Η Διαδρομή Από το Χωράφι Όπου «Γεννιέται» Ένα Κιλό Κοκαΐνης Μέχρι να Φτάσει στον Δρόμο

Το Kilo: Inside the Deadliest Cocaine Cartels—from the Jungles to the Streets, του Toby Muse, κυκλοφορεί από την Harper Collins.

Το ναρκωτικό της γκλαμουριάς. Η σαμπάνια των ναρκωτικών, το ναρκωτικό των πλούσιων και όσων θέλουν να γίνουν πλούσιοι. Αποκλειστικό και χωρίς φραγμούς. Η κοκαΐνη ακολουθεί το χρήμα. Συνόδευε τους τραπεζίτες της Νέας Υόρκης και του Λονδίνου τη δεκαετία του ‘80, τους Ρώσους ολιγάρχες της δεκαετίας του ‘90. Τώρα, οι Κολομβιανοί λαθρέμποροι στοχεύουν τους νέους επιχειρηματίες της Κίνας.

Και υπάρχει περισσότερη από ποτέ. Το ξέρεις. Το νιώθεις. Οι ΗΠΑ βρήκαν σχεδόν 20 τόνους κοκαΐνης σε μια επιχείριση πέρσι - ποσότητα ρεκόρ. Η Γερμανία ανέφερε το ίδιο, όπως και η Κόστα Ρίκα. Στη Βρετανία, η αστυνομία βρίσκει περισσότερη από ποτέ.

Πώς φτάσαμε ως εδώ; Μια αποτυχημένη ειρηνευτική διαδικασία ανάμεσα σε επαναστάτες και την κολομβιανή κυβέρνηση επέτρεψε στις φυτείες κόκας –την πρώτη ύλη της κοκαίνης– να αυξηθούν. Η Κολομβία τώρα παράγει περισσότερη κόκα από ποτέ. Ούτε ο Pablo Escobar θα μπορούσε να το φανταστεί. Αν πεις ότι η Κολομβία απογοήτευσε τον κόσμο, κάνεις λάθος. Ο κόσμος απογοήτευσε την Κολομβία. Καμία χώρα δεν έχει μειώσει τη ζήτηση του εν λόγω ναρκωτικού. Ολόκληρη η επιχείρηση βασίζεται στη ζήτηση των πιο πλούσιων χωρών.

Η κοκαΐνη ξεκινάει μες στο χώμα. Αμέτρητα βουνά που ήταν προορισμένα να μείνουν απάτητα και απειλητικές ζούγκλες.

Σε κάθε βήμα, άλλο ένα κομμάτι της κοινωνίας μένει πίσω μας. Το τελευταίο νοσοκομείο, το τελευταίο σουπερ-μάρκετ, η τελευταία βιβλιοθήκη. Τα προσπερνάμε καθώς προχωράμε προς τη ζούγκλα. Οι ασφαλτοστρωμένοι δρόμοι τελειώνουν. Συνεχίζουμε πέρα από εκεί που τελειώνουν οι δρόμοι. Το τελευταίο στρατιωτικό checkpoint, στρατιώτες με ανήσυχο βλέμμα. Η τελευταία ματιά στο κράτος, το τέλος της κυβέρνησης. Η χώρα της κοκαΐνης. Εδώ είναι το τέλος. Εδώ είναι η αρχή του εμπορίου κοκαΐνης. Εδώ γεννιέται ένα κιλό κοκαΐνης. Δεν υπάρχει κράτος που να λειτουργεί, δεν υπάρχει σταθερή δουλειά. Ξεχασμένοι από την κυβέρνηση, πολλοί αγρότες δεν βλέπουν άλλη εναλλακτική εκτός από την κόκα, αυτό τον θάμνο με τη συνηθισμένη όψη. Εφόσον δεν υπάρχει τίποτα, καταλαβαίνεις γιατί επιλέγουν την κοκαΐνη.

Είκοσι-πέντε εργάτες στο χωράφι κάνουν τη συγκομιδή. Η Maria ιδρώνει κάτω από τον αμείλικτο ήλιο καθώς κόβει τα φύλλα από αυτό τον πράσινο θάμνο με τη συνηθισμένη όψη. Είναι δύσκολη δουλειά, αλλά η μόνη δουλειά που υπάρχει γι’ αυτή τη μετανάστρια από τη Βενεζουέλα. Η Maria θυμάται ότι στη Βενεζουέλα πήγαινε για ύπνο νηστική και ξυπνούσε κι έβλεπε τη μάνα της να κλαίει. Η οικογένειά της πεινούσε και εκείνη κυριολεκτικά πέθαινε της πείνας όταν πέρασε τα σύνορα της Κολομβίας. Ρωτούσε συνέχεια για δουλειά μέχρι που ένας αγρότης συμφώνησε και την έστειλε σε ένα χωράφι κόκας. Βγάζει σχεδόν 2,5 ευρώ για κάθε 11 κιλά φύλλων κόκας που μαζεύει. Κουβαλάει 40 κιλά μες στη ζέστη. Πηγαίνει ως το «εργαστήριο» – μεγαλεπήβολη λέξη για μια καλύβα στη ζούγκλα. Ο Pedro παίρνει τα φύλλα της Maria. Θα τα μετατρέψει σε μια πάστα κόκας, λίγο πριν γίνουν καθαρή κοκαΐνη. «Μ’ αυτόν τον τρόπο κάποιοι μένουν ζωντανοί. Αλλά κανείς δεν γίνεται πλούσιος», λέει δείχνοντας έναν τόνο φύλλα κόκας.

Σε αυτά τα τροπικά δάση περιπολεί η πολιτοφυλακή των εμπόρων ναρκωτικών. Βαριά οπλισμένοι άντρες και γυναίκες που πέφτουν στον βωμό του ελέγχου της κόκας. Στον ουρανό, ένας πιλότος πετάει ψηλά το ελικόπτερο της αστυνομίας για να αποφύγει τους ελεύθερους σκοπευτές. Από το παράθυρο, ο επικεφαλής της Δίωξης Ναρκωτικών, Max Perez, ατενίζει τα παράνομα εκτάρια κόκας. Το ελικόπτερο προσγειώνεται δυνατά και γρήγορα σε ένα χωράφι. Ένας αστυνομικός προσεύχεται πριν πηδήξει έξω. Προσευχές πολέμου. Ξέρει τι υπάρχει εκεί έξω: Η πολιτοφυλακή των εμπόρων ναρκωτικών έχουν σπείρει νάρκες στα χωράφια. Αν πάρεις την κόκα μου θα σε κάνω να ματώσεις. Η αστυνομία έχει έρθει για να καταστρέψει τις φυτείες και να φύγει πριν αντεπιτεθεί η πολιτοφυλακή. Ο Perez στέκεται ανάμεσα στους θάμνους και σαρώνει με το βλέμμα του τη ζούγκλα όταν ακούγονται πυροβολισμοί και σκύβουμε.

Μια πόλη γιορτάζει άλλο ένα σαββατοκύριακο κοκαΐνης. Οι καλλιεργητές έχουν πουλήσει την πάστα κόκας στην πολιτοφυλακή. Τώρα είναι ώρα για ποτό και γυναίκες. Ένας μεθυσμένος άντρας περιφέρεται σε ένα μπιλιαρδάδικο με μια μπίρα στο χέρι. Έχει αίμα στο μπλουζάκι του.

«Με φωνάζουν "Highway Machete"».

«Γιατί;», ρωτάω.

«Πολλοί καυγάδες. Στον δρόμο. Με τη ματσέτα μου. Έκοψα το χέρι ενός άντρα κάποτε».

Στο δωμάτιό της στο μπουρδέλο, πάνω από το μπιλιαρδάδικο, η Rosario σκέφτεται όλους τους μεθυσμένους αγρότες με τους οποίους θα κάνει σεξ απόψε. Αν μπορεί να το κάνει με οχτώ, μπορεί να μαζέψει περισσότερα λεφτά για την κόρη της στη Βενεζουέλα. Έξω καραδοκεί η πολιτοφυλακή και η επόμενη ένοπλη μάχη στους δρόμους της πόλης είναι ζήτημα ημερών αν όχι ωρών.

«Ζούμε την αποκάλυψη. Υπάρχει υπερβολικά πολύ κακό στον κόσμο. Οι αθώοι εξαπατούνται, δολοφονούνται, βιάζονται. Οι χώρες κάνουν πολέμους. Κι άλλους πολέμους. Παράξενα πράγματα συμβαίνουν που δεν μπορούμε να τα εξηγήσουμε. Αυτός είναι ο κόσμος μας. Αυτό μας αξίζει. Αλλά εμένα δεν μου αξίζει αυτή η ζωή».

Αυτή η γυναίκα έχει περάσει τέτοια ζωή, έχει δει περισσότερα πράγματα σε αυτό το φρικτό κελί απ’ όσα θα δω εγώ αν ζήσω πολλές ζωές.

«Πόσων ετών είσαι;», ρωτώ.

«Δεκαεννιά».

Στις συγκρούσεις της πολιτοφυλακής γίνονται πολλές δολοφονίες. Εδώ, στο Τίμπου, στη βορειοανατολική Κολομβία, η χρονιά θα τελειώσει με ένα ποσοστό ανθρωποκτονιών 240 ανά 100.000. Δεν μιλάμε για έγκλημα, μιλάμε για επιδημία. Αλλά μες στη βαναυσότητα και την απελπισία, μερικές φορές μια θεϊκή τρέλα εμφανίζεται και ο φόνος δημιουργεί ομορφιά.

Στα νοτιοδυτικά, το Πουέρτο Μπέριο βρίσκεται δίπλα στον ποταμό Μαγκνταλένα, ένα όμορφο τοπίο θρύλων και μύθου. Οι παλιοί θεοί περνάνε από αυτά τα δάση. Όταν η βία φούντωνε εδώ, οι δολοφόνοι πέταγαν τα πτώματα στο ποτάμι και αυτά κυλούσαν προς την πόλη. Κάποιος πήρε μια απόφαση. Κανείς δεν θυμάται ποιος, αλλά μια παράδοση γεννήθηκε. Η πόλη αποφάσισε ότι θα έβγαζε αυτά τα πτώματα. Θαμμένοι σε ανώνυμους τάφους, αυτοί οι νεκροί που δεν τους πένθησε κανείς αποσυντέθηκαν σιγά-σιγά και ξανάγιναν χώμα. Και μετά, οι κάτοικοι του Πουέρτο Μπέριο αποφάσισαν να ξεκινήσουν μια παράδοση φιλανθρωπίας και αλληλεγγύης. Οι άνθρωποι της πόλης άρχισαν να υιοθετούν τους ατομικούς τάφους των εξαφανισμένων. Φρόντιζαν τους εγκαταλελειμμένους τάφους. Και για αντάλλαγμα προσεύχονταν στις ψυχές που χάθηκαν, ζητώντας χάρες. Και μικρά θαύματα άρχισαν να συμβαίνουν.

Τα κιλά της κοκαΐνης φορτώνονται σε ένα φορτηγό και φεύγουν από την τρέλα της ζούγκλας. Μετά από μερικές ώρες παραδίδονται στο Medellin και τους εμπόρους. Σκοτεινή techno μουσική σφυροκοπάει το κλαμπ. Ακριβά μπουκάλια ουίσκι αλλάζουν χέρια, πρόσωπα παραζαλισμένα από τα ναρκωτικά φωτίζονται από τα φώτα του κλαμπ που αναβοσβήνουν και η σκόνη των πιο καθαρών ναρκωτικών στον κόσμο αιωρείται στην ατμόσφαιρα. Μια αίσθηση συγκρατημένης βίας πλανιέται στον αέρα, σαν ελατήριο που πιέζεται, σαν κόμπρα που κουλουριάζεται. Δεν υπάρχουν καλοί άνθρωποι εδώ απόψε. Οι γκόμενες των εμπόρων φοράνε ακριβά στενά φορέματα πάνω σε σώματα σμιλεμένα από τους καλύτερους χειρουργούς. Οι γυναίκες χαμογελάνε, χαμόγελα σκληρά που φέρνουν στο νου σεξ. Οι κόρες ους είναι διεσταλμένες από τα ναρκωτικά, μοιάζουν με τρελές βασίλισσες. Το 2C-B είναι το αγαπημένο ναρκωτικό των εμπόρων της Κολομβίας. 2,5-δι-μεθοξύ-4-βρομοφενεθυλαμίνη. Καμιά φορά το λένε ροζ κοκαΐνη. Φαντάσου κοκαΐνη σε συνδυασμό με την ανάλαφρη ψυχεδέλεια του LSD.

Η tecnho βαράει δυνατά, κοφτά και οι άντρες ακολουθούν τον ρυθμό. Ο χορός των καταραμένων. Όλοι ξέρουν ότι το τέλος τους θα ‘ρθει αργά ή γρήγορα. Φυλακή, δολοφονία, έκδοση στις ΗΠΑ. Θα ‘ρθει. Απολαμβάνουν το τώρα επειδή το αύριο δεν υπάρχει: η φιλοσοφία μιας ζωής στην κοκαΐνη.

Σε ένα εστιατόριο, ο Alex κάθεται σε ένα τραπέζι και σχεδιάζει το μέλλον. Η κοκαΐνη του φτάνει στο Μεξικό και την Ευρώπη. Είναι αυτό που λένε «Αόρατος», ένας έμπορος χαμηλού προφίλ, από αυτούς που ντύνονται σαν διεθνείς μπίζνεσμεν. Η εποχή των διάσημων εμπόρων -Pablo Escobar, Gilberto Rodriguez Orejuela, Carlos Lehder- έχει παρέλθει στην Κολομβία. Αν γίνεις πρωτοσέλιδο αρχίζει η αντίστροφη μέτρηση για την καταστροφή σου. Το εμπόριο γίνεται παρασκηνιακά και το ξέπλυμα χρημάτων μέσω της νόμιμης, διεθνούς οικονομίας. Ο Alex απολαμβάνει τα πλούτη και τις πολυτέλειες του εμπορίου κοκαΐνης. Τώρα σκέφτεται πώς μπορεί να ζήσει μια τέτοια ζωή χωρίς να γίνει τροφή για τα θηρία.

«Δεν μπορείς να ξεφύγεις», λέει ο Alex. «Κανείς δεν πιστεύει ότι δεν θα ‘χεις πάρε-δώσε με τις Αρχές ή τους γκρίνγκος». Θέλει να δει περισσότερη τάξη στον υπόκοσμο. Έχει πλάνο.

Ένα ξένο βαποράκι μπαίνει στο αεροδρόμιο της Μπογκοτά με τέσσερα κιλά κοκαΐνη κρυμμένα στη βαλίτσα. Προορισμός: Λονδίνο. Κάνει check in και του δίνουν τη θέση 23C. Και ίσως η σκέψη να περνάει σαν αστραπή από το μυαλό του: «Μπορώ να γυρίσω, προλαβαίνω». Αλλά προχωράει προς τις αναχωρήσεις.

Έντιμοι άντρες και γυναίκες φτιάχνουν τους δρόμους απ’ όπου περνάει η κοκαΐνη. Τελευταία στάση στην Κολομβία, η ακτή του Ειρηνικού. Η υπεραλίευση έχει αφήσει τα νερά της Κολομβίας χωρίς ψάρια. Από εδώ ξεκινάνε τα διάσημα ναρκο-(ημι)υποβρύχια, σκάφη που γλιστράνε κάτω από τα κύματα, με εξαίρεση τους σωλήνες που τραβάνε οξυγόνο και βγάζουν καυσαέρια. Στιλπνά και αποφασισμένα σαν καρχαρίες, αυτά τα ναρκο-υποβρύχια μεταφέρουν τόνους καθαρής κοκαΐνης.

Ο Luis είναι ένας 55χρονος ψαράς. Έχει δει τα αχανή, σκοτεινά νερά του ανατολικού Ειρηνικού να αδειάζουν, από το ψάρεμα. Ο Luis είναι αγράμματος και δεν μπορεί να θυμηθεί το όνομα της ασθένειας που άφησε τη γυναίκα του παράλυτη. Το φάρμακο είναι ακριβό, έτσι ο Luis δανείζεται 1200 δολάρια από τους τοκογλύφους. Η κατάσταση της γυναίκας του βελτιώνεται. Τώρα ο Luis πρέπει να αποπληρώσει. Αλλά δεν υπάρχουν λεφτά. Οι τοκογλύφοι στέλνουν μια υπενθύμιση: τα μεσάνυχτα, άντρες χωρίς οίκτο σπάνε την πόρτα της καλύβας του και βάζουν ένα όπλο στο κεφάλι της γυναίκας του. Τελευταία προειδοποίηση. Ο Luis ρωτάει αν κανείς χρειάζεται ένα ταξίδι βόρεια. Πάντα κάποιος χρειάζεται. Μπαίνει στο ταχύπλοο με δυο άντρες και δυο τόνους καθαρή κοκαΐνη. Όταν πωληθούν λιανική, θα αξίζουν εκατοντάδες εκατομμύρια δολάρια.

Κρυμμένο στο σκάφος, το φορτίο διασχίζει τον Ειρηνικό Ωκεανό προς τη δύση, κυνηγώντας ένα ατελείωτο ηλιοβασίλεμα. Είναι τα πιο άγρια, μοναχικά νερά στον πλανήτη, ο ανατολικός Ειρηνικός, ένα αχανές τοπίο, τη μονοτονία του οποίου σπάνε φάλαινες, καρχαρίες και δελφίνια. Προορισμός: τα σύνορα Γουατεμάλας-Μεξικού. Και από εκεί, θα φτάσει σε έναν από τους μεγαλύτερους καταναλωτές κοκαΐνης παγκοσμίως: τις ΗΠΑ.

Ο μεγαλύτερος διάδρομος κοκαΐνης στον πλανήτη, ο ανατολικός Ειρηνικός, μοιάζει με το τέλος της Γης. Τόσο μακριά από οποιαδήποτε στεριά, ένα μέλος της ακτοφυλακής των ΗΠΑ, ακουμπισμένος στην κουπαστή του σκάφους τους, κοιτάζει το πλοίο που καίγεται. Μια ώρα νωρίτερα, ξεφόρτωσαν τόνους κοκαΐνης από το παράνομο πλοίο. Το σκάφος της ακτοφυλακής δεν μπορεί να ρυμουλκήσει το πλοίο και αν το άφηνε εκεί, ένα πλοίο φάντασμα που θα επιπλέει, μπορεί να δημιουργούσε κινδύνους ως προς τη θαλάσσια κυκλοφορία. Έτσι το καίνε και το στέλνουν στον πάτο. Το φλεγόμενο πλοίο αναποδογυρίζει, οι φλόγες χορεύουν κίτρινες και πορτοκαλί με φόντο το βαθύ μπλε του ουρανού. Είκοσι άτομα από το πλήρωμα κοιτάζουν την όμορφη καταστροφή. Τίποτα δεν ευχαριστεί τόσο το μάτι όσο ο αφανισμός. Το πλοίο βουλιάζει και σύντομα θα φτάσει στον πάτο του Ειρηνικού κάνοντας καρχαρίες, φάλαινες και γιγάντια καλαμάρια να σαστίσουν καθώς θα βυθίζεται. Ένα μέλος της ακτοφυλακής αναριγεί. Απόκοσμο, λέει, να βλέπεις οποιοδήποτε πλοίο να βυθίζεται. Απόκοσμο. Η ακτοφυλακή είναι ικανοποιημένη με τους τόνους κοκαΐνης που κατάσχεσε. Όλοι ξέρουν ότι υπάρχει πολλή ακόμα.

Αυτές είναι οι ιστορίες της κοκαΐνης που περιέχει εκείνο το γραμμάριο που κάποιος κόβει μπροστά σου. Μυρίζεις τους τροπικούς στο φασματικό άσπρο; Βλέπεις το σεξ; Σ’ εκείνη τη νεκρή λευκή σκόνη, νιώθεις την απληστία και την προδοσία, χάρη στις οποίες μεταφέρθηκε ανά τις ηπείρους;

Οι άντρες και οι γυναίκες της κοκαΐνης; Κάποιοι ακόμα είναι στα χωράφια και καταστρέφουν την κόκα και κατάσχουν κόκα στους ωκεανούς. Άλλοι είναι κυνηγημένοι από τους εχθρούς τους. Κάποιοι είναι νεκροί πια. Έτσι είναι το τέλος όταν ζεις με την κοκαΐνη. Και ο πόλεμος των ναρκωτικών που σακατεύει, σκοτώνει και δεν τελειώνει ποτέ, συνεχίζεται.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στο VICE US.

Περισσότερα από το VICE

Ο Επαναπατρισμός μιας Ελληνίδας Από την Ιταλία Κράτησε Τρεις Μέρες

Το Πάγωμα της Οικοδομής στη Μύκονο Λόγω Κορονοϊού, Αποκαλύπτει την Άγνωστη «Μαύρη» Εργασία

Τα Eγκαταλειμμένα Αυτοκίνητα των Διακινητών στην Ορεινή Διαδρομή του Έβρου