Θέατρο

Από τον Frankenstein ως τον Αριστοφάνη: Κουκλοθέατρο από Σκουπίδια

Μια παράσταση των Merlin Puppet Theater είναι αρκετή να σε πείσει πως το κουκλοθέατρο δεν είναι μόνο για παιδιά.
Koύκλα από την παράσταση Βάτραχοι. 

Ίσως κάποιοι, στο μυαλό τους, να έχουν συνδέσει το κουκλοθέατρο αποκλειστικά με τα παιδιά. Η παρακολούθηση, όμως, μιας παράστασης των Merlin Puppet Theater είναι αρκετή για να τους πείσει πως κάνουν λάθος. Με το χιούμορ, το ταλέντο και την εφευρετικότητά της, η ομάδα κουκλοθέατρου Merlin έχει αποσπάσει τόσο το θερμό χειροκρότημα του κοινού, όσο και αρκετά διεθνή βραβεία. Σε λίγες ημέρες, μάλιστα, θα έχουμε την ευκαιρία να τους παρακολουθήσουμε στη διασκευή των Βατράχων του Αριστοφάνη που θα παρουσιαστεί στην Εναλλακτική Σκηνή της Εθνικής Λυρικής Σκηνής, σε συνεργασία με τους Opera Chaotique. Ποιοι είναι, όμως, οι άνθρωποι πίσω από τις κούκλες; Από τι υλικά τις φτιάχνουν και πώς είναι πλέον η κατάσταση για όσους κάνουν κουκλοθέατρο στην Ελλάδα;

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

VICE: Ποια είναι η ιστορία της ομάδας κουκλοθέατρου Merlin;
Merlin Puppet Theater: Ξεκινήσαμε κάπου στο 1995, με πλήρη άγνοια του αντικειμένου, χωρίς κάποια εκπαίδευση και καμία πληροφόρηση γύρω από αυτό. Τώρα είναι πολύ καλύτερα, αλλά τότε στην Ελλάδα δεν ήταν και το πιο δημοφιλές πράγμα το να ασχοληθείς με το κουκλοθέατρο, ενώ η εκπαίδευση γύρω από το αντικείμενο ήταν ανύπαρκτη. Ξεκινήσαμε να πειραματιζόμαστε με υλικά και να φτιάχνουμε κούκλες και μάσκες, ενώ συγχρόνως κάναμε διάφορες δουλειές για να επιβιώσουμε. Πήρε αρκετά χρόνια για να αναπτύξουμε το δικό μας καλλιτεχνικό κριτήριο και να βάλουμε την προσωπική μας σφραγίδα. Το 2001, φτιάξαμε τη πρώτη μας κουκλοπαράσταση και ξεκινήσαμε παραστάσεις για παιδιά. Βέβαια, μας απασχολούσε ήδη ο αποκλεισμός του κουκλοθέατρου από τις σκηνές για ενήλικο κοινό. Κάπου εκεί ήρθαν οι συνεργασίες με τους Dirty Granny Tales και τους Tiger Lillies. Το 2010, κάναμε το Clowns' Houses, την πρώτη μας παράσταση χωρίς λεκτικό κείμενο και αποκλειστικά για ενήλικο κοινο και το 2011, καταλήξαμε στο Βερολίνο αναζητώντας πιο εύφορο έδαφος για τις ιδέες μας, τον τρόπο ζωής μας και την τέχνη μας. Από τότε και μέχρι σήμερα, έχουμε ταξιδέψει με τις παραστάσεις μας σε διεθνή φεστιβάλ και θέατρα σε 36 χώρες ανά τον κόσμο και έχουμε βρει πια τον δικό μας αισθητικό και καλλιτεχνικό δρόμο σε αυτό που κάνουμε.

Ποιοι κρύβονται πίσω από τις κούκλες;
Η Ντέμη Παπαδά και ο Δημήτρης Στάμου είμαστε αυτοί που εμπλεκόμαστε πίσω από τη δημιουργία και εμψύχωση των κούκλων και των αντικειμένων.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η Ντέμη Παπαδά και ο Δημήτρης Στάμου.

Φτιάχνετε μόνοι τις κούκλες και τα σκηνικά; Από τι υλικά;
Ακολουθούμε το παραδοσιακό μοντέλο του κουκλοπαίκτη που τα κάνει όλα. Όλη η δημιουργία της παράστασης περνάει από τα χέρια μας. Το βασικό υλικό που χρησιμοποιούμε για τις κούκλες είναι ένα μείγμα χαρτιού, ξύλου και κόλλας. Για τα σκηνικά, γενικά ανακυκλώνουμε υλικά που βρίσκουμε στα σκουπίδια και στους κάδους ανακύκλωσης. Τα επεξεργαζόμαστε και τους δίνουμε μια δεύτερη ευκαιρία ζωής μέσα από τα έργα μας.

Ποια ήταν η πρώτη σας κούκλα;
Κάτι που έμοιαζε με κούκλα, για να είμαστε ακριβείς. Έμοιαζε μάλλον με τον Frankenstein, με όλες τις έννοιες του ονόματος, καθώς ήταν φτιαγμένη από υλικά που θα έλεγα ότι δεν θα τα χρησιμοποιούσαμε σήμερα. Όπως και να έχει όμως, αυτή η κούκλα ήταν το πρώτο σκαλοπάτι για αυτό που ακολούθησε.

Koύκλα από την παράσταση Βάτραχοι.

Η πιο αγαπημένη;
Με τις κούκλες μας έχουμε ζωτική σχέση και δεν μπορούμε να τις διαχωρίσουμε. Καθεμία είναι για εμάς μικρά κομμάτια της ψυχής μας, των ονείρων μας και των εφιαλτών μας. Οι στιγμές που μοιραζόμαστε στη σκηνή μαζί τους είναι το ίδιο σημαντικές με αυτές που μοιράζεται ένας γονιός με το παιδί του. Είναι μια σχέση που συνεχώς καλλιεργείται, διαμορφώνεται και εξελίσσεται. Ο τρόπος και το επίπεδο που θα αγγίξουμε τον ψυχισμό του θεατή μέσω μιας παράστασης, είναι αποτέλεσμα της εξελικτικής αυτής σχέσης.

Πλέον ζείτε στο Βερολίνο. Τι θέση έχει το κουκλοθέατρο εκεί σε σχέση με την Ελλάδα;
Οχι μόνο στο Βερολίνο, αλλά γενικότερα στην κεντρική και βόρεια Ευρώπη, το κουκλοθέατρο αντιμετωπίζεται με πιο δίκαιους όρους, από ό,τι στη χώρα μας. Έχει αποκτήσει μια ισότιμη θέση με τις υπόλοιπες παραστάσεις του θεάτρου και των παραστατικών τεχνών. Είναι αρκετά χρόνια τώρα που έχει αποβάλλει από πάνω του την αυστηρή έννοια του παιδικού θεάματος ή, για να ακριβολογούμε, της παιδικής διασκέδασης. Το κοινό είναι πιο εκπαιδευμένο και δεκτικό στο να αποδεχθεί μια παράσταση με κούκλες και αντικείμενα στη σκηνή. Στην Ελλάδα, στο κουκλοθέατρο, όπως και σε άλλα, πιο σημαντικά πράγματα, θέλουμε τον χρόνο μας.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ιντερνετικό Προσκύνημα

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook


Τι ακριβώς θα δούμε στους Βατράχους;
Είναι μια δική μας προσέγγιση στο έργο του Αριστοφάνη, δεν παρουσιάζουμε άλλη μια εκδοχή των Βατράχων. Στην ουσία παίζουμε με τη βασική ιδεα του έργου, προσαρμοζόμενη στη δική μας αισθητική και αντίληψη. Οι Opera Chaotique δημιούργησαν ένα μουσικό έργο που ανταποκρίνεται περισσότερο στη σύγχρονη εποχή και εμείς οπτικοποιούμε με κούκλες, θέατρο αντικειμένων και σκιών συγκεκριμένες στιγμές του. Το αποτέλεσμα είναι μια μουσική παράσταση με κείμενα και χαρακτήρες που εκφράζουν κοινωνικοπολιτικά περισσότερο το σήμερα. Αν και μέσα από το ταξίδι της παράστασης ανακαλύψαμε ότι οι διάφορες με το τότε είναι ανύπαρκτες.

Πόσες κούκλες φτιάξατε, για τη συγκεκριμένη παράσταση και ποιους ήρωες;
Φτιάξαμε περίπου 18 κούκλες και μάσκες, μαζί με κάποια σκηνικά αντικείμενα. Είναι διάφοροι χαρακτήρες, άλλοτε πρόσωπα υπαρκτά και άλλοτε συμβολικά, που δραματοποιούν συγκεκριμένες στιγμές, κείμενα ή ηχοχρώματα του έργου.

Koύκλα από την παράσταση Βάτραχοι.

Τι θα λέγατε στο κοινό, ώστε να το πείσετε να δει κουκλοθέατρο για ενήλικες;
Να το αντιμετωπίσουν σαν οποιαδήποτε παράσταση παραστατικών τεχνών. Να προσπαθήσουν να αποβάλλουν τη στερεότυπη αντίληψη ότι είναι μόνο για παιδιά και να απολαύσουν την ποιητική, συμβολική γλώσσα της κούκλας. Στο τέλος, απλώς να το κρίνουν σαν οποιαδήποτε παράσταση. Οι Έλληνες κουκλοπαίχτες παράγουν σημαντικό και ποιοτικό έργο και εκπροσωπούν σταθερά τη χώρα μας σε διεθνές επίπεδο εδώ και παρά πολλά χρόνια. Απλώς, το ελληνικό κοινό πρέπει να τους ανακαλύψει και να τους εμπιστευτεί.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Έχετε σκεφτεί να μεταφέρετε τις κούκλες σας στη μικρή ή μεγάλη οθόνη;
Είναι κάτι που μας απασχολεί καιρό. Οι παραστάσεις μας είχαν πάντα μια κινηματογραφική υφή και προσέγγιση και σκεφτόμασταν να το δοκιμάσουμε. Από το 2017 έχουμε ξεκινήσει να βιντεοσκοπούμε κάποιες ιδέες, σε πειραματικό επίπεδο για αρχή. Έχουμε ήδη φτιάξει κάποιους πιλότους και μένει να καταλήξουμε στην τελική μορφή του όλου εγχειρήματος. Είναι ένα καινούριο πεδίο για εμάς και χρειάζεται αρκετή έρευνα. Ξέρεις, η κούκλα σαν οντότητα θέλει πολλή προσοχή, όσον αφορά το περιβάλλον που θα την εντάξεις, είτε αυτό είναι θεατρική σκηνή είτε κινηματογραφικό πλατό. Πάντως, το πρώτο δείγμα αυτής της απόπειρας θα το παρουσιάσουμε διαδικτυακά στα μέσα ή προς το τέλος του 2019.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

The Man & His Failures: Μουσική για Μετά τα Μεσάνυχτα

Μαυροφορεμένοι Διαδηλωτές Βγήκαν στους Δρόμους της Αθήνας για τα Ζώα

«Ξεριζωμένες» Γυναίκες στην Ελλάδα Λένε Ανοιχτά τι Σκέφτονται

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.