Η Jasmin Schreiber είναι δημοσιογράφος και συγγραφέας που ζει στο Βερολίνο και αυτήν τη στιγμή εκπαιδεύεται να προσφέρει φροντίδα σε όσους πάσχουν από ανίατες καταληκτικές ασθένειες. Αυτό δεν περιλαμβάνει ιατρική φροντίδα, αλλά παρηγοριά και συναισθηματική στήριξη. Στο blog της η Jasmin γράφει για τη ζωή, τον θάνατο και το πένθος και μοιράζεται τις εμπειρίες που συνάντησε στην πορεία της ως εθελόντρια που φροντίζει ανθρώπους. Στο site της δημοσιεύτηκε αρχικά η αφήγηση της συμβουλευτικής της πρώτης της ασθενούς, της Gerda*.

---

«Ξέρεις ποια ήταν η τελευταία φορά που κάποιος με φώναξε με το μικρό μου όνομα;» ρωτάει. «Πριν από έξι βδομάδες, όταν έκανα μια ακτινογραφία. Η νοσοκόμα με αποκάλεσε Gerda, που ήταν πολύ ωραίο».

Τα μάτια της Gerda είναι υγρά και κουρασμένα. Πάντα είναι κουρασμένη. Κάθομαι στο προσκεφάλι της και παίζουμε χαρτιά ή τουλάχιστον προσπαθούμε. Μετά βίας μπορεί να δει την τράπουλα και εγώ δεν καταλαβαίνω τους κανόνες. Είμαστε σαν δυο χαρακτήρες σε κωμικό σκετς. «Αλλά σου μιλάει η οικογένειά σου, έτσι δεν είναι;» ρωτάω. «Βέβαια, αλλά με λένε γιαγιά ή μαμά, όχι Gerda», λέει. «Όσοι με αποκαλούσαν έτσι δεν ζουν πια. Είμαι δεινόσαυρος», συμπληρώνει, καθώς διορθώνει την κίνησή μου. «Σειρά σου».

Η Gerda πεθαίνει και γι’ αυτό είμαι εδώ. Η οικογένειά της επικοινώνησε μαζί μου, μετά από δικό της αίτημα, όταν διάβασε μια από τις αναρτήσεις στο blog μου. Η Gerda ήθελε να μου δώσει την ευκαιρία να γράψω για την τελευταία της μέρα. «Σε παρακαλώ, δες με να πεθαίνω», μου είπε, όταν μιλήσαμε πρώτη φορά, «μπορεί να μάθεις κάτι».

Έτσι κατέληξα εδώ, να παίζω κανάστα. Τα δάχτυλα της Gerda είναι λεπτά και με ρόζους, το δέρμα κρέμεται από τα κόκαλα. «Πιάσε το χέρι μου», μου λέει. Το πιάνω και αμέσως προσέχω πόσο πρησμένοι είναι οι σύνδεσμοί της και πώς λυγίζουν τα δάχτυλά της, σαν να ετοιμάζεται να πιάσει κάτι ανά πάσα στιγμή – τη μύτη μου, το μυαλό μου, την καρδιά μου, ίσως όλα. Αλλά αυτό είναι το θέμα: η Gerda πιάνει το μέσα μου και το αφήνω σκόπιμα να συμβεί.

«Σε απογοητεύω που δεν έχω πεθάνει;»

«Όταν πεθάνω, η κόρη μου θα με πλύνει, όπως εγώ τη μητέρα μου», εξηγεί η Gerda. «Θα με πλύνει και θα με ντύσει και μετά θα μείνω ξαπλωμένη μια νύχτα εδώ, σ’ αυτό το σπίτι. Άλλωστε, είμαι ακόμη η μητέρα της και τη μητέρα σου πρέπει να τη φροντίζεις, ακόμη και αν είναι νεκρή. Επίσης, πρέπει να αποχαιρετιστούμε, το σπίτι και εγώ. Το σπίτι πρέπει να συνηθίσει ότι δεν θα είμαι εδώ πια. Θα πάρει λίγο χρόνο, ξέρεις».

Όχι, δεν ξέρω. Δεν ξέρω τίποτα από αυτά, επειδή ποτέ άλλοτε δεν με κάλεσαν να δω κάποιον να πεθαίνει. Καθισμένη δίπλα στην Gerda, νιώθω σαν πεντάχρονο που δεν έχει ζήσει τίποτα.

Η Gerda έζησε δύο Παγκόσμιους Πολέμους, τη διχοτόμηση της Γερμανίας, οι δύο σύζυγοί της πέθαναν πριν από εκείνη και μεγάλωσε τρία παιδιά – δύο εκ των οποίων ζουν ακόμη. Έχει τέσσερα εγγόνια και στη ζωή της έχει φροντίσει 23 κατοικίδια, κυρίως γάτες.

«Πιάσε τον σφυγμό μου», λέει. Γυρίζω το χέρι της, που το κρατάω ακόμη και βάζω τον δείκτη και τον αντίχειρα στον καρπό της. Εκατό χτύποι το λεπτό σε ανάπαυση. «Η καρδιά μου τρέχει σαν τρελή, να τερματίσει πρώτη», γελάει. Αντίστροφη μέτρηση καρδιάς, λέω. «Α, ωραίο, θα το θυμάμαι».

Παίρνει τα χαρτιά μου και τα ανακατεύει ξανά. «Όταν κάποιος πεθαίνει, η ζωή πηγαίνει πιο αργά με κάποιον τρόπο. Είμαι ένα δέντρο που χάνεται. Δεν πεινάω ποτέ πια, επειδή δεν μπορώ να γευτώ τίποτα. Εκτός από το αλάτι, μόνο αυτό μπορώ να γευτώ – αλλά δεν είναι συναρπαστική γεύση, αν είναι η μόνη που αντιλαμβάνεσαι. Επίσης, κατουράω λίγο, αν μπορώ να μιλήσω γι’ αυτό. Κοιμάμαι πολύ, είναι λες και το σώμα μου σχεδόν δεν κάνει τον κόπο να μείνει ξύπνιο. Αν δεν ξυπνάς ποτέ κανονικά, είναι εύκολο να κοιμηθείς ξανά».

—-

Ανάμεσα στις σκέψεις της υπάρχουν μεγάλες παύσεις. Είναι εξαντλημένη. Παρόλα αυτά, κέρδισε πάλι και δεν έχω ιδέα πώς – και κυρίως πώς κερδίζει κάποιος σε ένα παιχνίδι κανάστα.

«Θα γράψεις για τον θάνατό μου;», ρωτάει, δείχνοντας ξεκάθαρα ότι είναι πολύ κουρασμένη και εγώ δεν είμαι αρκετά έξυπνη, ώστε να συνεχίσουμε να παίζουμε. «Όχι», απαντάω. «Μα, γιατί όχι;», λέει πραγματικά στενοχωρημένη. Δεν θεωρεί τον θάνατό της πολύ προσωπικό για να αποτυπωθεί με λεπτομέρεια και να διαβαστεί από άλλους, τη ρωτάω. «Αν βοηθάει, μπορείς να αλλάξεις το όνομά μου σε Gerda – πάντα μου άρεσε», εξηγεί. «Θέλω να παρατηρήσεις και μετά να γράψεις γι’ αυτό, ώστε να το τυπώσει η κόρη μου και να το κρατήσει, ως έναν τρόπο να αντιμετωπίσει τον θάνατό μου».

---

VICE Video: Τροφή, ο Χειρότερος Εχθρός μου

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.

---

Ξαφνικά κάτι πηδάει στην αγκαλιά μου. «Ο Felix είναι», λέει η Gerda και μου συστήνει τον πορτοκαλί γάτο της. «Ξέρω πως το όνομα δεν είναι πολύ εμπνευσμένο, αλλά δεν είχα άλλες ιδέες και μια χαρά όνομα ήταν». Χαϊδεύω τον Felix στην πλάτη, καθώς κοιταζόμαστε καχύποπτα.

«Είσαι παντρεμένη;» ρωτάει η Gerda. «Έχεις φίλο;», ρωτάει ξανά, όταν απαντάω αρνητικά. «Όχι πια, χωρίσαμε πρόσφατα», λέω. «Παράξενο, μια γυναίκα που δεν φοβάται τον θάνατο πρέπει οπωσδήποτε να παντρευτεί». Μα φοβάμαι τον θάνατο, πάρα πολύ, της εξηγώ. «Αντιμετωπίζεις, όμως, τους φόβους σου και αυτό θέλει κότσια. Οι άνθρωποι που δεν φοβούνται, δεν ζουν σωστά».

Η Gerda γέρνει πίσω και κλείνει τα μάτια. Για λίγο, καθόμαστε σιωπηλές. Η ανάσα της βγαίνει με δυσκολία. Προσπαθεί να βήξει πού και πού, μα δυσκολεύεται.

«Ανυπομονώ να πεθάνω, επειδή θα ηρεμήσω επιτέλους»

«Πιάσε ξανά το χέρι μου, όπως προηγουμένως. Ωραία είναι. Είσαι πολύ ζεστή». Τη ρωτάω αν φοβάται τον θάνατο. «Όχι, όσο φοβάμαι το να πεθάνω. Ελπίζω να μην πονέσω. Ανυπομονώ να πεθάνω, επειδή θα ηρεμήσω επιτέλους». Πιστεύει στη ζωή μετά θάνατον; «Αλλάζω γνώμη κάθε μέρα. Δεν ξέρω και δεν νομίζω ότι είναι και τόσο σημαντικό. Αν δεν υπάρχει τίποτα, τότε δεν θα το συνειδητοποιήσω. Αλλά αν υπάρχει κάτι, τότε θα το καταλάβω σύντομα, έτσι δεν είναι;».

Μένουμε πάλι σιωπηλές.

«Δεν νομίζω ότι θα πεθάνω σήμερα».
«Όχι;».
«Σε απογοητεύω που δεν έχω πεθάνει;».
«Τι πράγμα; Όχι».
«Εγώ απογοητεύομαι λίγο. Θα ήθελα να πεθάνω για χάρη σου, δεν θα με ενοχλούσε».
«Πολύ παράξενη πρόταση».
«Θα ήμουν ο πρώτος σου θάνατος, τώρα που είσαι εθελόντρια.. Θα ήμουν λίγο περήφανη».
«Θέλεις να βάλουμε στοίχημα πότε θα πεθάνεις;».
«Ναι, φυσικά – μου άρεσε πολύ να παίζω ιππόδρομο, επειδή είμαι πολύ ανταγωνιστική. Στο τέλος θα είμαι ο πρώτος σου θάνατος και ίσως ο πιο όμορφος».

Δεν είμαι σίγουρη αν με πειράζει τώρα. Δεν προδίδει τίποτα. Τέλειο poker face. Σπάω την τελευταία μας σιωπή ρωτώντας αν είναι χαρούμενη με το πώς εξελίχθηκε η ζωή της. «Ναι, έκανα ό,τι μπορούσα να κάνω», χαμογελάει. «Τώρα είμαι στο τέλος… και όλα είναι όπως θα έπρεπε. Έλα να με δεις ξανά και θα δοκιμάσουμε πάλι να πεθάνω».

Δεν υπήρξε δεύτερη συνάντηση. Η Gerda πέθανε στις 7 Μαρτίου 2018. Ήταν η πρώτη περίπτωση στην οποία παρείχα στήριξη και πέθανε – και η πιο όμορφη.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στο VICE Germany.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίοNewsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Δοκίμασα να Ζήσω σαν τον «Βασιλιά» Dan Bilzerian και Κατάλαβα Ποιο Είναι το Πρόβλημά του

Ο David Lynch Τράβηξε Μερικές Αφαιρετικές Γυμνές Φωτογραφίες

Το Καλύτερο Ξενοδοχείο της Ευρώπης Είναι στην Αχαρνών και Γίνεται Δύο Ετών

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.