Οι Γυναίκες που Είπαν Αλλιώς «Τα Νέα της Αλεξάνδρας»

Μερικές από τις γυναίκες που βρίσκονται μπροστά και πίσω από «τα νέα της Αλεξάνδρας» μιλούν στο VICE για το reclaim που έγινε viral.
24.7.21
3

Τα νέα της Αλεξάνδρας που θα έπρεπε να ξέρει ο κάθε άνδρας τραγουδά η Σεμέλη Παπαβασιλείου, στο reclaim του γνωστού ρεμπέτικου κομματιού «Τα νέα της Αλεξάνδρας», δίνοντας μία διαφορετική οπτική στο τραγούδι, 60 χρόνια μετά την δημιουργία του. Σε στίχους reclaim από τον Δηµήτρη Αθανασόπουλο και με μία ομάδα ταλαντούχων καλλιτεχνών, η ιστορία της Αλεξάνδρας αποκαταστάθηκε και επανανοηματοδοτήθηκε.

Σύμφωνα με τους στίχους του τραγουδιού του Κώστα Γιαννίδη, του 1960, η Αλεξάνδρα εμφανίζεται ως «ελαφρών ηθών», με τον τραγουδιστή να λέει: «Στ' ορκίζομαι Βαγγέλη μου, Βαγγέλη να σε θάψω, αυτή θα την εκδικηθώ, αυτή θα την εκάψω». Μια ανάρτηση στο Facebook όμως από την Αργυρώ Μουστάκα Βρεττού, η οποία µίλησε για την ιστορία της πραγματικής Αλεξάνδρας, έγινε η αφορμή να φτιαχτεί το reclaim του τραγουδιού. Η 18χρονη κοπέλα που µετακόμισε από τη Μάνη στην Αθήνα για να μάθει ραπτική και δολοφονήθηκε από τον θείο της, όταν αντιστάθηκε στην απόπειρα βιασμού της από τον ίδιο. Έχοντας λοιπόν αυτό ως γνώση πλέον, η Αλεξάνδρα γίνεται η καθημερινή γυναίκα και τα νέα της είναι οι κοινές εµπειρίες που έχουν οι γυναίκες σήμερα. Η Μαρίκα αντικαθιστά το Βαγγέλη και η Αλεξάνδρα μιλά για αυτά που ζούσε κάθε μέρα και φανερώνουν τι θα πει άνδρας.

Με μία ειδησεογραφία που συνεχώς μας υπενθυμίζει ότι το βίντεο «Τα νέα της Αλεξάνδρας | reclaim» είναι επίκαιρο, μιλήσαμε με κάποιες από τις γυναίκες που πήραν μέρος στο πρότζεκτ για το πώς οι ίδιες βίωσαν και βιώνουν το κομμάτι.

Βάσια Ντούλια, σκηνοθέτιδα

IMG_0347.jpg

Τα «νέα της Αλεξάνδρας reclaim» είναι μια συνοµιλία µε την παράδοση και τις αντιλήψεις που αναπαράγονται µέσα στα χρόνια και διαμορφώνουν τη συλλογική μας μνήμη. Για πολλές (-ούς,-ά) απο μας η παράδοση μας βαραίνει, μας µπερδεύει, μας πονάει, μας θυµώνει, μας δηµιουργεί πολλά και ποικίλα συναισθήματα. Γιατί να μην μπορούµε να αμφισβητήσουμε τα δεδοµένα που δημιουργήθηκαν από άλλους και αντανακλούν πάνω μας; Αυτό κάνουν τα «δικά μας» νέα της Αλεξάνδρας: τοποθετούν στην εξίσωση φωνές που έχουν αποκλειστεί από τη σύνθεση της (λαϊκής) παράδοσης και της συλλογικής μνήμης. Υπάρχουν πάρα πολλές τέτοιες φωνές. Και η χρονικότητα που ζούµε κάνει αναγκαία μια τέτοια αναγνώριση και αποδοχή. Μαζεμένοι σε εκείνη την ταράτσα, ανάμεσα στις πολυκατοικίες του Μεταξουργείου, αφηγηθήκαμε μια ιστορία, η οποία θέλαμε να είναι πιο ειλικρινής ως προς τις ζωές μας, τις εμπειρίες μας και το σήμερα, συνομιλώντας ωστόσο με το παρελθόν και κοιτώντας προς το µέλλον. Ας μην ξεχνάμε τη δύναμη που έχουν οι εικόνες που γεννιούνται μέσα από τραγούδια, βιβλία και ταινίες. Έχουν επηρεάσει, -αν όχι διαμορφώσει- ολόκληρες γενιές. Το πρωτότυπο τραγούδι, σε συνδυασμό με τις ιστορίες που το περιβάλλουν και φυσικά η μαρτυρία για την πραγματική Αλεξάνδρα, ήταν μια τέτοια υπενθύµιση και στάθηκε και η αφορμή για τα «Νέα της Αλεξάνδρας | reclaim». Αν δεν αλλάξουν οι προσλαμβάνουσες που έχουμε, πώς θα αλλάξουν και οι ιδέες;

Αναστασία Γιαννάκη, ηθοποιός

Aναστασία.png

Η Αλεξάνδρα δολοφονήθηκε πριν 60 χρόνια και συνέχισε να δολοφονείται για όλες αυτές τις δεκαετίες, στο άκουσμα εκείνου του ρεμπέτικου τραγουδιού. Τα νέα της Αλεξάνδρας έρχονται πάλι μετά από πολλές δεκαετίες, σε μια άλλη εποχή, στο μέλλον, που τόσα έχουν αλλάξει αλλά και τόσα έχουν μείνει ίδια. Σήμερα, στη δική μου εποχή, που οι γυναικοκτονίες συνεχίζονται ανεμπόδιστα, που η βία βρίσκεται παντού γύρω μου από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου, η ύπαρξη αυτού του βίντεο για μένα είναι κάτι παραπάνω από ένα video clip ή µία ωραία διασκευή. Σήμερα, η τραγική ιστορία της Αλεξάνδρας είναι οι ιστορίες τόσων γυναικών που βασανίζονται, που αδικούνται, που φοβούνται, που δολοφονούνται καθημερινά. Είναι ιστορίες γνωστές, κρυφές, ιστορίες φίλων μας, αγνώστων, δικές μας. Και θα ήθελα πολύ αυτό το βίντεο να μπει σε πολλά σπίτια και τα νέα της Αλεξάνδρας να ακουστούν παντού.

Έλενα Μεγγρέλη, ηθοποιός

Έλενα.png

Προσωπικά βρήκα την ιδέα για το reclaim του τραγουδιού «Τα Νέα της Αλεξάνδρας» έναν δίκαιο φόρο τιµής για την αποκατάσταση της μνήμης της Αλεξάνδρας, στην οποία αναφέρεται το τραγούδι του Κώστα Γιαννίδη. Επιπλέον, δόθηκε το έναυσµα να φωτιστεί η γυναικεία οπτική και να ανοίξει η συζήτηση για το, δυστυχώς, πάντα επίκαιρο θέμα της έμφυλης βίας. Νιώθω ευγνωμοσύνη που συμμετείχα σε αυτήν την ευφάνταστη αντιστροφή ενός χρόνιου πατριαρχικού στερεότυπου που τραγουδιέται, αναπαράγεται και γίνεται ανεκτό µέσα στα χρόνια. Διότι δεν αξίζει σε καμία και κανέναν τίποτα άλλο πέρα από το να ανθίζει. 

Αλεξάνδρα Κωστοπούλου, χορός

Αλεξάνδρα.png

Σε μια εποχή που ο φεμινισµός θεωρείται από πολλούς «παρωχηµένη έννοια», συνεχίζουµε να παλεύουμε ακόμη για τα αυτονόητα. Για τη θέση µας σε αυτό τον κόσμο, για να μην υποτιµηθούµε, να μην παρενοχληθούµε, να μη βιαστούµε, να μη δολοφονηθούµε. Το reclaim, για εμάς, είναι ένας Φοίνικας, το πουλί που θα αναγεννηθεί από τις στάχτες του. Ένα τραγούδι ειπωμένο αλλιώς. Ένα τραγούδι που ελπίζουµε να ακούγεται έτσι από εδώ και πέρα. Για μια αδελφή μας, που «ζούσε στο πετσί της τη λέξη άνδρας». Καθεµιά µας, καθένας µας, καθένα μας είναι η Αλεξάνδρα των στίχων. Και η κάθε Αλεξάνδρα. Η Κάρολαϊν. Η Ελένη. Και πολλές ακόμη. Η γυναικοκτονία ήταν, είναι και θα είναι ένα θέμα επίκαιρο, που μας πονά όλες. Και κάθε συντελεστής του βίντεο το βίωσε με το δικό του τρόπο. Η έμφυλη βία είναι τόσο ψυχολογική, όσο και σωματική βία. Το θύμα εσωτερικεύει το τραύμα του και σε πολλές περιπτώσεις δεν μιλάει ποτέ για αυτό. Μέσα από το κομμάτι του χορού, έγινε η προσπάθεια να δοθεί αυτή ακριβώς η προσέγγιση. Ο χορός της Αλεξάνδρας και της κάθε Αλεξάνδρας είναι ένας χορός πόνου και εσωτερικευμένης οργής. Είναι ο χορός της καθεμιάς μας, που θέλει να σπάσει τα δεσμά της και να μιλήσει, να φωνάξει. 

Μυρσίνη Ποντικοπούλου, βιολί, φωνή

Μυρσίνη.png

Στα «Νέα της Αλεξάνδρας/reclaim» το γνωστό τραγούδι ντύνεται με μία νέα, αντεστραμμένη και εντυπωσιακά επίκαιρη νοηµατοδότηση. Δεν είναι µόνο το πόσο εύστοχο είναι µε τις ειδήσεις γυναικοκτονιών, βιασμών και κακοποιήσεων που βγαίνουν στην επικαιρότητα. Εκείνο που για µένα είναι σοκαριστικό, διότι δείχνει πόσο κοντά μας είναι οι περιπτώσεις αυτές, είναι τα μηνύματα γνωστών και φίλων που έχω λάβει μέσα στις δύο βδοµάδες που έχει ανέβει το βίντεο, µε τα οποία μοιράζονται μαζί μου ιστορίες κακοποίησης, δικές τους ή κοντινών τους. Πρέπει να κάνουμε πολλά για να φτάσει η στιγμή που το βίντεο και οι στίχοι θα αναφέρονται όντως σε μια άλλη εποχή και θα πάψουν να είναι διαχρονικά. 

Κωνσταντίνα Βασίλογλου, σαντούρι-φωνή

Kωνσταντίνα .png

Στα «δικά μας» νέα της Αλεξάνδρας, βρήκε η καθεμία και ο καθένας μας το δικό της/του κομμάτι ταύτισης και έκφρασης, από την πρώτη στιγμή κιόλας που η Βάσια μοιράστηκε μαζί μας την ιδέα της. Εμείς, που μέσα από τα δικά μας όργανα ακούστηκε η ιστορία της σε διαφορετική πλέον βάση, προσπαθήσαµε να εκφράσουµε με τον καλύτερο δυνατό τρόπο αυτό που το κομμάτι είχε σκοπό να πει: Ότι οι γυναίκες έχουν περάσει αιώνες και αιώνες καταπίεσης, βίας, ανισότητας. Η Αλεξάνδρα του κομματιού, μέχρι να σφάξει τελικά με «ένα κομμάτι μυτερό» τον καταπιεστή της, χρειάστηκε να παλέψει με όλα τα εμπόδια που η πατριαρχία επιφέρει, αλλά και με τους δικούς της φόβους. Πέρα από το βασικό όμως και κύριο μήνυμα του τραγουδιού, υπάρχει φυσικά και μια ακόμη προέκταση, αυτή του ρεμπέτικου, που αν και πλέον παίζεται και από γυναίκες, σε επίπεδο οργανοπαιξίας εξακολουθεί να είναι ανδροκρατούµενο. Τα έμφυλα στερεότυπα στη μουσική και στο ρεµπέτικο φυσικά, είναι μια πραγματικότητα που επίσης χρειάζεται να σκεφτούµε σε μια καινούργια βάση, προκειµένου να αφήσουµε πίσω μας ό,τι μας κρατάει σε νόρμες που δεν ταιριάζουν σε μια κοινωνία που έχει ως στόχο την ισότητα και τη συμπερίληψη. 

Περισσότερα από το VICE

«Το Μπόλι του Αντίχριστου» - Μεγάλες Συγκεντρώσεις Αντιεμβολιαστών σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη

Χρήστες Ψυχεδελικών Ναρκωτικών Λένε Ότι τα Bad Trip τούς Άλλαξαν τη Ζωή

Τρομακτικές Φωτογραφίες Από το Καναδικό Χωριό που Κάηκε Μετά Από Θερμοκρασία Ρεκόρ

Ακολουθήστε το VICE σε FacebookInstagram και Twitter.