Η Ρωσία Μάλλον Δεν Θα Διαφημίσει τη Γενοκτονία του Σότσι

Photos via

Οι Ολυμπιακοί Αγώνες του Σότσι έχουν διάφορα προβλήματα. Υπάρχουν αυτά που είναι απλώς ενοχλητικά: ημιτελή δωμάτια ξενοδοχείων, το νερό  της βρύσης δεν είναι πόσιμο, ξεχαρβαλωμένα μπάνια και μια ανησυχητική έλλειψη μαξιλαριών. Υπάρχουν προβλήματα στο κομμάτι των αγώνων, όπως μια διαδρομή slopestyle που σύμφωνα με ισχυρισμούς έχει προκαλέσει τραυματισμούς σε snowboarders. Και υπάρχουν και τα ζητήματα που προκαλούν παγκόσμια ανησυχία, όπως η περιβαλλοντική καταστροφή, οι καταπιεστικές κυβερνητικές πολιτικές και η πολύ ρεαλιστική απειλή μιας τρομοκρατικής επίθεσης.

Συχνά, ο κατάλογος των προβλημάτων του Σότσι όμως, δεν περιλαμβάνει το παλαιότερο: Τον ρόλο που έπαιξε η πόλη πριν από 150 χρόνια στο γεγονός που πολλοί ονομάζουν ως την πρώτη γενοκτονία της Ευρώπης. Στα μέσα του 19ου αιώνα, τα ρωσικά στρατεύματα που προέλαυναν στο Βόρειο Καύκασο, συστηματικά σφάγιαζαν και στη συνέχεια οδήγησαν τους Κιρκάσιους της περιοχής προς την ακτή, όπου τελικά τους νίκησαν - στο Σότσι. Οι Ρώσοι στη συνέχεια ανάγκασαν τους Κιρκάσιους είτε να επιβιβαστούν σε πλοία με προορισμό την Τουρκία είτε να εξοριστούν στη Σιβηρία. Κατά τη διαδικασία αυτή, πέθαναν από την πείνα και τις ασθένειες αμέτρητοι άνθρωποι.

Σήμερα υπάρχουν περίπου οκτώ εκατομμύρια Κιρκάσιοι στον κόσμο, οι περισσότεροι από τους οποίους ζουν στη Μέση Ανατολή. Και δεν είναι πολύ χαρούμενοι για τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σότσι.

«Θέλουμε ο κόσμος να γνωρίσει ποιοι είναι οι Κιρκάσιοι, τι μας συνέβη και επιπλέον να κάνουμε μια δήλωση: Ότι δεν θα σβηστούμε από την ιστορία», δήλωσε η Tamara Barsik, ιδρυτής και διευθύντρια του No Sochi, μιας ομάδας Κιρκάσιων που οργανώνουν διαμαρτυρίες από το 2007 (όταν ανατέθηκαν στην πόλη οι Ολυμπιακοί), σε μια προσπάθεια ευαισθητοποίησης της κοινής γνώμης για τη σφαγή που έλαβε χώρα στο Σότσι.

Σήμερα, στην πόλη υπάρχουν ελάχιστα ή και καθόλου στοιχεία που να φανερώνουν το αιματηρό παρελθόν της. Τα πανύψηλα χιονισμένα βουνά και τα γαλανά νερά της Μαύρης Θάλασσας φιλοξενούν δισεκατομμυριούχους ολιγάρχες και Ευρωπαίους τουρίστες, τους οποίους έλκει η παραθαλάσσια κοινότητα που φωλιάζει κοντά στα χιονισμένα βουνά. Η Krasnaya Polyana είναι η περιοχή-θέρετρο που θα φιλοξενήσει τα αλπικά αγωνίσματα κατά τη διάρκεια των Ολυμπιακών Αγώνων. Εκατόν πενήντα χρόνια πριν, όμως, ήταν ένα πεδίο μάχης στο οποίο σκοτώθηκαν χιλιάδες Κιρκάσιοι, που στη συνέχεια θάφτηκαν σε ομαδικούς τάφους.

Κιρκάσιοι διαδηλωτές στην Κωνσταντινούπολη

Το 2011, το Κοινοβούλιο της Γεωργίας αναγνώρισε τη σφαγή των Κιρκάσιων ως γενοκτονία, η Μόσχα όμως ποτέ. «Η Κιρκασία είναι ένα έθνος που έχει ξεχαστεί από την ιστορία», δήλωσε ο Oliver Burrough, συγγραφέας του Let Our Fame Be Great, ενός βιβλίου για τη ρωσική κατάκτηση του Καυκάσου.

Tην ίδια ώρα που ακτιβιστές στην Τουρκία, τις Ηνωμένες Πολιτείες και τη Μέση Ανατολή έχουν χρησιμοποιήσει τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Σότσι ως ένα σημείο συσπείρωσης για να συγκεντρώσουν την παγκόσμια προσοχή στα δεινά τους, Κιρκάσιοι που εξακολουθούν να ζουν στον Καύκασο, όπως και άλλοι ακτιβιστές στη Ρωσία, αντιμετώπισαν συλλήψεις, κρατήσεις και ξυλοδαρμούς στα χέρια της αστυνομίας. Όμως, κατά τη διάρκεια των τελευταίων επτά ετών, οι προσπάθειές τους συνέβαλαν αναμφισβήτητα στο να υπενθυμίσουν στον κόσμο τι συνέβη - και αυτό οφέιλεται, εν μέρει, στον Βλαντιμίρ Πούτιν.

«Με τη διοργάνωση των Ολυμπιακών Αγώνων στο Σότσι, το Κρεμλίνο έχει προσφέρει στους Κιρκάσιους έναν αποτελεσματικό τρόπο να υψώσουν τη σημαία τους», μου είπε ο Tiago Ferreira Lopes, ένας ερευνητής σε θέματα που αφορούν τον Καύκασο και λέκτορας στο Πανεπιστήμιο Kirikkale της Τουρκίας.

Μόλις την περασμένη εβδομάδα, ο Bill Pascrell ο νεότερος, ένας γερουσιαστής από το New Jersey, είπε σε ομιλία του στη Βουλή των Αντιπροσώπων: «Είναι ασέβεια εκ μέρους της ρωσικής κυβέρνησης να χρησιμοποιήσει το Σότσι ως ένα βήμα για να κερδίσει διεθνή δημοσιότητα».

Μέσα στη Ρωσία, η διεθνής προσοχή στους Κιρκάσιους συχνά χλευάστηκε ως Δυτική συνωμοσία και ως προσπάθεια σαμποτάζ των Ολυμπιακών Αγώνων ή ενοχοποίησης του Πούτιν. Ένας παρουσιαστής σε κάποιον φιλοκυβερνητικό σταθμό στη Σιβηρία φέρεται να έχει δηλώσει ότι: «Πρώτα, είπαν ότι οι Ολυμπιακές εγκαταστάσεις χτίστηκαν πάνω σε νεκροταφεία Κιρκάσιων ακόμα κι αν δεν ξέρουν ποιοι είναι οι Κιρκάσιοι. Τώρα, έχουν εφεύρει αυτή την κατάσταση με τις σεξουαλικές μειονότητες».

Καθώς αρχίζουν οι Ολυμπιακοί Αγώνες, η ιστορία επαναλαμβάνεται απάνθρωπα, 900 μίλια νότια του Σότσι. Παγιδευμένοι στη μέση της σύγκρουσης στη Συρία, πολλοί από τις 150.000 Κιρκάσιους της χώρας τώρα βρίσκονται σε προσφυγικούς καταυλισμούς στην Τουρκία, την Ιορδανία και τον Λίβανο, ζώντας υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Η ρωσική κυβέρνηση έχει δεχθεί μόνο 1.000 Κιρκάσιους ως πρόσφυγες και τους έχει προσφέρει ελάχιστη βοήθεια. (Οι Κιρκάσιοι ακτιβιστές στη Ρωσία είναι σε μεγάλο βαθμό υπεύθυνοι για την υποβοήθηση των προσφύγων.) Την ίδια ώρα όμως, η Μόσχα συνέβαλε στην εκκένωση της Συρίας από τους Ουκρανούς, τους Λευκορώσους και τους Ουζμπέκους. Αυτή τη στιγμή, δεν χορηγούνται ρωσικές βίζες σε Κιρκάσιους της Συρίας.

«Ενώ ο πόλεμος καταστρέφει τη Συρία και οι Κιρκάσιοι πρόσφυγες υποφέρουν», είπε η Barsik, «το μεγαλύτερο και πιο ακριβό πάρτι που έχει δει ποτέ ο κόσμος, λαμβάνει χώρα στη Ρωσία».