Μια Μαρτυρία που Μοιάζει να Αλλάζει τα Πάντα 54 Χρόνια Μετά την Εκτέλεση του Αριστείδη Παγκρατίδη
Το βιβλίο του Κωνσταντίνου Λογοθέτη, η μαρτυρία του παλιού χωροφύλακα Βασίλη Κομνηνού και η «σπείρα» που κουκούλωσε το ποιος ήταν ο αληθινός «δράκος του Σέιχ Σου».
Πήρε τη θέση του στο μασίφ ξύλινο έδρανο της Εταιρίας Μακεδονικών Σπουδών. Κάθισε μπροστά στο μικρόφωνο και περίμενε τη σειρά του. Έδειχνε ανυπόμονος. Ήθελε να μιλήσει στον κόσμο. Σε αυτούς που είχαν κατακλύσει την αίθουσα εκδηλώσεων για την παρουσίαση του βιβλίου του Κωνσταντίνου Λογοθέτη «Παγκρατίδης: “Εις θάνατον τετράκις”» (εκδόσεις Μπαρμπουνάκης). Γνώριζε ότι ο ίδιος ήταν στο επίκεντρο. Η δική του μαρτυρία εδραιώνει την πεποίθηση για την αθωότητα του Αρίστου. Μία κατάθεση ψυχής, όπως ο ίδιος τη χαρακτήρισε. Η μαρτυρία που ήρθε 54 χρόνια μετά την εκτέλεση. «Πάντως είμαι αθώος…», είχε πει στο εκτελεστικό απόσπασμα ο καταδικασθείς σαν «δράκος του Σέιχ Σου», που φαίνεται ότι ποτέ δεν ήταν.
Ο Βασίλης Κομνηνός είναι παλιός χωροφύλακας, σήμερα 85 χρόνων. Το 1971 υπηρετούσε ως υπομοίραρχος στην ασφάλεια. Στη δίωξη κοινού εγκλήματος. Όπως εξήγησε στην παρουσίαση του βιβλίου που έγινε πριν λίγες ημέρες στη Θεσσαλονίκη, ήταν αυτός μαζί με άλλους συναδέλφους του που είχαν συλλάβει τον Ιωάννη Σερεσλή, καταδικασθέντα εκ των υστέρων σε πολυετείς καθείρξεις για διάφορα αδικήματα. «Αυτός ομολόγησε τα εγκλήματα του Παγκρατίδη», μεταφέρει διαβάζοντας το κείμενο που είχε γράψει. Ο εν αποστρατεία αξιωματικός της αστυνομίας περίμενε όλα αυτά τα χρόνια για την αποκάλυψη της αλήθειας. Που δεν θα ματαίωνε την εκτέλεση, όμως θα αποκαθιστούσε γρηγορότερα το όνομα του Αριστείδη Παγκρατίδη. «Αν έκανα αναφορά τώρα δεν θα ζούσα. Ήταν σπείρα», φώναξε σφίγγοντας τα δόντια του.Κανείς απ’ όσους δίκασαν, καταδίκασαν και εκτέλεσαν τον Παγκρατίδη δεν είναι στη ζωή. Ο Κομνηνός με τη μαρτυρία του στο βιβλίο του πρώην εισαγγελέα Κωνσταντίνου Λογοθέτη, του εισαγγελέα που τα είχε βάλει με το σύστημα και αποκάλυψε όσα συνέβαιναν στις φυλακές του Γεντί Κουλέ το 1987, πιστοποιεί την αδικία. Στην παρουσίαση του βιβλίου ήταν έτοιμος και τα περιέγραψε όλα. Μίλησε για το πώς συνελήφθη ο Σερεσλής, ότι εκείνος κάπνιζε τσιγάρα «Άρωμα», που ήταν το «αποτύπωμα» του «δράκου» αλλά δεν λήφθηκε υπόψη ποτέ από το δικαστήριο. Κυρίως μίλησε για τη «σπείρα». Έτσι αποκάλεσε όσους σχεδίασαν και εκτέλεσαν το σχέδιο κουκουλώματος της ομολογίας Σερεσλή ότι εκείνος ήταν ο «δράκος». Την ομολογία για όσα εγκλήματα εκτελέστηκε ο Αριστείδης Παγκρατίδης.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
«Ο Ιωάννης Σερεσλής είναι ο μοναδικός δράκος, εγώ ανέκρινα τον πραγματικό δράκο», λέει. «Τέσσερις χωροφύλακες μού είπαν ότι ο Παγκρατίδης ήταν αθώος και μου υπέδειξαν τον Σερεσλή. Όταν όμως ενημέρωσαν οι υπομοίραρχοι τον διευθυντή ότι αυτός ομολόγησε, όλα σταμάτησαν», μετέφερε μιλώντας για άνωθεν παρεμβάσεις. «Ο υπομοίραρχος Θεόδωρος Δακουράς ήρθε στο γραφείο μου εκτός εαυτού και μετέφερε την εντολή να σταματήσουμε την ανάκριση. Η εντολή ήταν από την Αθήνα για να μην εξευτελιστεί η υπηρεσία». Μίλησε μέχρι και για… ψηφοφορίες στην ασφάλεια, μεταξύ αξιωματικών, για την κατάληξη του συλληφθέντα.Κάπως έτσι, με τις γνωστές «παρατυπίες και έκνομες ενέργειες», όπως είπε ο Κομνηνός, κουκουλώθηκε η αλήθεια για την υπόθεση Παγκρατίδη. Το 1971. Λίγο περισσότερο από δύο χρόνια μετά την εκτέλεσή του. Όπως ακριβώς έγινε και με τη δίκη, την καταδίκη και την εκτέλεση. «Όταν του είπε πάλι ο Δακουράς “πες μας και τα άλλα που έλεγες” τον άρπαξε ο άλλος υπομοίραρχος κι έφυγε». Διάβαζε τις αποκαλύψεις και μας μετέφερε στο ζοφερό παρελθόν που ακόμη και σήμερα σκιάζει τη Θεσσαλονίκη. Έχοντας απέναντί του την ανιψιά του Αρίστου. Την Ελένη Παγκρατίδη, που θυμάται πως όταν πήγαινε σχολείο τους είχαν στο περιθώριο. Έλεγαν ότι είναι οι συγγενείς του «δράκου». «Ναι, ήταν ανακούφιση για μένα που τα είπα», παραδέχεται ο Βασίλης Κομνηνός.Το βιβλίο του Κωνσταντίνου Λογοθέτη είναι σπάνιο ντοκουμέντο, καθώς αναφέρει άγνωστες πτυχές της δίκης Παγκρατίδη. Ο πρώην εισαγγελέας, που έχει αποδείξει ότι δεν φοβάται το σύστημα, τόνισε πως «δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι ένα δικαστήριο ήταν αυτό που τον έστειλε στο απόσπασμα. Ένα Πενταμελές Εφετείο». Έδειξε τους δικαστές. Αυτούς που αποφάσισαν την εκτέλεση του Αρίστου. Αποκάλυψε πως η απόφαση δεν ήταν ομόφωνη και παραθέτει την άποψη της μειοψηφίας. Του δικαστή που κατακεραύνωσε τους συναδέλφους του μέσα σε δέκα σελίδες. Αναφέρεται στη μη ταυτοποίηση του αίματος του Παγκρατίδη, στη μη ταυτοποίηση των αποτυπωμάτων του, στη μη εξέταση των τριχών που βρέθηκαν. «Οι δικαστές έλεγαν ότι αυτά δεν είχαν σημασία», είπε και έδειξε θυμωμένος στην παρουσίαση ο συγγραφέας. Μίλησε για τις σικέ αναπαραστάσεις. «Τον πήγαινε η αστυνομία από το προηγούμενο βράδυ και τον δασκάλευε τι να κάνει. Αφού σε κάθε αναπαράσταση έβρισκε και ένα άλλο αντικείμενο. Και αυτό αποτυπώνεται στη δίκη». Ακόμη και για τον χαρακτηρισμό του ψυχιάτρου που αποκάλεσε τον Παγκρατίδη διψομανή, επειδή ζητούσε νερό. «Τον είχαν αφήσει πέντε-έξι μέρες χωρίς νερό. Αν δεν ήταν η εκτέλεση, σήμερα θα μιλούσαμε για κωμωδία», παρατήρησε ο Κωνσταντίνος Λογοθέτης. Έκανε λόγο για προσπάθεια κατατρομοκράτησης από την πλευρά των δικαστών, όπως φάνηκε με τη μήνυση εναντίον των συνηγόρων υπεράσπισης. Δεν είναι τυχαίο πως ο εισαγγελέας της έδρας ζητούσε επίμονα να εξεταστούν τα στοιχεία που παρέθεταν οι συνήγοροι, όμως οι προτάσεις απορρίπτονταν. Δεν πρότεινε καταδίκη σε θάνατο, δεν ήταν βέβαιος για την ενοχή.
ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Το εξώφυλλο του βιβλίου του Κωνσταντίνου Λογοθέτη.
Η δημοσιογράφος συγγραφέας Εύα Νικολαΐδου ήταν στο πάνελ της παρουσίασης. Είχε πάρει συνέντευξη από τον Κομνηνό. Παρουσίασε μία φωτογραφία του Αρίστου και τη συνέκρινε με το πρόσωπο από την «Κραυγή» του Mounch. Ο δημοσιογράφος Σταύρος Τζίμας σχολίασε ότι το βιβλίο έρχεται να συνεισφέρει στον προβληματισμό και να φέρει πάλι την υπόθεση στη δημόσια συζήτηση.Το ζήτημα είναι η μετά θάνατον αποκατάσταση του Παγκρατίδη. Που μπορεί να γίνει μόνον με την αναψηλάφηση της δίκης. Η ανιψιά του, ως συγγενής του εκτελεσθέντα, δεν έχει αποφασίσει. Ο Κομνηνός όμως δείχνει ότι σε έναν τέτοιο δρόμο μπορεί η μαρτυρία του να μπει μπροστά. «Αυτό το βιβλίο πρέπει να διδαχθεί στις σχολές δικαστών», είπε ο συνταξιούχος χωροφύλακας κλείνοντας στην εκδήλωση. «Κρατάω ακόμη κάποια πράγματα στα χέρια μου. Αν γίνει αναψηλάφηση να τα δώσω», απάντησε στο VICE αρνούμενος να αποκαλύψει άλλες λεπτομέρειες.
Με την εγγραφή σας στο newsletter του VICE συμφωνείτε να λαμβάνετε ηλεκτρονικά ενημερώσεις που αφορούν το VICE, οι οποίες ορισμένες φορές ενδέχεται να περιλαμβάνουν διαφημιστικό ή/και χορηγούμενο περιεχόμενο.
