Ξανά Μπροστά στη Δικαιοσύνη η Ηριάννα και ο Περικλής
Ελληνική Δικαιοσύνη

Ξανά Μπροστά στη Δικαιοσύνη η Ηριάννα και ο Περικλής

Άλλο ένα Εφετείο πραγματοποιείται προκειμένου να διεκδικήσουν την αθωώτητά τους.
Άννα Νίνη
Κείμενο Άννα Νίνη
16.3.18

Έλεγε ο Marcel Pagnol, «τους ενόχους είναι προτιμότερο να τους διαλέγεις, παρά να τους ψάχνεις». Αν ζούσε σήμερα -και για κακή του τύχη παρακολουθούσε εντός κάποιας δικαστικής αίθουσας την υπόθεση της Ηριάννας Β.Λ. και του Περικλή Μπ.-, θα λάμβανε αυτήν την πίκρα της επιβεβαιώσης καθισμένος στο ξύλινο στασίδι των δικαστηρίων.

Το χρονικό της υπόθεσης

Η ιστορία των δυο αυτών ανθρώπων, που σήκωσαν τη χώρα στο πόδι, ξεκίνησε στις 14 Μαρτίου του 2011, όταν η Ηριάννα ήταν φοιτήτρια Φιλοσοφικής και 23 ετών ακόμη. Κάποιο βράδυ που κοιμήθηκε στο σπίτι του συντρόφου της, επίσης φοιτητή του ΕΜΠ, Κωνσταντίνου, τα ΕΚΑΜ εισέβαλαν στο σπίτι που νοίκιαζε ο ίδιος μαζί με τον Περικλή Μπ. στον Χολαργό. Ο Κωνσταντίνος συλαμβάνεται εκείνο το βράδυ ως ύποπτος για συμμετοχή στους «Πυρήνες της Φωτιάς» και η Ηριάννα προσάγεται μαζί του στη ΓΑΔΑ, δίνει προανακριτική κατάθεση, αποτυπώματα και DNA οικειοθελώς. Την ίδια μέρα αφήνεται ελεύθερη από την Αντιτρομοκρατική, ενώ ο σύντροφός της αφήνεται ελεύθερος τρεις ημέρες μετά.

Ο Κωνσταντίνος, κατηγορήθηκε με το άρθρο 187 Α για συγκρότηση, ένταξη και συμμετοχή σε τρομοκρατική οργάνωση και παραπέμφθηκε πριν από τρία χρόνια σε δίκη. Αθωώθηκε πρωτόδικα, ομόφωνα και αμετάκλητα. Σύμφωνα με την εφημερίδα Documento που ανέδειξε αρχικά το θέμα, η αθωωτική απόφαση του δικαστηρίου ανέφερε χαρακτηριστικά: «Ο κατηγορούμενος πρέπει να κηρυχθεί αθώος των πράξεων που του αποδίδονται, διότι δεν προέκυψε παρουσία του σε κρησφύγετα της οργάνωσης και ιδίως σε αυτά που βρέθηκε οπλισμός, και όπως αποδείχθηκε διατηρούσε κοινωνικές μόνο σχέσεις με τους συγκατηγορούμενους του –αναφέρονται ονόματα εμπλεκόμενων με τη Συνομωσία Πυρήνων της Φωτιάς- στο πλαίσιο του ευρύτερου αντιεξουσιαστικού χώρου, στον οποίο ανήκει».

Το μοναδικό στοιχείο που αναφέρεται ως ενοχοποιητικό είναι «η σχέση της κατηγορούμενης με τον σύντροφό της», ο οποίος όμως έχει ήδη αθωωθεί.

Ο ίδιος μπήκε στο στόχαστρο των Αρχών το 2011, την εποχή που έμεινε γνωστή για τα μαζικά εντάλματα σύλληψης. Την ίδια περίοδο είχε εκδοθεί ένταλμα εις βάρος τριών μελών της Συνομωσίας Πυρήνων της Φωτιάς, (Χρήστου Τσ., Γιώργου Νικ. και Νταμιάνο Μπ.), με την αντιτρομοκρατική να επιτηρεί το σπίτι στο οποίο διέμεναν οι τρείς τους στο Βόλο. Η σύνδεση με το σπίτι το οποίο έμεναν ο σύντροφος της Ηριάννας, Κωνσταντίνος, ο Περικλής Μπ. και η ίδια περιστασιακά, έγινε σύμφωνα με την Αντιτρομοκρατική από δυο ακόμη άτομα που συνελήφθησαν, τον Γιώργο Π. και την Όλγα Οικ., οι οποίοι πραγματοποίησαν επισκέψεις και τα δυο σπίτια.

Σύμφωνα με όσα ισχυρίζεται η Αντιτρομοκρατική, λίγους μήνες μετά τη λήψη γεννετικού υλικού της Ηριάννας και του Περικλή, τον Νοέμβριο του 2011 στην Πολυτεχνειούπολη, ένας βοηθός τεχνίτη ανελκυστήρων, αγνώστων στοιχείων, κατήγγειλε πως είδε από την ταράτσα στις 4 μ.μ. έναν άνδρα να βγαίνει από ένα βανάκι και να κρύβει ένα κουτί με «ορφανό» οπλισμό που δεν ταυτοποιήθηκε ως χρησιμοποιημένος σε κάποια ενέργεια.

Δυο χρόνια αργότερα, το 2013, η Ηριάννα συλλαμβάνεται ξανά, διότι η Αντιτρομοκρατική αποφάσισε πως προέκυψε ταυτοποίηση του δικού της δείγματος DNA σε έναν γεμιστήρα εκτός όπλου στα συγκεκριμένα ευρήματα. Για δυο ολόκληρα χρόνια δηλαδή, από το 2011 έως το 2013, η Αντιτρομοκρατική είχε στην κατοχή της τα όπλα, είχε ταυτοποιήσει πως δεν είχαν χρησιμοποιηθεί, αλλά για κάποιο λόγο, δεν είχε κάνει τον απαραίτητο έλεγχο για να διαπιστώσει αν υπάρχει DNA υπόπτων επάνω τους. Ο δε «ιδιώτης» μάρτυρας-σύμφωνα με την Αντιτρομοκρατική- είναι αδύνατο να βρεθεί μέχρι και σήμερα ώστε να καταθέσει ενώπιον του Δικαστηρίου.

Εκτός των άλλων, ο Ποινικός Κώδικας ορίζει πως ένας κατηγορούμενος έχει δικαίωμα να κάνει εξέταση DNA για να αποδείξει την αθωότητά του.

Ο ειδικός εφέτης ανακριτής εξέδωσε ένταλμα εις βάρος της Ηριάννας Β.Λ. και του Περικλή Μπ. για τρομοκρατία, αναφέροντας πως η 23χρονη εντοπίστηκε στο διαμέρισμα στον Χολαργό όπου ανιχνεύτηκε βιολογικό υλικό των συγκατηγορούμενών της Νταμιάνο Μπ, Κωνσταντίνου Παπαδόπουλου και Περικλή Μπ. Ακόμα, ότι το DNA της, βρέθηκε περιμετρικά ενός γεμιστήρα, που είχε βρεθεί μαζί με τον υπόλοιπο οπλισμό στην Πολυτεχνειούπολη. Τον Ιανουάριο του 2013 είχε συλληφθεί στην Κόρινθο και ο 29χρονος τότε Περικλής Μπ., με την Αντιτρομοκρατική επίσης να ισχυρίζεται πως σε ένα από τα όπλα της Πολυτεχνειούπολης ανιχνεύτηκε μερικό DNA και ένα δακτυλικό αποτύπωμα σε ένα βιβλίο που βιβλίο που κατασχέθηκε από το σπίτι του Βόλου.

Γίνονται έρευνες τόσο στο σπίτι, όσο και στο αυτοκίνητό της Ηριάννας. Το παραπεμπτικό βούλευμα τονίζει πως «κανένα στοιχείο που να τη συνδέει με την οργάνωση Συνομωσία Πυρήνων της Φωτιάς δεν βρέθηκε από την άρση του τηλεφωνικού όσο και του τραπεζικού απορρήτου. Περαιτέρω ούτε κατά τη διενέργεια κατ' οίκον έρευνας, ούτε όμως και κατά τη διενέργεια έρευνας σε αυτοκίνητο ιδιοκτησίας του πατέρα της προέκυψε οποιοδήποτε στοιχείο που να αποδεικνύει την εμπλοκή ή συμμετοχή της». Ωστόσο, το ίδιο βούλευμα κάνει λόγο για σοβαρές ενδείξεις ενοχής χωρίς όμως αυτές οι ενδείξεις να αναφέρονται ή να προσδιορίζονται. Το μοναδικό στοιχείο που αναφέρεται ως ενοχοποιητικό είναι «η σχέση της κατηγορούμενης με τον σύντροφό της», ο οποίος όμως έχει ήδη αθωωθεί.

Η «μέθοδος» του DNA και των ανώνυμων μαρτύρων

Πρωτόδικα στην απόφαση του το δικαστηρίο ανέφερε:

«Κηρύσσονται ένοχοι οι κατηγορούμενοι για τις πράξεις της συμμετοχής σε εγκληματική οργάνωση και της λήψης, κατοχής, μεταφοράς και απόκρυψης όπλων και πυρομαχικών. Εν προκειμένω, τα οικεία στοιχεία και δη το ανευρεθέν τμήμα αποτυπώματος στην εσωτερική επιφάνεια του εξωφύλλου του βιβλίου, το οποίο ταυτίζεται δακτυλοσκοπικά με το αποτύπωμα του δεξιού αντίχειρα του πρώτου κατηγορουμένου, η ύπαρξη μείγματος βιολογικού υλικού δύο τουλάχιστον ατόμων στη λαβή και στη σκανδάλη του όπλου με γενετικά στοιχεία επιθυλιακά κύτταρα, επίσης του πρώτου κατηγορουμένου, με μείγμα βιολογικού υλικού να είναι 157.368.257.765 φορές πιο πιθανό να έχει προκύψει από ανάμειξη βιολογικών υλικών του ιδίου και ενός ακόμη αγνώστου ατόμου από το να έχει προκύψει από ανάμειξη βιολογικών υλικών δύο αγνώστων ατόμων, και η ύπαρξη περιμετρικά στις ακμές και στα χείλη του γεμιστήρα, βιολογικού υλικού του οποίου ο γενετικός τύπος STR ταυτίζεται ως προς τα κοινά STR που προσδιορίστηκαν, με τον γενετικό τύπο STR της δεύτερης κατηγορούμενης, με επιθυλιακά κύτταρα, έτσι ώστε ο συγκεκριμένος τύπος καταλήγει σε 1 προς 667.788.611, δηλαδή παγκοσμίως δύνανται να υπάρχουν το πολύ άλλα 8-9 άτομα με τον ίδιο γενετικό τύπο, και σχεδόν αδύνατο να υπάρχει ο ίδιος τύπος σε άλλο άτομο στην Ελλάδα».

Πόσο έγκυρο στοιχείο ήταν αυτό το DNA; Ο διορισμένος πραγματογνώμονας Γεώργιος Φιτσιάλος, διδάκτορας Μοριακής Βιολογίας και Γενετικής του Πανεπιστημίου Nice Sophia Antipolis της Γαλλίας και γενικός Διευθυντής του Ευρωπαϊκού Κέντρου Γενετικής και Ταυτοποίησης DNA, ένας επιστήμονας που ειδικεύεται στην ανάλυση και την ταυτοποίηση του DNA σε εγκληματολογικές έρευνες και παράλληλα συμπεριλαμβάνεται στους καταλόγους πραγματογνωμόνων των ελληνικών δικαστηρίων, κατέληξε στο συμπέρασμα πως δεν μπορεί να γίνει ταυτοποίηση με το συγκεκριμένο μερικό γενετικό προφίλ.

Εκτός των άλλων, ο Ποινικός Κώδικας ορίζει πως ένας κατηγορούμενος έχει δικαίωμα να κάνει εξέταση DNA για να αποδείξει την αθωότητά του. Στην περίπτωση της Ηριάννας αυτό δεν επετράπη. Μάλιστα όταν ζητήθηκε δείγμα από την εγκληματολογική υπηρεσία προκειμένου να εξεταστεί από τον ειδικό πραγματογνώμονα, η απάντηση ήταν πως το δείγμα «τελείωσε». Πράγμα παράνομο, αφού ο κατηγορούμενος έχει το αναφαίρετο δικαίωμα να ζητήσει ανάλυση του DNA για την υπεράσπισή του, διότι τεκμαίρεται ότι είναι αθώος μέχρι την αμετάκλητη καταδίκη του και έχει το δικαίωμα να ζητήσει τη διενέργεια οποιασδήποτε νομικής πράξης που συμβάλλει στην υπεράσπισή του.

Όπως έχει επισημανθεί και παλιότερα σε θέμα του VICE που αφορούσε το πόσο εύκολα μπορεί να καταδικαστεί κάποιος με τη «μέθοδο του DNA» στην Ελλάδα, o Δρ. Γεώργιος Συλίκος, Πρόεδρος του Πανελληνίου Συλλόγου Νομικών και Πρόεδρο του Πανελληνίου Συλλόγου Επιστημόνων Ποινικολόγων τόνιζε: «H ταυτοποίηση του DNA στην ποινική δίκη δεν είναι, όπως συνήθως νομίζεται, διαπίστωση ενός βιολογικού γεγονότος. Είναι μια νομική αξιολόγηση. Η ύπαρξη βιολογικού υλικού στον τόπο τέλεσης του εγκλήματος ή σε μέσο τέλεσης του εγκλήματος, ή σε οποιοδήποτε αντικείμενο, ακόμη και πάνω στο θύμα, δεν αποδεικνύει ότι το έγκλημα τελέσθηκε από το πρόσωπο στο οποίο ανήκει το βιολογικό υλικό. Η ανάλυση του DNA έχει σύμφυτα όρια και είναι εύλογη η αμφισβήτηση των συμπερασμάτων της. Ο καλύτερος γνώμονας εφαρμογής της είναι ακριβώς η γνώση των εγγενών ορίων της. Και δεν πρέπει ποτέ να απολησμονείται ότι για την καταδίκη ενός ανθρώπου -όποιος και αν είναι-, είναι αναγκαία η πλήρης βεβαιότητα του Δικαστηρίου για την ενοχή του. Εάν τα παραπάνω δεν γίνουν κατανοητά, θα υπάρχει η εσφαλμένη τάση για απολυτοποίηση ενός αποδεικτικού στοιχείου κατ' εξοχήν σχετικού, που ασκεί όμως την γοητεία του «επιστημονικισμού» και, αν δεν εξετασθεί και δεν κριθεί ενδελεχώς, αποβαίνει παραπλανητικό, με συνέπεια καταδίκες με προέχον ή και μόνο αποδεικτικό στοιχείο την ταυτοποίηση του γενετικού υλικού, που δεν είναι επαρκής και ενέχει σχετικότητα ως μέσο απόδειξης ενός εγκλήματος».

«Γιατί δεν χώριζες τον σύντροφό σου, όταν έμαθες πως είναι αναρχικός;»

Μιλάμε λοιπόν για κάποιες ενδείξεις, για ανώνυμους και εξαφανισμένους μάρτυρες και για ένα επισφαλές εύρημα γεννετικού υλικού το οποίο όταν ζητήθηκε να επανεξεταστεί είπαν πως τελειώσε. Παρόλα αυτά, δύο άνθρωποι 29 και 33 ετών αντίστοιχα καταδικάστηκαν με βαρύτατες κατηγορίες σε 13 χρόνια φυλάκισης, έχοντας φορτωθεί ολόκληρο τον Ποινικό Κώδικα. Για ένα βιβλίο, για τις φιλικές και ερωτικές τους σχέσεις, για το αμάρτημα της αναρχικής ιδεολογίας που μπορεί να φέρουν οι ίδιοι ή οι φίλοι τους. Παράλληλα στη δίκη ακούστηκαν εξωφρενικά πράγματα όπως η ερώτηση της Προέδρου προς την Ηριάννα «Γιατί δεν χώριζες τον σύντροφό σου, όταν έμαθες πως είναι αναρχικός;», ενώ θεωρήθηκαν με ένα παράλογο σκεπτικό ύποπτα τα ταξίδια του Περικλη στη Βαρκελώνη διότι όπως ειπώθηκε «Γίνονται ταξίδια στο εξωτερικό, όπως στη Βαρκελώνη, αδικαιολόγητα, όχι για αναψυχή, ήτοι σε πόλη της Ισπανίας που είναι γνωστή για την εκεί δράση ανάλογων τρομοκρατικών οργανώσεων».

Δεν είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε δικαστικές υποθέσεις που θα έκαναν και τον Κάφκα να σπάσει τα μολύβια του. Τον Φεβρουάριο του 2013, τα χωριά της βορειοανατολικής Χαλκιδικής που αντιστέκονται μέχρι σήμερα στα σχέδια της Eldorado Gold βίωσαν ένα πρωτοφανές κύμα καταστολής και τρομοκράτησης. Οι κάτοικοι οδηγήθηκαν κατά δεκάδες στην Ασφάλεια Πολυγύρου ως ύποπτοι εγκληματικών πράξεων στις Σκουριές. Κρατήθηκαν για ώρες χωρίς την παρουσία δικηγόρου, ανακρίθηκαν με πρακτικές που θυμίζουν βασανιστήρια και εξαναγκάστηκαν με τη βία να δώσουν DNA.

Η υπόθεση του Τάσου Θεοφίλου βασίστηκε εξολοκλήρου σε ένα ανώνυμο τηλεφώνημα και σε ένα δείγμα DNA που βρέθηκε σε ένα καπέλο. Πέρασε πέντε ολόκληρα χρόνια στη φυλακή μέχρι να αθωωθεί. Ο Θοδωρής Σίψας πέρασε κάποια χρόνια σαν κατηγορούμενος για τον εμπρησμό της ΜΑΡΦΙΝ και τον τραγικό θάνατο που βρήκαν οι υπάλληλοι της τράπεζας. Το κατηγορητήριο του μπορεί να μην περιείχε γεννετικό υλικό, όμως επίσης βασίστηκε σε ένα ανώνυμο τηλεγράφημα που παρουσίασε η Κρατική Ασφάλεια. Και οι δύο έκαναν το λάθος να είναι αναρχικοί.


VICE Video: Ο Τάκης Σπυριδάκης Κόντεψε να Πάει Φυλακή για μια Ταινία

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


Μετά την καταδίκη της Ηριάννας και του Περικλή, ένα πρωτοφανές κύμα κοινωνικής συμπαράστασης τόσο στην πρωτόδικη εκδίκαση της υπόθεσης, όσο και στα δυο Εφετεία που πραγματοποιήθηκαν για τις αιτήσεις αναστολής της ποινής τους, τα οποία ήταν απορριπτικά. Τα αντανακλαστικά της κοινωνίας ενεργοποιήθηκαν όταν εντόπισαν τους παραπάνω κινδύνους που ελλοχεύουν αν τελικά παραμείνουν στη φυλακή. Η συναυλία που οργανώθηκε από τους φίλους της Ηριάννας για να καλυφθούν τα δικαστικά έξοδα ήταν μεγαλειώδης, ενώ άνθρωποι που ακόμη πιστεύουν πως υπάρχουν ελπίδες να επιβιώσει ένα κράτος δικαίου, διανοητές,πανεπιστημιακοί, συγγραφείς και ποιητές υπέγραψαν ένα κείμενο υποστήριξης, δημόσια πρόσωπα και συνάδελφοι της τάχθηκαν υπέρ της, όπως και η μεγαλύτερη μερίδα του Τύπου φρόντισε να αναπαράξει την ιστορία της και την αδικία που υπέστη, ως όφειλε. Επίσης σε μια επιστολή συμπαράστασης στην Ηριάννα Β. Λ., πάνω από 120 νιολόγοι, νιοεπιστήμονες και ερευνητές, κατέθεσαν τα επιστημονικά σφάλματα που εντόπισαν στην ταυτοποίηση του δείγματος DNA της Ηριάννας με το το δείγμα που βρέθηκε σε γεμιστήρα εκτός όπλου.

Παράλληλα, έχει δημιουργηθεί και η «Συνέλευση για την Απελευθέρωση της Ηριάννας και του Περικλή». Όπως τονίζουν, «Η σύλληψη τους έγινε την εποχή του δόγματος "νόμος και τάξη" της κυβέρνησης Σαμαρά και το κατηγορητήριο περιλάμβανε όλα τα βασικά συστατικά των τρομο-υποθέσεων: επικοινωνιακά show, δήθεν συμμετοχή σε οργάνωση, δείγματα DNA επισφαλή και σε τόσο μικρή ποσότητα που δεν μπορούσαν να επανεξεταστούν και να διασταυρωθούν, σκιαγράφηση ενός αόριστα ύποπτου και με αναρχικές τάσεις κοινωνικού περιβάλλοντος».

Ο νόμος 187Α

Αν και η καταδίκη της Ηριάννας επικρίθηκε από βουλευτές του ΣΥΡΙΖΑ και τον Σταύρο Κοντονή, δεν γίνεται κανένας λόγος από την πλευρά της Κυβέρνησης για τον νόμο 187Α, του οποίου οι διατάξεις καταδίκασαν την 29χρονη και τον 33χρονο. «Βασικό δομικό στοιχείο του πλέγματος καταστολής, τόσο στη συγκεκριμένη υπόθεση όσο και ενάντια σε όλο και μεγαλύτερα κοινωνικά κομμάτια, αποτελεί ο αντιτρομοκρατικός νόμος 187Α. Ένας νόμος που στοχεύει σε όλες και όλους μας. Με τα ειδικά δικαστήρια, τις ειδικές συνθήκες κράτησης, τις υπερεξουσίες των διωκτικών αρχών και τις φασιστικές διατάξεις της συλλογικής ευθύνης και της ποινικοποίησης των προσωπικών και πολιτικών σχέσεων, φανερώνει το πραγματικό πρόσωπο της αστικής δημοκρατίας. Σε αυτό τον άξονα κινείται και η κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ που όχι μόνο δεν προχώρησε σε κατάργηση του τρομονόμου αλλά ετοιμάζεται να ψηφίσει την αυστηροποίηση του Σωφρονιστικού Κώδικα», αναφέρει η Συνέλευση για την Απελευθέρωση της Ηριάννας και του Περικλή».

Στις 21 Μαρτίου, στη Λουκάρεως, στις 9:00 το πρωί, στο Εφετείο θα πραγματοποιηθεί η εκδίκαση της υπόθεσης σε δεύτερο βαθμό προκειμένου η Ηριάννα και ο Περικλής να διεκδικήσουν την αθώωση τους και να κάνουν το βήμα προς την ελευθερία. Το βέβαιο είναι πως θα είναι μια ανήσυχη δίκη. Και δικαίως. Ποιός μπορεί να είναι ήσυχος όταν γνωρίζει πως δυο νέοι άνθρωποι πρόκειται να περάσουν τα καλύτερα τους χρόνια σε απάνθρωπες συνθήκες εγκλεισμού μονάχα με ενδείξεις, εικασίες και στερεότυπα κλειδωμένα στον μεσαίωνα; Σε ποια ευνομούμενη κοινωνία μπορούμε να στέλνουμε στη φυλακή ανθρώπους επειδή δάνεισαν ένα βιβλίο ή επειδή έκαναν παρέες και σχέσεις;

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Ένα Περίστροφο, Ένα Γκολ κι Ένα Πρωτάθλημα

Οι 30 πιο Απογοητευτικοί Έλληνες Κάτω των 30

«Άβυζη», «Χοντρή», «Σημαδεμένη» - Γυναίκες στην Ελλάδα Φωτογραφίζονται Μιλώντας για το Body Shaming

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.