Αυτό το άρθρο εμφανίστηκε αρχικά στο VICE UK.

Μερικοί άνθρωποι μπορούν να είναι απίστευτα, ανεξήγητα κακοί με τους άστεγους. «Δεν μπορείς να βρεις δουλειά φίλε;» λένε κοροϊδεύοντας στις 04:00 τα ξημερώματα 11 τύπισσες που έχουν πιει τον άμπακο σε ρούμι με κόκα κόλα, και οι φούστες τους είναι χωμένες μέσα στα μισοβγαλμένα εσώρουχά τους. «Πρέπει να μένεις στο δρόμο, ε; Να σου πω τι θα κάνω: Θα σε κλωτσήσω στα καλάμια και θα σκίσω τον υπνόσακό σου επειδή είναι γαμάτη πλάκα».

Ωστόσο είναι σαφές πως δεν είναι αστείο. Δεν έχει επίσης να κάνει με το πώς θα έπρεπε να συμπεριφέρεσαι σε οποιοδήποτε ανθρώπινο ον, ανεξάρτητα από το εάν ζει ή όχι σε σπίτι. Δυστυχώς, μερικοί άνθρωποι προφανώς δεν έχουν αντιληφθεί ούτε τα πολύ βασικά για να μην συμπεριφέρονται φρικτά. Είναι καταθλιπτικό αλλά αυτά τα πράγματα συμβαίνουν αρκετά συχνά σε όλη τη Βρετανία.

Έχετε υπόψη, ότι η πλειοψηφία των Βρετανών δεν συμπεριφέρεται έτσι. Η πλειοψηφία χωρίζεται σε δυο διακριτά στρατόπεδα: εκείνους οι οποίοι συνήθως δίνουν ψιλά όταν τους τα ζητήσουν και εκείνους οι οποίοι δεν το κάνουν γιατί υποθέτουν ότι κυριολεκτικά καθένας που κοιμάται στους δρόμους προσπαθεί να τους ξεγελάσει για να του δώσουν τα σκληρά κερδισμένα σεντ τους για να πάρουν σάντουιτς, όταν στην πραγματικότητα αυτό που 100% θα αγοράσουν είναι κρακ.

Για αυτό και ζητήσαμε από μερικούς άστεγους ανθρώπους να μας δώσουν συμβουλές, για τη σωστή συμπεριφορά που πρέπει να έχουμε απέναντί τους.

Θα πιστεύατε ότι η συγκεκριμένη συμβουλή είναι αρκετά προφανής, αλλά πρόκειται για κάτι που μου το είπαν αρκετές φορές.

«Τις νύχτες τα πράγματα είναι χειρότερα» λέει ο Ed, γνωστός στην περιοχή ως ο «Κος. Ο Θεός να σε Ευλογεί» γιατί λέει σε κάθε πεζό που περνάει δίπλα του «Ο Θεός να σε ευλογεί». «Το να κοιμάσαι δεν είναι ασφαλές - οι άνθρωποι δέχονται επιθέσεις, τους κατουράνε, τους φτύνουν και όλοι οι δρόμοι είναι η ιδιωτική περιουσία του δημοτικού συμβουλίου, οπότε μπορεί να σου ζητήσουν να μετακινηθείς και να πάρεις τα πράγματα σου από κάπου στις 2, τις 3 ή τις 4 το πρωί».

Πρέπει να είσαι ένα μοναδικό είδος αλήτη για να κατουρήσεις πάνω σε έναν άστεγο, αλλά συμβαίνει. «Έχω συναντήσει μερικούς μεθυσμένους που νομίζουν ότι είναι αστείο» λέει ο Stephen, πρώην μαθητής δημόσιου σχολείου που υπομένει να ζει με γενναιότητα στις παρυφές του West End. Τα προβλήματα, λέει, δημιουργούνται κατά κύριο λόγο από άνδρες που βγαίνουν παρέα τα βράδια.

«Οι άνθρωποι εκτιμούν ότι κάνω τη δουλειά μου εδώ γύρω, κι έτσι με αφήνουν να μείνω» λέει ο David, άστεγος που κοιμάται κοντά στο Embankment.

Σε μία πρόσφατη έκθεση της φιλανθρωπικής οργάνωσης Crisis που ασχολείται με τους άστεγους αποκαλύφθηκε ότι τα δυο τρίτα των άστεγων έχουν κακοποιηθεί δημοσίως ενώ κοιμούνται στο δρόμο και πως στο ένα δέκατο εξ αυτών έχουν κατουρήσει πάνω τους. «Οι άνθρωποι που κακοποιούν είναι δειλοί» λέει ο Ed, «και συνήθως περιτριγυρίζονται από μερικούς φίλους. Αλλά το 99% όσων έρχομαι σε επαφή είναι φιλικοί ή στη χειρότερη περίπτωση με αγνοούν».

Αν σας άρεσε το video, τότε θα σας ενδιαφέρει και αυτό: Νόμος και Τάξη στο Ελληνικό El Dorado

«Μόνο φέτος έχω σκίσει το γλουτό μου» λέει ο Ed, δείχνοντας τα οπίσθιά του. «Και γλίστρησα σε μία μπανανόφλουδα -το πιστεύεις- και έπρεπε να κάνω χειρουργείο στο γόνατό μου».

Εκτός κι αν κάνεις μαραθώνιο ή περνάς το χρόνο σου στην παραλία με το παιδί σου, τραυματισμοί σαν κι αυτόν δεν είναι ακριβώς καλοδεχούμενοι, ανεξαρτήτως της κατάστασής σου. Αλλά όπως μου τόνισαν, είναι πολύ πιο δύσκολο να τα αντιμετωπίσει κανείς όταν πρέπει να σέρνει μαζί του και όλα τα υπάρχοντά του.

Ένα άλλο πράγμα που πρέπει να αντιμετωπίσεις όταν δεν έχεις στέγη είναι ο βρετανικός χειμώνας. «Κάνει γαμημένο κρύο» λέει ο David. «Εάν δεν μπορώ να πάω σε ξενώνα ή σε κάποιο από τα καταφύγια, προτιμώ να είμαι ξύπνιος όλη τη νύχτα».

Ο David έχει πάει σε πολλά από τα καταφύγια του Λονδίνου και τις υπηρεσίες στέγασης, το κόστος των οποίων καλύπτεται από τα επιδόματά του. Άλλοι όπως ο Ed, δεν παίρνουν επιδόματα, και εξαρτώνται από τα χρήματα που μπορούν να τους δώσουν οι περαστικοί. Μια καλή μέρα μπορεί να αποδώσει 50 λίρες και έτσι να μείνουν μια μέρα σε ξενώνα. Μια κακή μέρα ισοδυναμεί με ύπνο για λίγες ώρες οπουδήποτε είναι στεγνά.

Έχοντας μεγαλώσει σε μια κοινωνία ελεύθερης αγοράς, έχουμε μάθει ότι το να μπορείς να παίρνεις χρήματα από έναν άλλο άνθρωπο με τον οποίο δεν είσαι κολλητός, είναι κάτι σαν «τέχνη». Έτσι και οι άστεγοι χρησιμοποιούν «μάρκετινγκ» για να μας πείσουν να δώσουμε και μικροποσά.

«Αυτή είναι η φωτογραφική μηχανή μου» λέει ο Stephen. «Μου αρέσει να ζητάω από τους Ιάπωνες τουρίστες να βγαίνουμε φωτογραφία».

Ο Stephen έχει στήσει τα ντραμς του έξω από το Marble Arch, όπου συνεχώς περνούν τουρίστες για να πάνε στην Oxford Street. Αναλαμβάνω τα ντραμς για λίγα λεπτά για να μπορέσει να βγάλει φωτογραφία με δυο έφηβες που κάνουν το σήμα της ειρήνης. Η δουλειά με τις φωτογραφίες φαίνεται ωραίο τέχνασμα, εκτός από το ότι δεν έχει τρόπο να τις τυπώσει ή να τις διανείμει. «Οι φωτογραφίες είναι μόνο για μένα» προσθέτει «αλλά είναι επίσης ένας καλός τρόπος να γίνεις φιλικός με τους ανθρώπους».

Η στρατηγική του Ed είναι απλούστερη: «Λέω "Ο Θεός να σε ευλογεί" σε όλους όσοι περνάνε από εδώ και τελικά γνωρίζεσαι με κόσμο». Αμέσως μόλις μου λέει αυτό, ευλογεί μια γυναίκα και την νεαρή κόρη της που οδηγεί βέσπα. «Μου αρέσει το κράνος σου» λέει «Μου αρέσουν τα ροζάριά σου» απαντάει η μητέρα με παχιά ιρλανδική προφορά. Δεν δίνουν χρήματα, αλλά πάντα υπάρχει η πιθανότητα να επιστρέψουν μετά τα ψώνια τους.

Η λέξη «άστεγος» είναι παραπλανητική, μια και υποδηλώνει ότι αυτοί είναι άνθρωποι που δεν έχουν σπίτι. Χωρίς σπίτι μπορεί, αλλά όχι χωρίς βάση. «Είμαι εγγεγραμμένος και ψηφίζω εδώ» λέει ο David για το… οικόπεδό του κοντά στο ποτάμι. «Ξέρω την περιοχή καλύτερα από σένα ή τους ανθρώπους που ζουν σε εκείνα τα διαμερίσματα».

Ο David είναι ένας από τους περίπου 6.500 άστεγους στο Λονδίνο και όπως η πλειονότητά τους, κυκλοφορεί στις πιο εύπορες περιοχές κατά τη διάρκεια της μέρας. Οι τουρίστες -που συνήθως κουβαλάνε μεγάλα χρηματικά ποσά και μπερδεύονται με την αξία των αστείων, πολύχρωμων χρημάτων μας- είναι οι πιο πολύτιμοι πελάτες.

«Εκατοντάδες Ασιάτες και Γερμανοί περνάνε από εδώ κάθε μέρα. Για αυτό και κάθομαι στη θέση μου έξω από τα McDonald's» λέει ο David.

«Για μερικές από τις ηλικιωμένες κυρίες, είμαι η μόνη κοινωνική επαφή που θα έχουν όλη την ημέρα» λέει ο «Κος. Ο Θεός να σε Ευλογεί». «Οπότε είμαι θετικός μαζί τους και εκείνες έχουν θετική στάση απέναντί μου».

Η θετική στάση του Ed σημαίνει ότι καθημερινά δίνει εκατοντάδες ευχές , ακόμα κι όταν οι άνθρωποι τον αγνοούν ή τον αποφεύγουν. «Φοβόμαστε πολύ με τις κοινωνικές επαφές μας» λέει «εκτός κι αν γίνονται με smartphone».

Το να προσποιείσαι ότι δεν παρατηρείς πως σου ζητάνε χρήματα συνηθίζεται, γιατί είναι πολύ πιο εύκολο από το να τραυλίσεις αδέξια «Συγγνώμη, έχω μόνο κάρτα» και ενώ κοιτάς τα κορδόνια των παπουτσιών σου. Αλλά δεν χρειάζεται να το κάνεις. «Ένα χαμόγελο ή ένα νεύμα του κεφαλιού, είναι πράγματι πολύ ωραίο όταν το δέχεσαι» λέει ο Ed, επισημαίνοντας ότι η απλή ανθρώπινη επαφή είναι ένα είδος νομίσματος από μόνη της. «Το μόνο που μπορώ να δώσω σε αντάλλαγμα είναι την "Ευλογία του Θεού", οπότε αυτό κάνω».

Και πάλι, θα σκεφτόσουν ότι οι περισσότεροι από τους ορθολογιστές Βρετανούς θα το καταλάβαιναν αυτό. Όπως κάθε άνθρωπος, έτσι και οι άστεγοι είναι διαφορετικοί άνθρωποι. Ωστόσο, φαίνεται ό,τι πολλοί από εμάς δεν το καταλαβαίνουν και είναι αυτού του τύπου η συμπεριφορά που οδηγεί στην προκατάληψη, στις γενικεύσεις και την αγένεια.

Ο Stephen είναι αλκοολικός που πίνει σπιτικό μηλίτη (το δοκίμασα και σίγουρα δεν περιέχει μήλα). Ο Ed δίνει μάχη με τις ουσίες και έμεινε άστεγος αφού η επί 12 χρόνια σύντροφός του πέθανε ξαφνικά από εγκεφαλική αιμορραγία το 2013. Ο David δεν θέλει να μιλάει για το παρελθόν του.

Για να αποφεύγουν τα προβλήματα με την τοπική αστυνομία, όλοι αποφεύγουν να ζητούν ευθέως χρήματα, αλλά καθένας έχει τις δικές του μοναδικές μεθόδους. «Καλό απόγευμα, αστυνομικοί!» . Ο Ed φωνάζει σε δυο αστυνομικούς ενώ συζητάμε. «Έχω καλή σχέση με τους ντόπιους αστυνομικούς γιατί δεν ζητιανεύω. Απλά λέω ο Θεός να σε ευλογεί».

Άλλοι ζητιανεύουν σε συγκεκριμένα σημεία. Είναι τύποι που θα έρθουν να σου ζητήσουν ψιλά για το λεωφορείο ή για να πάνε σε ξενώνα ή για να πάρουν ένα σακουλάκι πατατάκια. Ο Ed με προειδοποιεί να μην τους μιλήσω, ενώ ο David τους φωνάζει «όχι τόσο φιλικά». «Μπορώ να καταλάβω τον κόσμο που αποφεύγει τους ζητιάνους» λέει ο David «αλλά δεν χρειάζεται να είναι αγενείς. Ακούω πολλά προσβλητικά σχόλια να εκτοξεύονται».

«Πρέπει να προσπαθήσεις να κάνεις τον κόσμο να καταλάβει γιατί είσαι εδώ έξω» λέει ο Ed, ξετυλίγοντας το χαρτί μιας τρούφας που του έδωσε μια γυναίκα. «Έχω πτυχίο στην ψυχολογία, οπότε είμαι καλός στο να συνεργάζομαι με τους ανθρώπους. Πρέπει να το κάνεις αυτό ώστε να μπορέσουν να καταλάβουν. Όταν μαθαίνουν τι έχω περάσει, συχνά με ρωτάνε "Πώς το ξεπέρασες;" Αλλά, πολύ απλά, πρέπει να το ξεπεράσεις».

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.