FYI.

This story is over 5 years old.

Γιατί να Πας να Δεις Γκοντάρ

Δύο ή τρία πράγματα που ξέρω γι’ αυτόν.
15.6.14

Photo via Flickr user James Stencilowsky

Είναι μερικοί σινεφίλ που πιστεύουν ως το μεδούλι τους, πως ο Γκοντάρ είναι ο σημαντικότερος εν ζωή σκηνοθέτης αζ γουί σπικ. Είναι και μερικοί άλλοι που δεν έχουν δει Γκοντάρ. Αυτό το κρίμα στη ζωή τους, ήρθε να το διορθώσει η Ταινιοθήκη της Ελλάδας, με το επιτακτικό «ΤΩΡΑ ΓΚΟΝΤΑΡ», ένα αφιέρωμα σε ολόκληρη (για πρώτη φορά) τη φιλμογραφία του τρισμέγιστου Ζαν-Λυκ Γκοντάρ. Αν είσαι ακόμη στην Αθήνα (και δεν φτάσεις ΤΟΥΛΑΧΙΣΤΟΝ μέχρι Λεγραινά για μπάνιο), δεν έχεις δικαιολογία για να μην πας ως την Ιερά οδό και να δεις στη Λαΐδα τον σημαντικότερο εκφραστή της Nouvelle Vague, κάτω από τα αστέρια.

_Γιατί να πας να δεις Γκοντάρ καλοκαιριάτικο; _

Γιατί αυτός ο σκηνοθέτης από το «Breathless» (1960), την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία και μετά, έχει επηρεάσει την ποπ κουλτούρα στο σινεμά όσο λίγοι συνάδελφοί του. Οι καινοτόμες (για την εποχή) τεχνικές που εφάρμοσε (τα απότομα κοψίματα, ο φυσικός φωτισμός, το αυτοσχέδιο σενάριο, οι ερασιτέχνες ηθοποιοί, τα εξωτερικά γυρίσματα και η απουσία του στούντιο), έγιναν άμεσα αναγνωρίσιμες και επηρέασαν ένα σωρό από τους σύγχρονους σκηνοθέτες που γουστάρεις, όπως ο Κουέντιν Ταραντίνο, ο Στίβεν Σόντερμπεργκ και ο Μισέλ Γκοντρί.

Ο Ταραντίνο («Reservoir Dogs», «Pulp Fiction») ίσως είναι ο σκηνοθέτης που έχει επηρεαστεί περισσότερο από όλους από τον Γκοντάρ. Στο «Pulp Fiction» χρησιμοποιεί γραμμική πλοκή, real time γύρισμα (ακούς τους διαλόγους στα διπλανά τραπέζια) και είναι μια αρκετά low-budget ταινία σε σχέση με τις ακριβές αμερικάνικες παραγωγές των 90’s. Όλα αυτά ο Ταραντίνος τα κόπιαρε από τον Γκοντάρ και το Νέο Κύμα. Μάλιστα ο Ταραντίνο αφού είχε διαβάσει review της κριτικού κινηματογράφου Πολίν Καέλ (άλλη τρισμέγιστη) για το «Band of Outsiders» είπε σε συνέντευξη για το επετειακό dvd των δέκα χρόνων του «Reservoir Dogs»: «That’s my aesthetic! That’s what I want to do! That’s what I want to achieve!»

Ο Στίβεν Σόντερμπεργκ («Σεξ, Ψέμματα και Βιντεοταινίες») χρησιμοποιεί απότομα κοψίματα που σαν τεχνική δημιουργούν μια ασάφεια για το τι ακριβώς συμβαίνει, πράγμα αντίθετο εντελώς με το τί βλέπουμε στις ταινίες του παραδοσιακού Χόλυγουντ. Ο ίδιος λέει πως πριν κάνει οτιδήποτε βλέπει όσο πιο πολλές ταινίες του Γκοντάρ μπορεί, σαν υπενθύμιση του τί είναι δυνατό.

Ο Μισέλ Γκοντρί στην  «Αιώνια Λιακάδα ενός Καθαρού Μυαλού» χρησιμοποιεί sigle shot όπου όλα είναι αλληλένδετα, μέθοδο πλήρως εναρμονισμένη με την άποψη της κινηματογράφησης του Γαλλικού Νέου Κύματος, η χρήση της οποίας αποδεικνύει την επιρροή του πάνω του.

Ο Γκοντάρ και η παρέα του από το περιοδικό «Cahiers du Cinema», ο Τριφό, ο Σαμπρόλ, όλοι αυτοί σνόμπαραν (αναγκαστικά) τα καλογυαλισμένα προϊόντα του Χόλυγουντ, τα οποία ήταν τόσο βαρετά όσο και ακριβά σε όρους παραγωγής. Πρώτον γιατί δεν είχαν λεφτά να κάνουν ταινίες και δεύτερον γιατί ανίχνευσαν τη λαχτάρα της μεταπολεμικής Γαλλίας για επικοινωνία, αυτό-έκφραση και κατανόηση. (Sounds familiar?). Οι ταινίες του είναι γεμάτες εκφραστικότητα, υπαρξιακά ερωτήματα, φιλοσοφικό και πολιτικό στοχασμό, αφήνοντας αναπάντητες ερωτήσεις και κάνοντας εντελώς το αντίθετο από τις κλασσικές ταινίες του Χόλυγουντ.

Είτε έχεις δει κάτι από αυτόν τον σκηνοθέτη είτε όχι, ή από κάποιον άλλον εκφραστή της Nouvelle Vague, το μόνο σίγουρο είναι πως ο σκηνοθέτης μετά το ριζοσπαστικό έργο του οποίου, άλλαξε ο τρόπος που ο κόσμος έβλεπε ταινίες και που έφτιαχνε ταινίες, θα σου τινάξει τα μυαλά σαν ηφαίστειο.

Το άρθρο αυτό σας βρίσκει σίγουρα προς το τέλος του χειμαρρώδους αφιερώματος της Ταινιοθήκης της Ελλάδας, «ΤΩΡΑ ΓΚΟΝΤΑΡ». Να μας συμπαθάτε, όμως ο auteur θέλει μελέτη κι εμείς ΤΩΡΑ πιάσαμε δουλειά.

Τα θερμά μας συγχαρητήρια κυρία Ταινιοθήκη...

*Pas plus tard, Μaintenant Godard*

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter Facebook και Instagram.