Αν είχατε ποτέ κάποια επιθανάτια εμπειρία, ίσως να ήσασταν αρκετά τυχεροί- εξαρτάται πώς το βλέπει κανείς- ώστε να ακούσετε την μουσική που ηχεί πανομοιότυπη με τους μακάριους ήχους που έχει δημιουργήσει ο τραγουδοποιός Iasos. Το 1989, ένας επιστήμονας στο Plymouth State College του New Hampshire ανακάλυψε ότι η μουσική του Iasos– και συγκεκριμένα ένα κομμάτι που λέγεται “The Angels of Comfort” – μοιάζει εξαιρετικά με τους θεϊκούς τόνους που ακούνε οι άνθρωποι, καθώς δοκιμάζουν με το δάκτυλο του ποδιού αυτή την ηλιόλουστη διάσταση ανάμεσα στο παρόν και το μη παρόν. Κι όμως, η πληροφορία αυτή δεν θα εντυπωσίαζε διόλου τον Iasos, γιατί ο 66χρονος πιστεύει ότι είναι ένας επίγειος αγωγός των μουσικών εκφράσεων ενός όντος που λέγεται Vista, και μεταδίδει τηλεπαθητικά ιδέες στον Iasos, τις οποίες αυτός μετατρέπει έπειτα σε τραγούδι. Ο Iasos, που γεννήθηκε στην Αθήνα αλλά μεγάλωσε από τεσσάρων χρονών στην Καλιφόρνια, δέχεται τέτοιες επισκέψεις για περίπου σαράντα χρόνια, κατά τα οποία κυκλοφόρησε πολλούς δίσκους με διαφωτιστική ορχηστρική μουσική, και διοργάνωσε σεμινάρια σε όλο τον κόσμο για τις αναζωογονητικές δυνατότητες του ήχου.
Ένας πραγματικός περιθωριακός και, εν πολλοίς, οραματιστής καλλιτέχνης, ο Iasos βρίσκεται στην ίδια κλάση με τους Vangelis, Brian Eno και τον παλιό του φίλο, Steven Halpern, ως ένας από τους ηλεκτρονικούς σκαπανείς του είδους που έγινε γνωστό ως “New Age” στα μέσα της δεκαετίας του εβδομήντα. Σε αναγνώριση του ακούραστου πνεύματός του, το Chicago’s Numero Group πρόσφατα κυκλοφόρησε το Celestial Soul Portrait, μια συλλογή με κομμάτια από την πρώτη δεκαετία της καριέρας του Iasos, που τράβηξαν την προσοχή για την πειραματική φύση και την απέριττη ομορφιά της δουλειάς του. Για έναν ταξιδιώτη του σύμπαντος, ο Iasos βρέθηκε εκπληκτικά εύκολα- μιλήσαμε στο τηλέφωνο- και φάνηκε αρκούντως φυσιολογικός και, όπως λέει ο ίδιος, προσγειωμένος. Ζει στο Marin County, βόρεια του San Francisco, όπου η καθημερινή του ρουτίνα περιλαμβάνει στοχασμό, γιόγκα, τάϊσμα των ελαφιών της περιοχής και αρκετό χρόνο στο στούντιο, δημιουργώντας μουσική και εικαστικά.
VICE: Γειασου Iasos! Τι κάνεις;
Iasos: Φανταστικά. Μόλις επέστρεψα από μια συναυλία στο Λος Αντζελες όπου όλα πήγαν περίφημα. Τα εισιτήρια είχαν προπωληθεί όλα, υπήρχαν μόνο για όρθιους. Ένα νεανικό, χαρούμενο πλήθος. Πολλά χαμόγελα, χαρωπά πρόσωπα. Πέρασα όμορφα.
Οι συναυλίες είναι πάντα τόσο επιτυχημένες;
Η προηγούμενη στο Πόρτλαντ του Όρεγκον, ήταν ακόμα καλύτερη. Βλέπεις, μετρώ την δραματική απήχηση που έχω στο κοινό, από το πόση ησυχία επικρατεί όταν υποκλίνομαι για να δείξω ότι η συναυλία τελείωσε. Γιατί αν πραγματικά με ένιωσαν, έχουν περάσει σε άλλη φάση και κανείς δεν σηκώνεται. Στο Πόρτλαντ κράτησε τόσο πολύ που ήταν λίγο στενάχωρο. Υποκλίθηκα για να δείξω ότι τελείωσε και τότε πήγα μπροστά στην σκηνή και κανείς δεν σηκώθηκε. Πέρασεέναλεπτόχωρίςνασηκωθείκανείς, σιωπή. Δύο λεπτά μετά, έξι λεπτά… Νόμιζα ότι παράγινε, βάδισα προς το λόμπι και αυτό έσπασε τη μαγεία.
Πολύς κόσμος θα γνωρίσει τον Iasos για πρώτη φορά με το Celestial Soul Portrait, που φωτίζει τα πρώτα έργα σου. Έχει αναζωπυρωθεί το ενδιαφέρον για τη μουσική σου;
Είναι αστείο που με ρωτάς. Γιατί από τότε που ξεκίνησα, οι στενοί φίλοι μου έλεγαν, «Iasos, είσαι πολύ μπροστά από την εποχή σου». Και τώρα είναι 2013, και ο κόσμος ενδιαφέρεται για μουσική που έγραψα το 1975. Αυτό που λες τους επιβεβαιώνει.
Πρέπει να ομολογήσω ότι είναι ενθαρρυντικό που σε ακούω να μιλάς σαν ένα τελείως φυσιολογικό άτομο. Έχω δει φωτογραφίες σου και άκουσα τη μουσική σου. Είχα την εντύπωση ότι θα ήσουν«αλλού».
[Υστερικό γέλιο] Πολύ αστείο. Αστείο που πίστευες ότι είμαι «αλλού». Είμαι προσγειωμένος στην εποχή μου.
Ποιες ήταν οι σκέψεις σου το 1975 όταν έκανες τον πρώτο σου δίσκο, το Inter-Dimensional Music;
Οι ίδιες με τώρα! Προσπαθώ να εξωτερικεύσω τα μουσικά οράματα που δέχομαι στο μυαλό μου, που είναι ουράνια και παραδείσια. Εκείνη την εποχή, το έκανα με ακουστικά όργανα που δέχονταν ηλεκτρονική επεξεργασία. Τώρα υπάρχει κάθε είδους λογισμικό για να κάνεις ακραία πράγματα με τον ήχο. Επομένως εκμεταλλεύομαι τις οποιεσδήποτε δυνατότητες προσφέρει η τεχνολογία κάθε φορά, για να προσεγγίζω αυτό που ακούω στο μυαλό μου.
Έχεις δημιουργήσει ένα είδος «παραδεισιακής έκτασης», μια ουράνια κλίμακα. Πώς το επινόησες;
Δεν ξέρεις την ιστορία;
Μπορεί να την έχω ακούσει, αλλά την προτιμώ από την πηγή.
Άρχισα να μαθαίνω πιάνο όταν ήμουν οκτώ χρονών και πήρα μαθήματα φλάουτου όταν έγινα δέκα ετών. Η εκπαίδευσή μου τυπικά ήταν στο δημοτικό και το γυμνάσιο. Μετά υπήρξα αυτοδίδακτος. Έφτασα στο σημείο να μπορώ να παίζω φλάουτο συνοδεία κλασικής μουσικής και να βρίσκω μόνος μου τα ακόρντα, έτσι έμαθα πολλά για τα ακόρντα και την αρμονία. Και έπειτα, κάποια στιγμή τη δεκαετία του εβδομήντα άρχισα άξαφνα να ακούω ένα συγκεκριμένο είδος μουσικής στο μυαλό μου. Δεν είχα ιδέα από πού ερχόταν. Δεν ήταν κάτι που έμοιαζε με γήινη μουσική,αλλά ήταν πολύ αισιόδοξο, χαρούμενο και γεμάτο αγάπη. Ήταν τόσο αρμονικό λες και δεν ήταν γήινο, γεμάτο ασυνήθιστους ήχους. Αυτό, πολύ πριν υπάρξουν synthesizers.
Όταν λες «γήινη μουσική», τι εννοείς;
Το είδος της μουσικής που ακούς στον πλανήτη Γη. Δεν ακουγόταν το ίδιο. Δεν ήξερα πώς να τη δημιουργήσω και τότε μια φωνή στο μυαλό μου λέει «Μπορείς να το κάνεις». Και την εμπιστεύτηκα και άρχισα να δοκιμάζω. Δύο χρόνια αργότερα, είχα μια βαθιά πνευματική εμπειρία καθώς έκανα αυτόματη γραφή με μια πνευματική δασκάλα. Όποτε το έκανα μαζί της, μου έλεγε «Δεν θα γράψεις με τον τάδε και τον δείνα» -συνήθως ήταν κάποιος εκλιπών κλασικός, ας πούμε θα γράψεις με τον Ιλαριανό και τον Αγιο Γερμανό. Και μετά από κάποια λεπτά συγγραφής, θα αισθανόμουν την μοναδική τους προσωπικότητα. Και όταν μου είπε «Τώρα θα γράψεις με τον Βίστα», δεν τον είχα ξανακούσει, άρχισα λοιπόν να το κάνω. Μετά από μερικές προτάσεις, αισθάνθηκα την προσωπικότητά του, και τη στιγμή που το έκανα, μια αστραπή διαφώτισης διαπέρασε στο μυαλό μου. ΜΠΑΜ! Ξαφνικάάρχισαναθυμάμαιπολλάπράγματα. Θυμήθηκα ότι αυτό το ον, ο Βίστα, είχε κάνει μια συμφωνία μαζί μου πριν γεννηθώ. Η συμφωνία ήταν ότι θα ενσαρκωθώ στον πλανήτη Γη, ότι θα αποκτήσω επάρκεια στη μουσική, και ότι θα μετέδιδε μουσικές και εικαστικές εικόνες στο μυαλό μου, τις οποίες θα έκανα το καλύτερο που μπορούσα για να τις εξωτερικεύσω ώστε ο κόσμος να επωφεληθεί αυτών.
OΚ! Και πώς φαντάζεσαι τον Βίστα;
Όταν φτάσεις αυτό το επίπεδο συναίσθησης, η μορφή είναι προαιρετική και ευέλικτη. Δεν υπάρχει συγκεκριμένη μορφή. Ωστόσο αισθάνομαι την μοναδική του προσωπικότητα, την ψυχή του και την καρδιά του.
Μπορείς να επικοινωνήσεις μαζί του οποιαδήποτε στιγμή ή η επαφή είναι πιο δυνατή, όταν, ας πούμε, ασχολείσαι με τη μουσική;
Τον προσκαλώ όταν εργάζομαι πάνω στη μουσική και τον προσκαλώ να με επηρεάσει και όταν δίνω συναυλίες. Είναι κάτι σαν μονόδρομος, μου μεταδίδει τις ιδέες, μολονότι υπάρχουν κάποιες έντονες εξαιρέσεις όταν ζήτησα κάτι και το πήρα αμέσως με τρόπο δραματικό που με εξέπληξε
Τι συνέβη;
Μια φορά πριν από μια συναυλία ήμουν στα παρασκήνια και σκεφτόμουν τον Βίστα και του λέω «Βίστα, θα ήθελα να αισθανθώ την ενέργειά σου πιο έντονα από ό,τι συνήθως». Προς έκπληξή μου, ίσως δυόμισι δευτερόλεπτα αφότου υπέβαλα το τηλεπαθητικό αίτημα, ξαφνικά –ΜΠΖΤΤΤΤ!- εκκένωσε μια απίστευτα συνεκτική αχτίδα εικαστικών σχεδίων από το τρίτο του μάτι στο τρίτο μου μάτι. Σκέψου τώρα, τριάντα ώρες με τα πιο όμορφα σχέδια που έχεις δει, συνεχώς να κυλούν, να αλλάζουν, να εξελίσσονται, να κυμαίνονται και να μεταμορφώνονται. Καιτώρα,φαντάσουόλααυτάνασυμπιέζονταισεέναδευτερόλεπτο.
Ακούγεται σαν μια έντονη επήρεια LSD.
Δεν θα έλεγα ότι είναι το ίδιο. Αυτόήτανπολύσυμπαγές.
Πόσο δεκτική ήταν η μουσική βιομηχανία στην Αμερική, το Λος Αντζελες, στους δίσκους που κυκλοφορούσες από τα μέσα ως τα τέλη του εβδομήντα;
Λες ανέκδοτο. Καθόλου δεκτική. Προτού κυκλοφορήσει ο πρώτος μου δίσκος, θυμάμαι ότι πήγαινα στις μεγάλες δισκογραφικές, όπως Columbia Records στο Σαν Φρανσίσκο για να τους παίξω τη μουσική που θα ήθελα να κυκλοφορήσω και με περιγελούσαν γιατί δεν με καταλάβαιναν. Αυτό προτού υπάρξει η New Age μουσική. Δεν μπορούσαν να διακρίνουν μια φόρμουλα επιτυχίας που θα είχε αποτελέσματα. Ήξεραν μόνο φόρμουλες που ήδη ήταν αποτελεσματικές. Έτσι με περιγελούσαν και μου έλεγαν «Που είναι ο ρυθμός; Που είναι το ρεφρέν, που είναι οι στίχοι;» Δεν καταλάβαιναν καθόλου. Πολύ καλά, τα κατάφερα με διαφορετικό τρόπο.
Όταν άκουσες άλλους να κάνουν μουσική ίδια με τη δική σου του εβδομήντα, τους προσέγγισες ή σε προσέγγισαν;
Ζω στο MarinCounty, και η new age ξεκίνησε στην Αμερική και στην Αμερική ξεκίνησε στην Καλιφόρνια και στην Καλιφόρνια ξεκίνησε στο Bay Area, και στο Bay Area η new age άρχισε στο Marin County, έτσι ήμουν στο κέντρο της δίνης. Είχα πολλούς φίλους στο Marin County που ήταν πνευματιστές δάσκαλοι και φίλους που ήταν μουσικοί και φίλους εικαστικούς, όλοι στο χώρο του New Age. Κάποια πράγματα στη ζωή σου έχουν επιδράσει στη δουλειά σου, η μουσική άλλων σε έχει επηρεάσει καθόλου;
Πολύδευτερεύουσες, ελάσσονεςεπιρροές. Για παράδειγμα, μου αρέσει ο Τζίμι Χέντριξ, μου αρέσει η υπέροχη ικανότητά του να υφαίνει μελωδίες. Μου αρέσουν οι ρυθμοί του Σαντάνα. Μου αρέσουν οι θαλερές υφές στην μουσική του Μάρτιν Ντένι. Μου αρέσουν οι κλασσικές χορδές στον Ραβέλ, τον Ντεμπισί και τον Ρεσπίγκι. Υπάρχουν κάποιες επιρροές, αλλά το 90% της μουσικής μου το λαμβάνω εσωτερικά.
Ενημερώνεσαι για την σύγχρονη ηλεκτρονική μουσική; Υπάρχει πολλή και νέα μουσική στο ύφος του New Age αυτόν τον καιρό.
Δεν γνωρίζω τίποτα, εκτός απ’ όσα μοιράζεται μαζί μου ο κόσμος. Δεν την αναζητώ, γιατί είμαι απασχολημένος συνθέτοντας την δική μου. Δεν χρειάζομαι την εξωτερική επιρροή, μιάς και λαμβάνω εκ των εσω τις ιδέες.
Άκουγες Brian Eno ή Vangelis τη δεκαετία του εβδομήντα, τους σύγχρονούς σου στον κόσμο της προοδευτικής ηλεκτρονικής μουσικής;
Άκουσα τη μουσική τους και μου αρέσει ο Vangelis, κάποια από τα έργα του είναι εξαίσια. Καλύπτει μια μεγάλη γκάμα συναισθηματικά, ενώ εγώ επικεντρώνομαι μόνο στο μέρος που αφορά στην μακαριότητα. Ο Eno ήταν πολύ δημιουργικός και πολύ «διαπλανητικός». Δεν μου λέει κάτι ιδιαιτέρως αυτή η μουσική, αλλά τον εκτιμώ παρά πολύ ως μουσικό.
Φοβάσαι τον θάνατο;
Λοιπόν, η σύντροφός μου με ρώτησε την ίδια ερώτηση και της έδωσα την ίδια απάντηση. Ένα μέρος μου ναι και ένα μέρος μου όχι.Το φυσικό σώμα έχει την δική του συνείδηση και είναι προγραμματισμένο να παραμείνει ζωντανό, με κάθε τρόπο, άρα το φυσικό μου σώμα έχει έναν ακραίο φόβο για τον θάνατο. Αλλά η ψυχή μου δεν τον φοβάται καθόλου γιατί είναι ο τόπος από τον οποίο προέρχομαι εξαρχής, ένας υπέροχος κόσμος αγάπης. Επομένως ένα μέρος μου φοβάται και ένα μέρος μου καθόλου, και τα δύο συνυπάρχουν ευτυχισμένα μαζί.