Ψυχολογία

Το 40% των Πρώτων Αναμνήσεών σου Είναι Πράγματα που Δεν Συνέβησαν Ποτέ

Αν νομίζεις ότι θυμάσαι κάτι πριν από την ηλικία των τρεισήμισι ετών, υπάρχουν πολλές πιθανότητες να σε ξεγελάει ο εγκέφαλός σου.
Daniel Oberhaus
Κείμενο Daniel Oberhaus
24 Ιούλιος 2018, 3:30am
Image: Shutterstock

Η πιο παλιά μνήμη που έχω, η οποία είμαι σχεδόν σίγουρος ότι είναι αληθινή, είναι από όταν ήμουν περίπου τεσσάρων χρόνων: Είμαι στο σαλόνι του παιδικού μου φίλου, ο οποίος έμενε απέναντί μου και βλέπω τους υπαλλήλους της μεταφορικής να κουβαλάνε έπιπλα και κιβώτια από το σπίτι της οικογένειάς μου σε ένα μεγάλο φορτηγό. Δεν θυμάμαι πού ήταν εκείνη τη στιγμή ο φίλος μου ή πώς ένιωθα. Είναι μια απλή ανάμνηση, αλλά είναι απίστευτα ζωντανή, 20 χρόνια αργότερα.

Έχω, όμως και κάποιες αναμνήσεις από τότε που ήμουν ακόμη μικρότερος, οι οποίες δεν είμαι βέβαιος αν είναι πραγματικά δικές μου. Τώρα που το σκέφτομαι, είμαι σχεδόν σίγουρος ότι οι περισσότερες από αυτές «εμφυτεύτηκαν» αργότερα, καθώς επηρεάστηκα από ταινίες, φωτογραφίες ή οικογενειακές ιστορίες και εσωτερίκευσα τις εμπειρίες αυτές ως δικές μου. Δεν είμαι ο μόνος: Σύμφωνα με νέα έρευνα που δημοσιεύτηκε στο Psychological Science, περίπου το 40% των πρώτων αναμνήσεων είναι πιθανώς φανταστικές.

Τα αποτελέσματα αυτά προέκυψαν από μια έρευνα σε 6.641 άτομα στο Ηνωμένο Βασίλειο, η οποία έδειξε ότι περίπου 2.560 από τους ερωτηθέντες (38,6%) ισχυρίζονται ότι έχουν αναμνήσεις από όταν ήταν δύο ετών ή μικρότεροι και σχεδόν 900 από αυτές τις αναμνήσεις ήταν από τότε που οι ερωτηθέντες ήταν ενός έτους ή νεότεροι. Οι συμμετέχοντες έπρεπε να είναι βέβαιοι ότι η μνήμη ήταν γνήσια και ότι δεν βασίζονταν σε κάποια φωτογραφία ή σε οτιδήποτε άλλο, πέρα από την άμεση εμπειρία.

Υπάρχει μόνο ένα πρόβλημα: Οι άνθρωποι δεν έχουν μνήμες πριν από την ηλικία των τρεισήμισι ετών. Για τους συντάκτες της έρευνας, όλοι αυτοί οι άνθρωποι που ισχυρίζονται ότι έχουν ζωντανές αναμνήσεις από τα πρώτα δύο χρόνια της ζωής τους, είναι αναξιόπιστοι.

«Το σημαντικό είναι ότι το άτομο που έχει αυτές τις αναμνήσεις δεν γνωρίζει ότι είναι φανταστικές», δήλωσε ο Martin Conway, διευθυντής του Κέντρου Μνήμης του Πανεπιστημίου του Λονδίνου. «Αυτό οφείλεται εν μέρει στο γεγονός ότι τα συστήματα που μας επιτρέπουν να θυμόμαστε πράγματα είναι πολύ περίπλοκα και μόνο μετά την ηλικία των πέντε ή των έξι σχηματίζουμε μνήμες αντίστοιχες με τον ενηλίκων, λόγω του τρόπου με τον οποίο αναπτύσσεται ο εγκέφαλος και χάρη στην ώριμη κατανόησή μας για τον κόσμο».

Η ανάλυση της γλώσσας των ερωτηθέντων και των λεπτομερειών τους στην περιγραφή ρίχνει φως στο γιατί πολλοί άνθρωποι φαίνεται να έχουν φανταστικές πρώτες αναμνήσεις. Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτές οι φανταστικές αναμνήσεις πιθανότατα δημιουργούνται από αποσπασματικές πρώιμες εμπειρίες -όπως ένα ιδιαίτερο συναίσθημα για ένα μέλος της οικογένειας, ένα αγαπημένο παιχνίδι και ούτω καθεξής- και συνδυάζονται με τις γνώσεις που έχουν για την παιδική τους ηλικία, τις οποίες απέκτησαν αργότερα.


VICE Video: Εναλλακτικές Θεραπείες στην Ελλάδα: Ύπνωση

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


Ένας συγκεκριμένος τύπος φανταστικής μνήμης που αναφέρθηκε από πολλούς ερωτηθέντες είχε να κάνει με το καροτσάκι ή το πορτ-μπεμπέ.

«Για αυτό το άτομο, αυτό το είδος ανάμνησης θα μπορούσε να έχει προκύψει, όταν κάποιος είπε, “η μαμά είχε ένα μεγάλο πράσινο καροτσάκι”», είπε ο Conway. «Στη συνέχεια, αυτός ο άνθρωπος σχημάτισε μια εικόνα για αυτό, με τη φαντασία του. Με την πάροδο του χρόνου, αυτά τα θραύσματα σχηματίζουν μια ανάμνηση και συχνά το άτομο σιγά-σιγά τη διανθίζει, προσθέτοντας, για παράδειγμα και διάφορα παιχνίδια. «Με την πάροδο του χρόνου, αυτά τα διανοητικά θραύσματα ανακαλούνται στη μνήμη από τους ενήλικες και βιώνονται ως “αναμνήσεις”».

Δοκιμάστε να φέρετε στον νου σας την πιο παλιά ανάμνηση που έχετε. Εάν έχετε μια μνήμη από κάτι που συνέβη πριν από την ηλικία των τριών ετών και περιλαμβάνει πολλές λεπτομέρειες, υπάρχουν πολλές πιθανότητες να είναι απλώς μια ιστορία που έχετε πει στον εαυτό σας, καθώς μεγαλώνατε.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στο VICE ID.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Πού να πας Διακοπές στην Ελλάδα αν Έχεις Δύο Εβδομάδες Άδεια και 200 Ευρώ Budget

Ο Ελληνικός Τουρισμός των Τατουάζ

Ξεκινάμε το Ζέσταμα για τους Chemical Brothers με τα Δέκα Καλύτερα Βίντεο-Κλιπ τους

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.