο, αλλά τα πράγματα δεν είναι τόσο οριοθετημένα. «Αν είσαι στην Ουαλία, ιδίως, είναι ο πιο τοπικός και βιώσιμος τρόπος παραγωγής τροφής, επειδή είσαι κοντά σε βοσκοτόπια όπου δεν μπορείς να καλλιεργήσεις και πολλά άλλα πράγματα», είπε ο εκπρόσωπος του Sustainable Food Trust.

Έχοντας όλα μου τα συστατικά στο σπίτι και την περιβαλλοντική ηθική μου ακέραια, ξεκινάω το μαγείρεμα.

Πρώτα, λίγα κρεμμύδια και σκόρδο που έχω ήδη. Λίγο βούτυρο με μερικά καμένα ψίχουλα από παλιό φρυγανισμένο ψωμί και τα κομμάτια της προβατίνας. Περνάω την προβατίνα από βιολογικό αλεύρι σίτου, που έχω επίσης στο σπίτι, επειδή ποιος τελειώνει ένα κιλό αλεύρι, πριν από την ημερομηνία λήξης;

Όταν η προβατίνα μαλακώνει, προσθέτω ζωμό βοδινού σε κύβους, θυμάρι που είχα βρει στο ψυγείο, νερό και το μισό μπουκάλι κρασί πινό νουάρ Oyster Bay που μου έφερε ένας φίλος με καλή πρόθεση. Άλλωστε, δεν θέλω να σπαταλήσω τίποτα και δεν μπορώ να χάνω τον χρόνο μου με φίλους που νομίζουν ότι αυτό είναι καλό κρασί. Ξεφλουδίζω και κόβω τα λαχανικά και τα ρίχνω μέσα και αυτά.

Έχοντας μπροστά μου τις φλούδες από τις πατάτες και την παστινάκη, ακολουθώ τη συμβουλή του Google, τους βάζω λίγο λάδι και μετά από πρόταση της φίλης μου τα πασπαλίζω με κάρι. Τα τηγανίζω ελαφρώς και έχω αυτό:

Οι φλούδες από την παστινάκη είναι γλυκές και τραγανές. Αλλά οι φλούδες από τις πατάτες είναι χοντρές και όξινες. Έχω να γευτώ κάτι τόσο ζεστό και άγευστο από τότε που η μεφεδρόνη ήταν νόμιμη.

Μετά από δυο ώρες ανακάτεμα (επειδή τόσο παίρνει να βράσει ένα γέρικο μπούτι προβατίνας) σε σιγανή φωτιά – και αφού έριξα μέσα τροφές που μαγειρεύονται πιο γρήγορα, όπως φακές και μπρόκολο, το φαγητό είναι έτοιμο.

Μοιάζει με κάτι που θα τρώγανε στο Γουίντερφελ. Αλλά η γεύση του είναι καλή; Το κρέας είναι ζουμερό και λιώνει. Είναι πιο γήινο και γλυκό από το αρνί και ο ζωμός έχει βάθος από το αλκοόλ. Τα λαχανικά έχουν ακόμη λίγη γεύση και είναι αρκετά αδιάφορα, ώστε να συνυπάρχουν. Τι έγινε που πέρασα μια ώρα μαζεύοντας και ετοιμάζοντας τα συστατικά και άλλες δυόμιση που περίμενα όσο χύλωναν στην κατσαρόλα; Το φαγητό δεν χρειάζεται να βλάπτει το περιβάλλον, ιδίως αν για να φτιαχτεί ξοδεύεται λίγο γκάζι και ο ανθρώπινος κόπος μου και όχι η ενέργεια ενός μηχανήματος που χρησιμοποιεί μη βιώσιμη καύσιμη ύλη.

Τo να προσπαθούμε να κάνουμε το σωστό μπορεί να μας μπερδέψει. Κάθε επιλογή έχει τη δική της άσχημη επίγευση. Πρέπει να πας κόντρα στα πολλά δολώματα της βιομηχανίας τροφίμων και να προσπαθείς να αντισταθμίζεις τις κακές επιλογές με καλές και αυτό δημιουργεί μια πνευματική τραμπάλα που σε ζαλίζει, ιδίως όταν πεινάς.

Ένας εκπρόσωπος του Συμβουλίου Ηθικής Τροφίμων συνοψίζει: «Το να τρως ηθικά είναι ναρκοπέδιο, έτσι πιστεύουμε ότι είναι σημαντικό να κάνουμε ερωτήσεις σε εστιατόρια και μαγαζιά –«Από πού προέρχεται αυτό; Πώς φτιάχνεται αυτό;»–, ώστε να καταλάβουμε περισσότερα για τη διαδρομή που έχει κάνει και τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει. Έπειτα, μπορούμε να πάρουμε αποφάσεις πιο συγκροτημένα, για το αν αυτό μας ικανοποιεί. Αν τα εστιατόρια, τα καφέ ή οι άνθρωποι που εργάζονται στα καταστήματα δεν ξέρουν να απαντήσουν αυτές τις ερωτήσεις, προκύπτουν σημαντικά ζητήματα».

Θα συνεχίσω να τρώω με τρόπο που μπορεί να σταματήσει να βλάπτει το περιβάλλον; Λοιπόν, θα προσπαθήσω να αντισταθμίσω την αγάπη μου για το κρέας με μια προθυμία να τρώω τα μέρη του ζώου που θα πήγαιναν για πέταμα και ίσως υιοθετήσω μια πιο τοπικιστική προσέγγιση στα λαχανικά. Ακόμη, θα αντιμετωπίσω θετικά τις προσπάθειες των σουπερμάρκετ να περιορίσουν τις συσκευασίες, για να μειώσουν τα απόβλητα, να επεκτείνουν τις ημερομηνίες λήξης, όταν είναι δυνατόν και να δίνουν τα περισσεύματα στις αμέτρητες τράπεζες τροφίμων που τα χρειάζονται αυτήν τη στιγμή. Επίσης, θα ήταν καλό, αν ζούσαμε σε έναν κόσμο όπου ο πολιτισμός μας θα περιγελούσε την υπερβολική κατανάλωση και όχι τις επιπτώσεις της υπερκατανάλωσης φαγητού ή όπου η κυβέρνηση βοηθούσε τους πολίτες της προσφέροντας τον απαραίτητο χρόνο, την εκπαίδευση και το χρήμα για την παραγωγή τροφίμων που βλάπτουν λιγότερο το περιβάλλον.

Ίσως όλοι να μπορούσαν τότε να απολαύσουν ένα λασπωμένο στιφάδο με προβατίνα, όπως εγώ η ηθικά αγνή και να πάρουν ό,τι περίσσεψε στη δουλειά την επομένη, με αποτέλεσμα η έντονη μυρωδιά να πλημμυρίσει το γραφείο και το σκυλί του αφεντικού να καυλώσει – δυστυχώς, μου συνέβη.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στο VICE UK.

Περισσότερα από το VICE

Η Καθημερινότητά σου Αλλάζει Κάπως Απότομα Όταν Περνάς Εμμηνόπαυση στα 31 σου

Η Πραγματικά Άβολη Κουβέντα που Πρέπει να Κάνουμε για την 22χρονη που Παράτησε το Παιδί της

87 Μέρες, 23 Ώρες, 2 Λεπτά και 39 Δευτερόλεπτά στον Ευαγγελισμό Μεταξύ Ζωής και Θανάτου