«Παράξενες» Θεραπείες Ομορφιάς για την Πρωτοχρονιά

Φωτογραφίες: Αλέξανδρος Κατσής

Τις παραμονές των Χριστουγέννων και της Πρωτοχρονιάς είναι ίσως πιο εύκολο να κλείσεις ραντεβού στο ΙΚΑ απ' ότι σε ινστιτούτο αισθητικής ή κομμωτήριο. Οι γυναίκες ακινητοποιούνται μαζικά στους πάγκους των κέντρων ομορφιάς για να κάνουν μάσκα, peeling, αποτρίχωση, μανικιούρ, πεντικιούρ και botox, ώστε να διαγράψουν όσο πιο άμεσα γίνεται από πάνω τους τα ίχνη της κούρασης, του άγχους, του χρόνου, ακόμα και της ίδιας τους της εκφραστικότητας.

Ολόκληρη η βιομηχανία της μόδας και της ομορφιάς αυτές τις μέρες προσφέρει δελεαστικά πακέτα προσφοράς με την υπόσχεση ενός αστραφτερού αποτελέσματος. Επειδή όμως οι καιροί των παιδικών μας παραμυθιών πέρασαν ανεπιστρεπτί και σφραγίστηκαν στο ντουλάπι μιας όλο και πιο θολής μνήμης παρέα με τις σοκολάτες, τα παγωτά και τις φωτογραφίες με τα χαριτωμένα ασχημάτιστα φρύδια της εφηβεία μας, η ασημόσκονη δεν πέφτει πια από τον ουρανό αλλά χορηγείται ενέσιμη στο πρόσωπο κατόπιν ραντεβού. Βλέπεις, ο Άγιος Βασίλης κουβαλάει στην κάλτσα του υαλουρικό οξύ και μηχανήματα laser και η μεγάλη γιορτή της «αγάπης» προϋποθέτει μια ψυχαναγκαστική τελετουργία μεταμόρφωσης της εικόνας μας.

Μπορεί κάποτε οι επεμβάσεις αισθητικής και πλαστικές να αποτελούσαν ένα βίτσιο και προνόμιο των γυναικών που άνηκαν σε ανώτερα κοινωνικά στρώματα, πλέον όμως απευθύνονται απειλητικά στην πλειοψηφία των γυναικών και διεκδικούν μια περίοπτη θέση στην ατζέντα τους μετά τα 30. Τη δεκαετία του 90 υπήρξε μια έκρηξη των διάφορων κέντρων και ινστιτούτων ομορφιάς στη χώρα μας και από τότε σχεδόν με αμείωτο ρυθμό και παρά την οικονομική κρίση τα γραφεία των πλαστικών χειρουργών είναι μονίμως busy. Η επισκεψιμότητα μάλιστα αυξάνεται αισθητά πριν τις γιορτές, όπως μου επιβεβαιώνει ο πλαστικός χειρουργός Απόστολος Γαιτάνης: «Υπάρχει μια συγκεκριμένη ροή στη δουλειά μας. Οι επισκέψεις αυτή την περίοδο αφορούν στο πρόσωπο, μετά τον Φλεβάρη ξεκινάει η ενασχόληση με το σώμα ενόψει καλοκαιριού, ενώ τον Αύγουστο ούτε τηλέφωνο δεν χτυπάει. Γυναίκες όλων των ηλικιών, κυρίως μετά τα 35, θέλουν να είναι έτοιμες για τις γιορτές. Είναι μέρος της γυναικείας φιλαρέσκειας. Καλώς η κακώς η εμφάνιση στις γυναίκες παίζει πιο σημαντικό ρόλο απ' ότι στους άνδρες και η βελτίωση της εμφάνισης συνεπάγεται και βελτίωση της ψυχολογίας».

Τον ρωτάω αν υπάρχουν κίνδυνοι από τις σύγχρονες επεμβατικές μεθόδους τόσο για την υγεία όσο και για την προοπτική κατάληξης σ' ένα ακίνητο και φουσκωμένο, στα όρια του παραμορφωμένου, πρόσωπο: «Οι μέθοδοι που είναι καταξιωμένες στην πιάτσα δεν είναι επικίνδυνες. Για παράδειγμα οι ενέσεις με υγρή σιλικόνη που γίνονταν παλιότερα κι εξακολουθούν να εφαρμόζονται σε κάποιες χώρες είναι όντως προβληματικές γιατί μπορεί να οδηγήσουν σε παραμόρφωση. Σήμερα όμως στοχεύουμε στο φυσικό αποτέλεσμα. Αυτό που καμιά φορά βλέπουμε στην τηλεόραση οφείλεται σε ασθενείς που ζητούσαν υπερβολές και γιατρούς που δεν το αρνήθηκαν, γι' αυτό είναι κρίσιμος ο ρόλος του γιατρού» απαντά.

Στην επόμενη συνάντηση που έκανα στο ChryssalisMedicalSpa, ο Πάνος, ο υπεύθυνος του κέντρου αναλαμβάνει να με ξεναγήσει στον κόσμο των πιο σύγχρονων μορφών επεμβάσεων στο πρόσωπο: «Το botox είναι ένα ενέσιμο προϊόν που συνίσταται στην αντιμετώπιση των ρυτίδων. Το υαλουρικόοξύ επίσης είναι πολύ δημοφιλές, χρησιμοποιείται ενέσιμα για να γεμίσει επιφανειακές και βαθιές ρυτίδες δίνοντας όγκο. Υπάρχει η θεραπεία με μικροκρυστάλλους, είναι μια παλιά θεραπεία που έχει εξελιχθεί. Μοιάζει με τη διαδικασία της αμμοβολής, πετάς μικροκρυστάλλους στο πρόσωπο και λειτούργει ως peeling. Υπάρχει θεραπεία με μικρορεύματα που γυμνάζουν τους μυς στο πρόσωπο. Επίσης εκτός από την κλασσική μεσοθεραπεία που δίνει τα ενεργά συστατικά που χρειάζεται το δέρμα με μικροενέσεις, έχει αναπτυχθεί και η μεσοθεραπεία με αυτόλογους αυξητικούς παράγοντες PRP, δηλαδή με αίμα. Παίρνεις στην πραγματικότητα μια ποσότητα αίματος από το σώμα και τη βάζεις στο μεσόδερμα. Μια άλλη θεραπεία γίνεται με ρόλερ με ακίδες, το περνάς σε όλο το δέρμα με υλικό μεσοθεραπευτικό και δημιουργεί κολλαγονογέννηση Και βέβαια επεμβάσεις με laser» μου εξηγεί και προσθέτει ότι «το βασικό σε κάθε περίπτωση είναι να τα έχεις καλά με τον εαυτό σου».

Τα πρότυπα της ομορφιάς είναι ριζωμένα σε κάθε μας σκίρτημα, από την πρώτη κούκλα που κρατήσαμε στα χέρια μας έως τη φιγούρα που ξεπηδά κάθε βράδυ από την τηλεόραση στο σαλόνι μας. Σχηματοποιούνται μέσα μας «από την κούνια», στην κυριολεξία. Η Δήμητρα Κογκίδου καθηγήτρια στο Παιδαγωγικό Τμήμα του ΑΠΘ μου σκιαγράφησε αυτήν τη διαδρομή: «Πολλά παιχνίδια που απευθύνονται κυρίως στα κορίτσια έχουν σχέση με την ελκυστική εμφάνιση, προωθούν ένα συγκεκριμένο πρότυπο ομορφιάς, διδάσκουν στα κορίτσια πόσο σημαντική είναι η εμφάνιση για την κοινωνική αποδοχή και ότι θα πρέπει να επιδιώκουν –με κάθε μέσο - αυτό το τέλειο πρότυπο ομορφιάς αφού είναι βασικό συστατικό της γυναικείας ταυτότητας. Η Barbie,για παράδειγμα, ενώ αποτελεί ένα κοινωνικά αποδεκτό και επιθυμητό πρότυπο ομορφιάς σύμφωνα με τις επιταγές της κυρίαρχης θηλυκότητας, έχει αναλογίες που είναι αδύνατον να υπάρξουν στην πραγματική ζωή. Η έκθεση από μικρή ηλικία σε πολύ περιορισμένα πρότυπα γυναικείας ομορφιάς και σεξουαλικής ελκυστικότητας ενδεχόμενα μπορεί να οδηγήσει πολλές γυναίκες –κυρίως-σε μια αγωνιώδη και ατέρμονα προσπάθεια να προσαρμοσθούν με όλο και νεαρότερα πρότυπα της ιδανικής γυναικείας ομορφιάς –ακόμα και με κατάχρηση αισθητικών παρεμβάσεων».

Κάπου εκεί βρίσκονται τα σπέρματα της δημιουργίας ενός εσωτερικευμένου μηχανισμού που μας εγκλωβίζει στο κυνήγι της ομορφιάς. Κι αυτό το γαμημένο σεξιστικό πνεύμα των Χριστουγέννων που γοητεύεται από έναν ασπρομάλλη κύριο με κοιλιά και με μια κιτς κόκκινη αμφίεση αλλά δεν ανέχεται τίποτα λιγότερο από ένα παγωμένο στο χρόνο και στο συναίσθημα κρυστάλλινο γυναικείο πρόσωπο. Δε θέλω, όμως, να πουλήσω εξυπναδίστικο ελιτισμό. Σε κάθε κέντρο που επισκέφτηκα, μόλις κατέβασα το στυλό, ρωτούσα offtherecord «αν θα έπρεπε να κάνω κάτι στο πρόσωπο μου». Αυτή η εμμονή είναι η πρώτη καλημέρα που ανταλλάσουμε καθημερινά με τον καθρέφτη μας. Ούτε μπορεί η αυτοδιάθεση του σώματος να αφορίζεται στο βαθμό που μπορεί να σηματοδοτεί μια ψυχική ανακούφιση αλλά πάντα έχει μια σημασία να ξεθάβουμε την πρωτογενή μας επιθυμία και να διαχωρίζουμε τη φροντίδα του εαυτού μας με τη διαρκή λογοδοσία σε ότι βρίσκεται έξω από μας και επιδιώκει να μας ορίζει. Κι ίσως η ίδια η οξύτητα της φεμινιστικής σκέψης να υπάρχει κίνδυνος να ατονεί με την εμφάνιση των πρώτων γραμμών γύρω από τα χείλη και τα μάτια. Κρατάω όμως ως μπούσουλα σ' αυτή την ενεργή αντίφαση και την αναμέτρηση με τον εαυτό μας την περιγραφή της MariekeAafjes:

«Ας θυμηθούμε όλες την παιδική μας ηλικία, όταν η λέξη εγχείρηση παρέπεμπε σε κάποιον που ήταν σοβαρά άρρωστος ή τραυματίας. Όταν ήμασταν ανέμελες και δε φανταζόμασταν καν ότι σαν ενήλικες γυναίκες θα είχαμε τέτοιες εμμονές με την εξωτερική μας εμφάνιση. Μεγαλώνοντας, βέβαια, μάθαμε ότι έχει σημασία και το πώς μας βλέπουν οι άλλοι (…) Ίσως να είχες μια μητέρα πολύ κοκέτα. Ίσως να είχες έναν πατέρα που σου έλεγε να χάσεις κανένα κιλό, όταν σε έβλεπε να καταβροχθίζεις παγωτά. Ίσως αργότερα να ανακάλυψες ότι το μεγάλο στήθος ενθουσίαζε το φίλο σου. Ίσως ως αποτέλεσμα όλων των παραπάνω, να άρχισες σιγά- σιγά να βλέπεις στον καθρέφτη μια εικόνα που θα της χρειαζόταν μια μικρή… διόρθωση».

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.