Σαν Σήμερα

H Mέρα που Δολοφονήθηκε ο Νίκος Τεμπονέρας

Στις 8 Ιανουαρίου 1991, μέλη της ΟΝΝΕΔ συγκρούονται με καταληψίες στην Πάτρα. Ο καθηγητής Ν. Τεμπονέρας πέφτει νεκρός.
8.1.18
temponeras
Πηγή φωτογραφίας: Wikipedia

Κατά τις 10:30 το βράδυ της 8ης Ιανουαρίου 1991, μέλη της ΟΝΝΕΔ επιχειρούν να πάρουν τον έλεγχο του 3ου Γυμνασίου-Λυκείου Πάτρας. Πρόκειται για ένα από τα χιλιάδες σχολεία της χώρας που βρίσκονται για μήνες υπό κατάληψη από μαθητές, οι οποίοι διαμαρτύρονται για την εκπαιδευτική μεταρρύθμιση που προωθεί η κυβέρνηση Μητσοτάκη. Οι κινητοποιήσεις των μαθητών έχουν ξεκινήσει από τα τέλη Οκτωβρίου, οδηγώντας σε κατάληψη το 70% των σχολείων πανελλαδικά, ενώ καθημερινά πραγματοποιούνται μαζικές πορείες με τη συμμετοχή χιλιάδων σπουδαστών. Παρότι η κυβέρνηση εκτιμά ότι οι καταλήψεις θα ατονήσουν μέσα στα Χριστούγεννα, αυτό δεν συμβαίνει και το πολιτικό κλίμα γίνεται όλο και πιο τεταμένο από την en bloc κριτική της αντιπολίτευσης. Κόντρα στις καταλήψεις, κάποιοι γονείς και καθηγητές -που κατηγορήθηκαν ότι είναι «στημένοι» από την κυβέρνηση- υποστηρίζουν ότι πρέπει να μπει τέλος στις μαθητικές καταλήψεις, ακόμη και με τη χρήση βίας.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Εκείνο το βράδυ, τα μέλη της ΟΝΝΕΔ αποφάσισαν να ασκήσουν βία και συγκρούστηκαν με τους καταληψίες, κάνοντας επίθεση με σιδερολοστούς, καδρόνια και τσιμεντόλιθους. Λίγο αργότερα, στον χώρο του σχολείου βρέθηκε το πτώμα του Νίκου Τεμπονέρα, ενός εκπαιδευτικού και μέλους του Εργατικού Αντι-ιμπεριαλιστικού Μετώπου (ΕΑΜ) που είχε προστρέξει, για να υποστηρίξει τους καταληψίες μαθητές του. Το θύμα διακομίζεται στο νοσοκομείο κλινικά νεκρό και το πρωί της επομένης παύουν όλες οι ζωτικές λειτουργίες του. Στο νοσοκομείο μεταφέρονται βαριά τραυματισμένα άλλα τέσσερα άτομα, ενώ δεκάδες είναι οι ελαφρά τραυματισμένοι.


[VICE Video] Οι Επιθέσεις της Χρυσής Αυγής στο Πέραμα

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


Η δολοφονία του Νίκου Τεμπονέρα προκάλεσε πολιτικές και κοινωνικές αντιδράσεις, με τον Ανδρέα Παπανδρέου να κατηγορεί τον Υπουργό Παιδείας, Βασίλη Κοντογιαννόπουλο, ως ηθικό αυτουργό της δολοφονίας. Υπό την πίεση των γεγονότων, ο υπουργός αναγκάστηκε να παραιτηθεί, σε μια προσπάθεια της κυβέρνησης να εκτονώσει την έκρυθμη κατάσταση. Υπουργός Παιδείας ορκίστηκε ο Γιώργος Σουφλιάς, που ανακοίνωσε την απόσυρση όλων των επίμαχων ρυθμίσεων και την έναρξη του διαλόγου για την παιδεία «από μηδενική βάση». Πολλά από τα μέτρα της μεταρρύθμισης ήταν συντηρητικά, αφού προέβλεπαν την κατάργηση των αδικαιολόγητων απουσιών, την επιβολή «ομοιόμορφης» ενδυμασίας, καθώς και την επανακαθιέρωση της προσευχής, της έπαρσης της σημαίας και του εκκλησιασμού. Ακόμη, η μεταρρύθμιση προέβλεπε την κατάργηση κοινωνικών παροχών σε μαθητές και τη λειτουργία ιδιωτικών πανεπιστημίων.Η αλλαγή στην ηγεσία του Υπουργείου Παιδείας δεν ήταν αρκετή για να αποσυμπιέσει την κατάσταση και χιλιάδες διαδηλωτές συγκρούστηκαν στους δρόμους με τα ΜΑΤ σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα. Στις 10 Ιανουαρίου, πραγματοποιήθηκε στην πρωτεύουσα μεγάλο συλλαλητήριο, όπου συμμετείχαν περί τα 100.000 άτομα. Ούτε σε αυτήν τη συγκέντρωση έλειψαν οι συγκρούσεις με τα ΜΑΤ, ενώ η ρίψη μίας μολότωφ προκάλεσε φωτιά στο πολυκατάστημα «Κ. Μαρούσης» της Πανεπιστημίου, με αποτέλεσμα τέσσερις άνθρωποι να χάσουν τη ζωή τους.

Ο Ιωάννης Καλαμπόκας αποφυλακίστηκε στις 2 Φεβρουαρίου του 1998 λόγω «καλής συμπεριφοράς», έχοντας εκτίσει τα 3/5 της ποινής του.

Για τη δολοφονία του Νίκου Τεμπονέρα συνελήφθησαν -χάρη στις καταγγελίες αυτοπτών μαρτύρων- ο Πρόεδρος της ΟΝΝΕΔ Αχαΐας και δημοτικός σύμβουλος Ιωάννης Καλαμπόκας και το μέλος της τοπικής ΟΝΝΕΔ Αλέκος Μαραγκός. Ο τελευταίος απαλλάχθηκε από τις κατηγορίες και στο εδώλιο κάθισε ως μοναδικός κατηγορούμενος ο Ιωάννης Καλαμπόκας. Στις 9 Μαρτίου 1993, καταδικάστηκε σε ισόβια για ανθρωποκτονία με πρόθεση, χωρίς ελαφρυντικό. Κατά της πρωτόδικης απόφασης ασκήθηκε έφεση και το δευτεροβάθμιο δικαστήριο αναγνώρισε ελαφρυντικά, περιορίζοντας την ποινή σε 17 έτη και τρεις μήνες. Το 1996, ο Καλαμπόκας άσκησε αναίρεση, ζητώντας να του αναγνωρισθεί το ελαφρυντικό του «βρασμού ψυχικής ορμής», αίτημα που απορρίφθηκε. Τελικά, ο Ιωάννης Καλαμπόκας αποφυλακίστηκε στις 2 Φεβρουαρίου του 1998 λόγω «καλής συμπεριφοράς», έχοντας εκτίσει τα 3/5 της ποινής του. Ο ίδιος -που σήμερα ζει και εργάζεται στον Βόλο- ποτέ δεν παραδέχτηκε την ενοχή του και μέχρι σήμερα υποστηρίζει ότι ο Αλέκος Μαραγκός ήταν εκείνος που χτύπησε θανάσιμα τον Νίκο Τεμπονέρα.

1515397843208-1515343211301-10477894_10205364646942140_4874142705005647206_n

Πρόσφατα, ο Διονύσης Τεμπονέρας, γιος του Νίκου, μίλησε για τη δολοφονία του πατέρα του, αντιδρώντας στις δηλώσεις του Περιφερειάρχη Στερεάς Ελλάδας, Κώστα Μπακογιάννη, με αφορμή τη 48ωρη άδεια του Δημήτρη Κουφοντίνα:

«“Φοβάμαι ότι θα χρειαστεί να πάω και σε μια άλλη κηδεία θύματος”, δήλωσε ο περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας Κώστας Μπακογιάννης με αφορμή τη 48ωρη άδεια του Δ[ημήτρη] Κουφοντίνα. Ξεχνά προφανώς ότι και εμείς πήγαμε σε κηδείες. Και είδαμε μάλιστα τους πολιτικούς του συνοδοιπόρους, ως ηθικοί αυτουργοί της δολοφονίας Τεμπονέρα και τόσων άλλων, όλα αυτά τα χρόνια, να φροντίζουν οι φονιάδες -οι κάθε λογής Καλαμπόκες, Ρουπακιάδες, Παττακοί- να αποκαθίστανται σε θέσεις τραπεζών, να παρελαύνουν αμετανόητοι στα κανάλια και στη βουλή και να απολαμβάνουν τη θαλπωρή της κατοικίας τους, κόντρα στο κοινό αίσθημα της κοινωνίας. Δεν έδειξε ο ίδιος και η οικογένεια του την ίδια ενόχληση ούτε για την αποφυλάκιση Καλαμπόκα μόλις 7 χρόνια μετά τη δολοφονία, ούτε βέβαια για την αποφυλάκιση Ρουπακιά, ούτε βέβαια για την αποφυλάκιση των λοιπών μελών της Χρυσής Αυγής, ούτε όμως και παλιότερα για την αποφυλάκιση Παττακού».

Ενόψει της 27ης επετείου από τη δολοφονία, ο ίδιος είπε:

«Ο Νίκος Τεμπονερας θα ζει πάντα στους αγώνες του λαού και της νεολαίας για ένα καλύτερο σχολείο, για δημοκρατία, για αξιοπρεπείς συνθήκες δουλειάς. Με τη θυσία του, υπερασπιζόμενος τους μαθητές του απέναντι στο νεοφιλελεύθερο φασιστικό παρακράτος, δίχως να δειλιάσει ούτε λεπτό, έγινε φάρος και πυξίδα, σημείο αναφοράς, για την πάλη απέναντι στην καταπίεση. Στις 9 Ιανουαρίου, μέρα μνήμης και τιμής, γίνεται η συγκέντρωση στο τόπο της θυσίας, στα σχολεία Νίκου Τεμπονερα στην Πάτρα, στις 6:00 μ.μ. Όπως κάθε χρόνο θα είμαστε όλοι εκεί»

Για να τιμηθεί η μνήμη του Νίκου Τεμπονέρα, το σχολείο όπου δολοφονήθηκε φέρει το όνομά του, ενώ αξίζει να σημειωθεί ότι αργότερα ο παραιτηθείς Υπουργός Παιδείας, Βασίλης Κοντογιαννόπουλος, προσχώρησε στο ΠΑΣΟΚ και συμμετείχε σε κυβερνήσεις του Κώστα Σημίτη.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Ο Αγγελιοφόρος του Άρη Βελουχιώτη στην Ήπειρο Μιλάει για τις Μέρες του Δίπλα στον Καπετάνιο

Τι Είπε και Κυρίως τι Δεν Είπε η Μπέτυ Μπαζιάνα

Μιλήσαμε με τον Δημιουργό του Phylax στο Παλαιό Φάληρο για Άγγελους και Δαίμονες

Ακολουθήστε το VICE σε Twitter, Facebook και Instagram.