Φωτογραφία: Νίκος Χριστοφάκης
UPDATE (16/10/2014): Με χημικά απάντησαν τα ΜΑΤ στους συγκεντρωμένους φοιτητές έξω από το κτίριο του Πανεπιστημίου Αθηνών, προκειμένου να τους εμποδίσουν να μπουν μέσα για την προγραμματισμένη «συμβολική κατάληψη» της πρυτανείας ενάντια στις διαγραφές και το «λοκ άουτ» της περασμένης Δευτέρας.
Διαβάστε τι δήλωνε λίγες εβδομάδες πριν ο πρύτανης του ΕΚΠΑ, Θεόδωρος Φορτσάκης, στο VICE σε ερώτηση για το πώς θα κινηθεί σε ενδεχόμενες καταλήψεις ή απεργίες αλλά και για το αν θα επιτρέψει την είσοδο της Αστυνομίας στο Πανεπιστήμιο.
Ο Θεώδορος Φορτσάκης, καθηγητής της Νομικής, ανέλαβε πρόσφατα τα νέα του καθήκοντα ως πρύτανης του Πανεπιστημίου Αθηνών. Μάλιστα κατά τη διάρκεια του αγιασμού, οι φοιτητές του επεφύλασσαν "θερμή" υποδοχή, φωνάζοντας συνθήματα για τους "αιώνιους" και για άλλα πανεπιστημιακά ζητήματα. Ο νέος πρύτανης, δεν άργησε να κάνει δηλώσεις περί Πανεπιστημιακής Αστυνομίας, διχάζοντας την πανεπιστημιακή κοινότητα. Όμως, στα τόσα προβλήματα που αντιμετωπίζει η τριτοβάθμια εκπαίδευση σήμερα, είναι η φύλαξη το κύριο, ώστε να αναφερθεί πρωτίστως σε αυτό ο κ. Φορτσάκης μετά την ανάληψη των καθηκόντων του; Και τι ακριβώς θα προβλέπει αυτή η φύλαξη; Με αφορμή και τη σημερινή του συνάντηση με τον πρωθυπουργό, Αντώνη Σαμαρά, όπου θα του εκθέσει τα προβλήματα του Πανεπιστημίου Αθηνών, επικοινωνήσαμε με τον πρύτανη για να μας πει ποια ακριβώς πιστεύει ότι είναι αυτά τα προβλήματα.
Η φωτογραφία είναι ευγενική παραχώρηση του Θεόδωρου Φορτσάκη
VICE: Τι θα ζητήσετε στη συνάντηση με τον κύριο Σαμαρά;
Θεόδωρος Φορτσάκης: Θα επισκεφτούμε τον κ. Σαμαρά θεσμικά για να του εκθέσουμε τα προβλήματα που αντιμετωπίζει το Πανεπιστήμιο Αθηνών με την χρηματοδότηση και τους διοικητικούς υπαλλήλους και θα του ζητήσουμε να συνδράμει στην προσπάθειά μας να σταθούμε όρθιοι. Θα τον ενημερώσουμε για τα προβλήματα που έχουμε μετά την περσινή καταστροφική χρονιά και θα του εκθέσουμε τα μέτρα που έχουμε πάρει για την αντιμετώπισή τους για την περαιτέρω πορεία μας.
Είχαμε μία θερμή πρεμιέρα από την ανάληψη κιόλας των καθηκόντων σας που ήταν και η αφορμή να ανακοινώσετε και το πρώτο σας μέτρο για την πανεπιστημιακή αστυνομία.
Όχι ακριβώς για την πανεπιστημιακή αστυνόμευση, για την πανεπιστημιακή φύλαξη να το πούμε. Όχι αστυνόμευση υπό την έννοια ότι θα παρακολουθούμε τις κινήσεις των φοιτητών. Ούτε το διανοούμαστε, ούτε επιτρέπεται κάτι τέτοιο, ούτε και θα το κάνουμε ποτέ.
Αφού αναφερθήκατε σε πανεπιστημιακή αστυνομία…
Αναφέρθηκα με τον όρο της πανεπιστημιακής φύλαξης. Ο όρος πανεπιστημιακή αστυνομία μόνο υπό τον όρο της πανεπιστημιακής φύλαξης μπορεί να νοηθεί. Από τον νόμο είμαστε υποχρεωμένοι να παρέχουμε φύλαξη από εξωτερικό ιδιώτη κατόπιν διαγωνιστικής διαδικασίας. Φύλαξη σημαίνει ότι επιβλέπουμε τον χώρο μας ώστε να μην γίνονται παράνομες πράξεις. Για παράδειγμα, τους τελευταίους μήνες σε περισσότερο από 500.000 ευρώ ανέρχεται η αξία των κλοπών που γίνανε στο πανεπιστήμιο. Όπως καταλαβαίνετε είναι μία κατάσταση που δεν μπορούμε να επιτρέψουμε να παραταθεί.
Με ποιο τρόπο θα γίνει αυτή η φύλαξη;
Θα αυξήσουμε κατά πολύ όλα τα έργα υποδομής τα οποία αποσκοπούν στην καλύτερη φύλαξη του πανεπιστημίου. Για παράδειγμα τα όρια της Πανεπιστημιούπολης είναι διάτρητα. Σε πολλά σημεία μπορεί να μπει κανείς ελευθέρα στο χώρο χωρίς να ξέρουμε ποιος μπαίνει και ποιος βγαίνει. Δεν υπάρχουν κάμερες περιμετρικά, δεν υπάρχει φωτισμός, η κεντρική πύλη δεν φυλάσσετε επαρκώς. Αλλά και στο εσωτερικό του πανεπιστήμιου δεν έχουν ληφθεί τα μέτρα που θα έπρεπε να ληφθούν. Για παράδειγμα υπάρχουν ορισμένα τμήματα που τα γραφεία δεν έχουν καν κλειδαριές ή παράθυρα με κάγκελα ή παραθυρόφυλλα ενώ μέσα φυλάσσονται πολύτιμα πανεπιστημιακά αντικείμενα. Επίσης θα αυξήσουμε τον αριθμό των φυλάκων, διότι οι φύλακες που απασχολούμε σήμερα είναι ανεπαρκείς. Υπάρχουν πολλά κτίρια που δεν φυλάσσονται το Σαββατοκύριακο ή τα βράδια ή και όλη την ημέρα. Θέλουμε να υπάρχει φύλαξη παντού. Η Πανεπιστημιούπολη είναι αρκετά μεγάλη κι εκεί έχουμε πρόβλημα. Πρέπει ο χώρος να καθαριστεί, να φωτιστεί, να έχουμε αυτοκίνητα τα οποία το βράδυ θα κυκλοφορούν και να βλέπουν εάν υπάρχουν άνθρωποι που δεν σχετίζονται με το πανεπιστήμιο.
Θα βάλετε και κάμερες;
Θα κάνουμε ακριβώς ό, τι κάνει ο καθένας στο σπίτι του για να μην εισβάλουν από τον εξωτερικό χώρο αυτοί που δεν πρέπει να εισβάλουν. Βεβαίως και θα βάλουμε περιμετρικές κάμερες για να παρακολουθούμε ποιος βγαίνει και ποιος μπαίνει από τους χώρους τους οποίους δεν επιτρέπεται η διάβαση. Για να μην υπάρχει παρεξήγηση θέλω να πω ότι δεν θα παρακολουθούμε με τις κάμερες τους φοιτητές. Οι κάμερες θα είναι περιμετρικές, θα κοιτάνε προς τα έξω για να βλέπουμε ποιος πηδάει την μάντρα.
Εκτός από περιφερειακά θα βάλετε και στις πύλες;
Εκεί δεν θα υπάρχει κάμερα θα υπάρχει φύλαξη, ώστε να μπαίνουν αυτοί που έχουν σχέση με το Πανεπιστήμιο.
Αυτό το face control πως θα γίνεται;
Δεν έχω μιλήσει για face control, μάλιστα σε πρόσφατη συνέντευξη είπα ότι εμείς δεν είμαστε νυχτερινό κέντρο για να το κάνουμε αυτό, ούτε νοείται face control στο Πανεπιστήμιο ούτε θα το κάνουμε ποτέ. Υπάρχει κανονικό control που σημαίνει ότι στο πανεπιστήμιο έχουν δικαίωμα εισόδου αυτοί που έχουνε κάποια σχέση με το πανεπιστήμιο, είτε είναι φοιτητές είτε καθηγητές.
Με τι κριτήρια θα το διαχωρίζετε αυτό;
Το κριτήριο είναι το κριτήριο που σε συνδέει με το πανεπιστήμιο δηλαδή αν είσαι άσχετος με το πανεπιστήμιο δεν θα μπορείς να μπαίνεις.
Και πως θα το ξέρει αυτό ο φύλακας;
Το Πανεπιστήμιο δεν είναι για βόλτα, ούτε είναι πάρκο για να μπαίνει να ακούει κάποιος μία παράδοση και να βγαίνει. Το πανεπιστήμιο πρέπει να λειτουργεί κατά τρόπο συγκροτημένο. Έχει τους ανθρώπους του, τα μέλη της πανεπιστημιακής κοινότητας και αυτά είναι τα κριτήρια εισόδου στο χώρο του.
Με δεδομένο ότι πλέον η φύλαξη ανατίθεται σε εξωτερικά συνεργεία, αυτό δεν θα στερεί μεγάλο ποσό από τον πανεπιστημιακό προϋπολογισμό;
Δεν τον στερεί γιατί στο παρελθόν τα κόστη των φυλάκων φαίνεται ότι ήταν μεγαλύτερα. Δεν έχω καλή γνώση του πόσο ήταν την εποχή εκείνη. Αυτό είναι ένα ζήτημα όμως που το έχει λύσει η νομοθεσία. Δεν έχουμε δυνατότητα επιλογής, είμαστε υποχρεωμένοι να κάνουμε αυτό. Το συνολικό κόστος νομίζω ότι είναι χαμηλότερο τώρα παρά τότε.
Το πρώτο μέτρο που ακούσαμε από εσάς ήταν σχετικά με την ασφάλεια. Αυτό είναι το πρόβλημα του Πανεπιστημίου σήμερα;
Μας πίεσαν οι καταστάσεις και δώσαμε προτεραιότητα σε πρακτικά πράγματα. Δηλαδή όταν έχεις έναν χώρο που είναι ακάθαρτος και που δεν φυλάσσεται πριν μιλήσεις για οτιδήποτε άλλο πρέπει να τον καθαρίσεις και να τον φυλάξεις. Αλλά τώρα θα το επιτύχουμε αυτό μέχρι το τέλος του μήνα για την καθαριότητα. Η φύλαξη έχει ήδη βελτιωθεί πάρα πολύ αφού έχουμε εγκαταστήσει καινούριους φύλακες. Μπαίνουμε σε έναν δρόμο… Όμως το θέμα της υποχρηματοδότησης είναι το νούμερο ένα. Και υπογραμμίζω ότι το πρόβλημα του Πανεπιστημίου είναι η υποχρηματοδότηση. Διότι ρίχνουνε το βάρος των συζητήσεων στην ασφάλεια, στην φύλαξη και στην καθαριότητα αλλά το βασικό μας πρόβλημα είναι η υποχρηματοδότση, η μητέρα όλων των κακών, που από εκεί ξεκινούν όλα τα υπόλοιπα.
Θα ήθελα να μου αριθμήσετε με σειρά προτεραιότητας τα προβλήματα που έχει για εσάς το δημόσιο πανεπιστήμιο και θα κληθείτε να αντιμετωπίσετε.
Για να αντιληφθείτε το μέγεθος της υποχρηματοδότησης αναλογιστείτε ότι πριν από τέσσερα χρόνια είχαμε 40 εκ. ευρώ προϋπολογισμό και φέτος έχουμε 11. Αυτό σημαίνει ότι δεν μπορούμε να πληρώσουμε ούτε το ηλεκτρικό ούτε το φυσικό αέριο για την θέρμανση, ούτε νερό, τηλέφωνο, ούτε βασικές ανάγκες καθαρισμού και φύλαξης. Δικαίως διαμαρτυρόμαστε για τα 11 εκ. τα οποία είναι τα λίγα χρήματα τα οποία αποφάσισε να μας δίνει η πολιτεία. Δυστυχώς η πολιτεία όμως ξέχασε το δημόσιο πανεπιστήμιο, το άφησε στην άκρη, το έχει περιφρονήσει και το έχει οικονομικώς εκμηδενίσει. Εάν το κράτος θέλει να έχει δημόσια Πανεπιστήμιο πρέπει να αντιληφθεί ότι αυτό έχει και κάποιο ελάχιστο κόστος. Εμείς είμαστε κάτω από αυτό το ελάχιστο κόστος. Σε αυτό λοιπόν είμαι κατηγορηματικός: Χρειαζόμαστε και θα πιέσουμε με κάθε τρόπο για να αυξηθεί η κρατική επιχορήγηση. Παράλληλα, ενώ το Πανεπιστήμιο είναι κύριος μιας τεράστιας περιουσίας, δεν έχει κάνει παρά ελάχιστα πράγματα για να την αξιοποιήσει, για να μην σας πω ότι δεν είχε τελειώσει καν την καταγραφή της. Δεν επιτρέπεται να έχουμε περιουσία δισεκατομμυρίων η οποία να είναι ξεχασμένη.
Ποια άλλα προβλήματα εντοπίζετε μετά την χρηματοδότηση;
Το Πανεπιστήμιο είναι ένας οργανισμός που κινείται με αυτόματο πιλότο εδώ και πολλά χρόνια. Δεν έχει κανένα σχέδιο για το μέλλον, δεν έχει ποτέ αναρωτηθεί πού θα βρίσκεται σε πέντε ή σε δέκα χρόνια. Είναι απόλυτη προτεραιότητα να εκπονηθεί ένα σχέδιο στρατηγικής ανάπτυξης και ανάπτυξης της ακαδημαϊκής πολιτικής του ιδρύματος. Να δούμε ποια είναι τα γνωστικά αντικείμενα που πρέπει να στηρίξουμε περισσότερο, να δούμε πού θα αναπτύξουμε την ακαδημαϊκή μας δράση και με ποιο τρόπο. Αυτό σημαίνει ότι πρέπει να αναθεωρήσουμε όλη μας την ακαδημαϊκή δομή, την κατανομή μας σε Σχολές και σε Τμήματα, καθώς και τα προγράμματα διδασκαλίας τα οποία δυστυχώς είναι παλαιού τύπου και χρειάζεται να εκμοντερνιστούν. Όπου χρειαστεί να συγχωνεύσουμε τμήματα, θα το κάνουμε, κι όπου θελήσουμε να δημιουργήσουμε καινούρια θα το προτείνουμε και θα το κάνουμε, διασφαλίζοντας παράλληλα και τη βιωσιμότητά τους.
Είχατε δηλώσει ότι έχετε αναλάβει ένα διοικητικά αποδιοργανωμένο πανεπιστήμιο. Εσείς θα πιέσετε ως προς την επαναπρόσληψη των διοικητικών;
Έχουμε δυστυχώς ένα τεράστιο πρόβλημα υπαλλήλων για να καταλάβετε από τους 1300 που είχαμε πέρυσι πριν ξεκινήσει η κρίση έχουμε βρεθεί τώρα στους 630. Από τους 1300 στους 630 η πτώση είναι τεραστία. Με διάφορες ενέργειες που έχουν γίνει επιστρέφουν στο πανεπιστήμιο ακόμη 140. Εκκρεμούν ακόμη 250 παλιοί μας υπάλληλοι οι οποίοι είναι σε διαθεσιμότητα και με μεγάλη επιμονή ζητήσαμε από τον υπουργό παιδείας τον κ. Λοβέρδο να μας τους επιστέψει. Ο υπουργός δεσμεύτηκε ότι θα το κάνει. Θα θέσουμε το θέμα και στη συνάντησή μας με τον Πρωθυπουργό. Όμως ακόμη κι αν γύριζαν αυτοί οι 250 και πάλι θα είχαμε χάσει το 40% των υπαλλήλων μας. Ας γυρίσουν έστω αυτοί τώρα για να καλυτερέψει η κατάσταση.
Πως θα κινηθείτε σε ενδεχόμενες καταλήψεις ή απεργίες;
Η απεργία των διοικητικών υπαλλήλων αποτελεί συνταγματικό δικαίωμα, το οποίο είναι κατοχυρωμένο και το οποίο δεν διανοούμαστε να θίξουμε. Όμως και η συνέχεια της λειτουργίας της δημόσιας υπηρεσίας αποτελεί κι αυτή συνταγματική επιταγή, κι αυτή την επιταγή μας έχει ζητήσει η πολιτεία να την διαφυλάξουμε και θα την διαφυλάξουμε. Εάν υπάρξει απεργία, θα είναι σεβαστή εφόσον είναι νόμιμη και συνταγματική. Εμείς όμως θα πρέπει να διαφυλάξουμε τις δημόσιες υπηρεσίες με την ελάχιστη παροχή που προβλέπει ο νόμος. Για τις καταλήψεις που κάνουν οι φοιτητές, αν οι φοιτητές αποφασίσουν νομίμως με τους συλλόγους τους να κάνουν για κάποιο λόγο μία διαμαρτυρία, όσο είναι στο πλαίσιο του νόμου, θα το σεβαστούμε. Καταλήψεις, οι οποίες οδηγούν σε καταστροφές ή εμποδίζουν αυτούς που θέλουν να σπουδάσουν ή δημιουργούν καταστάσεις βίας, δεν θα γίνουν ανεκτές.
Θα επιτρέψετε είσοδο της Αστυνομίας στο Πανεπιστήμιο;
Η είσοδος της Αστυνομίας στο Πανεπιστήμιο είναι κάτι που απευχόμαστε και δεν το θέλουμε. Όμως αν υπάρχουν παράνομες πράξεις που εμπίπτουν στο πεδίο του ποινικού νόμου τότε πλέον η Πρυτανεία δεν έχει την εξουσία να χειριστεί τις καταστάσεις, αναλαμβάνουν οι αρμόδιες αρχές του κράτους. Εμείς δεν είμαστε ούτε αστυνομικοί, ούτε έχουμε τη δυνατότητα να πάμε να αντιμετωπίσουμε πράξεις παράνομες, ούτε και τη γνώση έχουμε, ούτε και την ικανότητα να κάνουμε τέτοια πράγματα. Αν υπάρξουν τέτοιες καταστάσεις θα λυθούν όπως λύνονται παντού. Τι θα κάνατε εσείς αν στο σπίτι σας το βράδυ που κοιμάστε μπει ένας κλέφτης; Θα αρχίσετε να συζητάτε μαζί του; Φωνάζετε την αστυνομία; Θα αναλογιστούμε τι θα κάνουμε όταν θα έχουμε μπροστά μας κάποιο περιστατικό, πάντοτε με τη θέληση να αποφύγουμε την όξυνση καταστάσεων και σεβόμενοι τα δικαιώματα των φοιτητών και διαφόρων εργαζομένων, αλλά πάντοτε έχοντας κατά νου ότι είμαστε ταγμένοι από την πολιτεία για να διασφαλίσουμε τη συνέχεια της δημόσιας υπηρεσίας, τη λειτουργία του Πανεπιστημίου και τη διαφύλαξη της περιουσίας του.