Ρεπορτάζ

Στην Αθήνα Δεν Είχαμε Μέγα Αλέξανδρο - Τώρα Έχουμε

Μια τρελή ιστορία 27 ετών.
16 Απρίλιος 2019, 9:31pm
IMG_3196 (1)
Το γύψινο πρόπλασμα του έφιππου ανδριάντα. Πηγή: Εργαστήριο Γιάννη Παππά

Τα τελευταία 24ωρα, τεχνικά συνεργεία του Δήμου Αθηναίων εργάζονται πυρετωδώς στην τσιμεντένια νησίδα στη συμβολή της Λεωφόρου Αμαλίας και της Βασιλίσσης Όλγας. Στρώνουν χαλίκι, συμμορφώνουν το πεζοδρόμιο και καθαρίζουν το βάθρο. Στην απέναντι πλευρά του δρόμου, δύο δημοτικοί αστυνομικοί παρακολουθούν διακριτικά, «για να μη γίνει κανένα γκράφιτι από περαστικούς», όπως μου είπαν το μεσημέρι της Τρίτης. Μετά από 27 χρόνια απίστευτης γραφειοκρατίας και μικροπολιτικού θορύβου, στο κέντρο της Αθήνας πρόκειται να τοποθετηθεί ο έφιππος ανδριάντας του Μέγα Αλέξανδρου – ενδεχομένως έως το τέλος της εβδομάδας. Ο κεντρικός Δήμος της πρωτεύουσας δεν είχε ποτέ άγαλμα του Αλέξανδρου. Τώρα έχει.

Ο ανδριάντας φυλάσσεται στο εργαστήριο του περίφημου γλύπτη Γιάννη Παππά, ο οποίος πέθανε το 2005 χωρίς να προλάβει να δει το έργο του τοποθετημένο σε δημόσιο χώρο. Το άγαλμα είναι φτιαγμένο από μπρούντζο, έχει ύψος 3,5 μέτρα και αναπαριστά τον Αλέξανδρο σε εφηβική ηλικία.

1555428028177-IMG_3196

Εκπρόσωπος του Εργαστηρίου του Γιάννη Παππά, που είναι σήμερα παράρτημα του Μουσείου Μπενάκη, εξήγησε στο VICE ότι ο σημαντικός καλλιτέχνης, ακαδημαϊκός και καθηγητής της Ανώτατης Σχολής Καλών Τεχνών, μελετούσε τον Αλέξανδρο ήδη από τη δεκαετία του ’40. Το ενδιαφέρον του έγινε συστηματικό στις αρχές της δεκαετίας του '70 και τελικά ο έφιππος Αλέξανδρος ολοκληρώθηκε το 1971, χωρίς να του έχει ανατεθεί από κάποιον ή να συμμετέχει σε δημόσιο διαγωνισμό.

Το άγαλμα παρουσιάστηκε το 1992 στην αναδρομική έκθεση του έργου του Γιάννη Παππά στην Εθνική Πινακοθήκη. Ήταν η εποχή των μεγάλων συλλαλητηρίων για το Μακεδονικό, μια κακή συγκυρία. Ο ανδριάντας αγοράστηκε από το Υπουργείο Πολιτισμού και περίπου μια δεκαετία αργότερα παραχωρήθηκε στον Δήμο Αθηναίων με σκοπό να τοποθετηθεί στον δημόσιο χώρο.


VICE Video: Βελάκια-Το Χόμπι που Έγινε Άθλημα

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


Όλα αυτά τα χρόνια, το θέμα επανερχόταν στην επικαιρότητα κάθε φορά που υπήρχαν εξελίξεις γύρω από το Μακεδονικό. Διατυπώθηκαν ακόμη και θεωρίες συνωμοσίας για την αναβλητικότητα όλων αυτών των ετών. Ακροδεξιοί στα Σκόπια έλεγαν ότι ο Αλέξανδρος δεν μπορεί να είναι Έλληνας, εφόσον κανένα άγαλμά του δεν υπάρχει στην ελληνική πρωτεύουσα. Στην πραγματικότητα, οι δήμαρχοι που άλλαζαν στην Αθήνα δεν είχαν καμία διάθεση να ανακινήσουν το θέμα κι επίσης να τα βάλουν με τη γραφειοκρατία. Μία προσπάθεια είχε γίνει από τον Δημήτρη Αβραμόπουλο, αλλά έμεινε στη μέση.

Κάποια στιγμή, δήμαρχος χωριού έξω από τη Θεσσαλονίκη είχε ζητήσει με επιστολή του από τον Γιώργο Καμίνη να τού παραχωρηθεί το άγαλμα. «Ζητούμε να προχωρήσετε σε δωρεά του συγκεκριμένου έργου τέχνης, για να το τοπθετήσουμε εμείς στη γη της Μακεδονίας, στον τόπο όπου ο Αλέξανδρος γεννήθηκε, ανδρώθηκε και ξεκίνησε την πορεία του. Έχουμε χώρο», έγραφε η επιστολή.

1555428553309-57176833_2250035778658334_1675684643040395264_n

Οι εργασίες γύρω από το βάθρο στο Ζάππειο.

Το 2015, σε μια περίοδο αδιάφορη για τις εξελίξεις στο Μακεδονικό, ο Δήμος Αθηναίων ψήφισε υπέρ της τοποθέτησής του αγάλματος στο κέντρο της πόλης και πρότεινε δύο σημεία - την πλατεία Ασωμάτων στο Θησείο κι αυτό στο οποίο τελικά θα στηθεί. Για να συμβεί αυτό, έπρεπε να προηγηθούν μια σειρά από ψηφοφορίες, αρχιτεκτονικές έρευνες και μελέτες στατικότητας, ακόμη και για τη γραμμή του μετρό που περνά από το σημείο. Το τελικό πρασινο φως δόθηκε από το Κεντρικό Αρχαιολογικό Συμβούλιο (ΚΑΣ) κι έτσι μετά από σχεδόν τρεις δεκαετίες, η υπόθεση φαίνεται ότι λύνεται.

Ο Αλέξανδρος θα τοποθετηθεί τις επόμενες μέρες στο βάθρο. Τα έξοδα της τοποθέτησης του γλυπτού πρόκειται να καλυφθούν από την οικογένεια του καλλιτέχνη, η οποία ήθελε να ικανοποιήσει την επιθυμία του.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

«Δεν Είναι η Αθήνα Όπως το Παρίσι για Έναν Γκέι Άνδρα»

Ελληνικό Ποδόσφαιρο: Πατήστε το Κουμπί

Η Ζωή μου Εκτός Κορυδαλλού με το Βραχιολάκι

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.