Ο Πόλεμος για τα Μύδια στον Θερμαϊκό Κόλπο Κρατά 18 Χρόνια

FYI.

This story is over 5 years old.

Ρεπορτάζ

Ο Πόλεμος για τα Μύδια στον Θερμαϊκό Κόλπο Κρατά 18 Χρόνια

Η ιστορία γραφειοκρατικής τρέλας που ζημιώνει έναν κερδοφόρο εξαγωγικό κλάδο.

Είναι ένας «πόλεμος» που κρατά 18 χρόνια κι έχει μόνο χαμένους. Αρχικά, τους κατοίκους των χωριών γύρω από τις εκβολές του ποταμού Αξιού που ζουν από τις μυδοκαλλιέργειες - μόνο στη Χαλάστρα είναι περίπου 200 οικογένειες. Έπειτα, ζημιώνει το ελληνικό δίκτυο εξαγωγής οστράκων προς την κεντρική Ευρώπη, το οποίο παραμένει στη βάση του δέσμιο ενός τρελού «νόμιμου-παράνομου» πλαισίου λειτουργίας. Τέλος, προσβάλλει την τιμή της ελληνικής δημόσιας διοίκησης, που σκανδαλωδώς από τα τέλη της δεκαετίας του '90 δεν μπορεί να δώσει λύση στο πρόβλημα.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Στον Θερμαϊκό Κόλπο, μια ανάσα από τη Θεσσαλονίκη, παράγεται το 80-90% της εθνικής παραγωγής σε μύδια, περίπου 30.000 τόνοι ετησίως. Μόνο στην περιοχή της Χαλάστρας, κάθε χρόνο παράγονται περισσότεροι από 6.000 τόνοι μυδιών, οι οποίοι κατά 95% εξάγονται στην Ισπανία, την Ολλανδία, τη Γαλλία και κυρίως την Ιταλία. Όμως, όσο παράδοξο κι αν ακούγεται, οι περισσότεροι μυδοκαλλιεργητές είναι παράνομοι. Από το 1999 έως σήμερα, όχι μόνο δεν εκδίδονται νέες άδειες, αλλά ούτε και ανανεώνονται εκείνες που είχαν εκδοθεί στο παρελθόν. Αυτό συμβαίνει, επειδή δεν έχει συσταθεί ποτέ η αρμόδια κρατική υπηρεσία, που σύμφωνα με τη νομοθεσία μπορεί να εκδώσει τις προβλεπόμενες άδειες. «Ένας ολόκληρος επαγγελματικά κλάδος μένει εδώ και 18 χρόνια αναγκαστικά παράνομος», λένε οι μυδοκαλλιεργητές της Χαλάστρας και των γύρω χωριών.

Το θέμα συζητήθηκε τη Δευτέρα στη συνεδρίαση του περιφερειακού συμβουλίου Κεντρικής Μακεδονίας, με πρωτοβουλία του αντιπεριφερειάρχη Ανάπτυξης και Περιβάλλοντος, Κώστα Γιουτίκα, ο οποίος κατάγεται από την περιοχή. Όπως αναλυτικά παρουσιάστηκε, η τότε Νομαρχία Θεσσαλονίκης έπαψε το 1999 να εκδίδει άδειες για τις μονάδες μυδιών στον Θερμαϊκό Κόλπο, παραπέμποντας τους παραγωγούς στη δημιουργία του «θαλάσσιου πάρκου του Θερμαϊκού» ή αλλιώς Περιοχή Οργανωμένης Ανάπτυξης Υδατοκαλλιεργειών (ΠΟΑΥ), όπως ονομάζεται. Μέχρι σήμερα, όμως, το θαλάσσιο πάρκο -στο οποίο επρόκειτο να συμμετέχουν εξίσου η Νομαρχία και οι δήμοι Χαλάστρας, Αξιού και Μηχανιώνας- παραμένει στα χαρτιά. Η παραγωγή μυδιών βρίσκεται στον αέρα και τα πρόστιμα στους οστρακοπαραγωγούς πέφτουν βροχή.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Στη χθεσινή συνεδρίαση ο κ. Γιουτίκας σημείωσε ότι η πρόταση της αντιπεριφέρειας είναι, μέχρι να υλοποιηθεί η σύσταση της ΠΟΑΥ, να υπάρξει άμεση ρύθμιση για τη μίσθωση νέων χώρων υδατοκαλλιεργειών και την αδειοδότηση των μονάδων από την Αποκεντρωμένη Διοίκηση στις απολύτως καθορισμένες και εγκεκριμένες συντεταγμένες θέσεις που προβλέπει η χωροταξική μελέτη. Την ίδια στιγμή, οι αριθμοί είναι εντυπωσιακοί: Από τις 71 άδειες που είχαν δοθεί στην περιοχή της Χαλάστρας για πρώτη φορά το 1990, σήμερα οι μονάδες που λειτουργούν ακόμη με τις παλιές άδειες είναι μόλις 23. «Οι υπόλοιποι μυδοκαλλιεργητές από αυτούς που είχαν άδεια και δεν τους ανανεώθηκε, θεωρούνται τώρα παράνομοι, ενώ στο μεταξύ έχουν στηθεί τα προηγούμενα χρόνια δεκάδες ακόμη παράνομες μονάδες, οι οποίες καλύπτουν τέσσερις φορές μεγαλύτερη έκταση από τις νόμιμες», περιέγραψε ο κ. Γιουτίκας. Ενδεικτικά, οι 23 νόμιμες μονάδες αναπτύσσονται σε μία έκταση 350 στρεμμάτων μέσα στη θάλασσα και άλλα επιπλέον 1.170 στρέμματα εκμεταλλεύονται από παράνομα μυδοτροφεία, σύμφωνα με στοιχεία έκθεσης της Κτηματικής Υπηρεσίας Θεσσαλονίκης.

Οι εκπρόσωποι της τοπικής αυτοδιοίκησης εκφράζουν έστω και όψιμα την αισιοδοξία τους ότι το πρόβλημα μπορεί να λυθεί το επόμενο διάστημα. Από την άλλη πάντως, οι μυδοκαλλιεργητές δεν συμμερίζονται την ίδια άποψη. Μιλώντας στο VICE ο Δημήτρης Κακανάς, επί χρόνια πρόεδρος του τοπικού συλλόγου οστρακοπαραγωγών, σημειώνει ότι βρίσκεται σε εξέλιξη μία προσπάθεια, ώστε να «παρακαμφθεί» νομικά το πρόβλημα και η αρμοδιότητα της έκδοσης των αδειών να επιστρέψει στην πρώην Νομαρχία, έως ότου συσταθεί το λεγόμενο «θαλάσσιο πάρκο». Στο παρελθόν, μυδοκαλλιεργητές απέκλεισαν συμβολικά με τα σκάφη τους το λιμάνι της Θεσσαλονίκης, διαμαρτυρόμενοι για το απίστευτο αδιέξοδο στο οποίο οδηγούνται, ενώ εξαιτίας της συσσώρευσης προστίμων -εκτιμάται ότι ξεπερνούν το 1 εκ. ευρώ- πολλοί έχουν καθίσει ακόμη και στο σκαμνί.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Οι παραγωγοί είναι δικαιολογημένα απογοητευμένοι κι ας έχουν αφιερώσει τη ζωή τους μέσα στη θάλασσα. Οι κάτοικοι της Χαλάστρας εγκαταλείπουν για ολόκληρες εβδομάδες τα σπίτια τους και ζουν σε 30 ξύλινα διώροφα σπιτάκια, καρφωμένα πάνω σε πασσάλους, που είναι το είναι το «δεύτερο χωριό» τους. Τα σπιτάκια κατασκευάστηκαν με ευρωπαϊκά κονδύλια και οι οστρακοπαραγωγοί πληρώνουν ενοίκιο στον τοπικό Δήμο για να τα χρησιμοποιήσουν. Εκεί γίνεται η συγκομιδή και συχνά η αποκελύφωση των μυδιών σε ειδικές μηχανές. Ο γόνος ρίχνεται κάθε χρόνο, συνήθως στις αρχές του καλοκαιριού. Περίπου 40 ημέρες αργότερα, τα μύδια τοποθετούνται σε μεγαλύτερες αρμαθιές, καθώς τα όστρακα έχουν ξεκινήσει να παίρνουν μορφή - αυτό θα επαναληφθεί δυόμιση μήνες αργότερα. Στα μέσα Δεκεμβρίου, τα πρώτα μύδια είναι έτοιμα και έως τον Ιανουάριο, εφόσον το επιτρέψουν οι καιρικές συνθήκες, γίνεται η συγκομιδή της παραγωγής.

Περισσότερα από το VICE

Οι Γυναίκες που τα Έβαλαν με τη Χρυσή Αυγή

Φοιτήτριες που Πληρώνουν τα Πανεπιστημιακά Δίδακτρά τους Κάνοντας τις Ερωτικές Συνοδούς

Όσα μου Έμαθε το Surviror για τη Ζωή (και τον Καπιταλισμό)

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.