Photo: flickr/thegirlsNY
Σε πόσες ταινίες έχουμε παρακολουθήσει την όμορφη, μόλις χωρισμένη, λυπημένη νεαρή, να πνίγει την θλίψη της σε έναν κουβά παγωτό; Σε τόσες πολλές, που πλεον όταν συμβαίνει κάτι άσχημο, θέλουμε όντως να φάμε ό,τι έχουμε στο σπίτι. Είναι ακόμα ένα κινηματογραφικό κλισέ που έχει περάσει στην καθημερινότητα, όπως το ότι τα φιλιά στην βροχή είναι ωραία. Άραγε υπάρχει κάποια λογική βάση στη θέση ότι η υπερκατανάλωση ζάχαρης και θερμίδων μπορεί να σε κάνει να νιώσεις καλύτερα; 'Η μήπως, είναι απλά μια μεταφορά για το ότι, όταν μια νέα χωρίζει, χάνει τόσο πολύ τον έλεγχο της ζωης της, που - Θεός φυλάξη- επιτρέπει στον εαυτό της να τρώει παχυντικά πράγματα;
Γενικά σαν φαινόμενο το να τρως πολλά, ανθυγιεινά φαγητά σαν απάντηση στα δεινά της ζωής, πηγάζει από τις ψυχρότερες χώρες, οπού η επιλογή του να βγεις μια βόλτα στον ήλιο, το φως του οποίου είναι επιστημονικά αποδεδειγμένο ότι σε κάνει να νιώθεις καλύτερα, δεν είναι επιλογή. Έτσι όταν κάτι έχει παει πολύ στραβά και έξω έχει -5, μάλλον προτιμάς να μείνεις μέσα και να φας μέχρι να νιώσεις καλυτέρα (ή να ξεράσεις).
Όσο τα χρόνια περνούν, οι απογοητεύσεις της ζωής γίνονται όλο και περισσότερες και σε μια κοινωνία που το να τρως παχυντικά πράγματα είναι σχεδόν καταδικάσιμο, η βουτιά σε μια μπανιέρα με θερμίδες είναι ό,τι πιο παρηγορητικό μπορεί να σκεφτεί κανείς. Καθώς λοιπόν ο θεσμός του comfort food διαδόθηκε, έγιναν και κάποιες επιστημονικές έρευνες πάνω στο θέμα, για να καταλήξουμε στο αν είναι όντως ευεργετικό για την ψυχολογική κατάσταση του ανθρώπου ή αν είναι ένα ακόμα placebo.
Τοποθετώντας αισθητήρες στα μέρη του εγκεφάλου που επηρεάζουν την ψυχολογία του ατόμου, οι επιστήμονες παρατήρησαν, πως όταν κάποιος μη-παχύσαρκος, δεχθεί ξαφνικά μεγάλη ποσότητα λιπαρών οξέων, τότε αυτόματα οι ορμόνες που προκαλούν την αίσθηση χαράς, αυξάνονται. Αυτό απέδειξε πως οι τροφές που παραλαμβάνουμε βρίσκονται σε άμεση αλληλεπίδραση με την διάθεση μας, καθώς επίσης, πως η παχυσαρκία είναι σε μεγάλο βαθμό ψυχολογικό ζήτημα.
Τα λιπαρά οξέα προκαλούν αντιδράσεις στον εγκέφαλο, που μας κάνουν να σκεφτόμαστε πιο καθαρά, να βιώνουμε πιο θετικά συναισθήματα και να έχουμε, γενικότερα, καλύτερη συμπεριφορά. Όλα αυτά τα καλά που προκύπτουν από την κατανάλωση παχυντικών τροφίμων, είναι που αυξάνουν και τις πιθανότητες παχυσαρκίας.
Είναι, δηλαδή ένας φαύλος κύκλος. Αν προσπαθήσεις να ανακάμψεις από κάποια αρνητική κατάσταση μέσα από το φαγητό, τότε θα νιώσεις όντως καλύτερα, θα νιώσεις όμως τόσο καλά που δεν θα θες να σταματήσεις, με αποτέλεσμα μετά να διατρέχεις τον κίνδυνο να γίνεις παχύσαρκος. Και αυτή κι αν είναι αρνητική κατάσταση. Επομένως, αυτό που θα δεις όλους τους επιστήμονες να τονίζουν, είναι πως ακόμα και όταν είσαι στις μαύρες σου και θες να φας τα πάντα, πρέπει να έχεις αυτοέλεγχο.
Τα comfort foods διαφέρουν από χώρα σε χώρα. Στην Αγγλία όταν η βασίλισσα χτυπάει το μικρό της δαχτυλάκι, τρώνε Shepherds Pie, Custard και Fish and Chips. Στην Αμερική, όταν το Wal Mart κάνει ανακαίνιση, τρώνε μηλόπιτα, φασόλια και πουρέ. Σε πιο εξωτικά μέρη όπως οι Φιλιππίνες, τρώνε Batchoy, μια σούπα με νουντλς, εντόσθια γουρουνιού, τηγανισμένη και θριματισμένη πέτσα και φιλέτο μοσχάρι.
Πέρα, όμως, από την απλή κατανάλωση του comfort food, έρευνες έχουν δείξει πως και η ενασχόληση με την παρασκευή του έχει αγχολυτικές ικανότητες. Και ιδιαίτερα η ζαχαροπλαστική έχει βοηθήσει και ανθρώπους με χρόνια ψυχολογικά προβλήματα, όπως μανιοκατάθλιψη. Αυτό βασίζεται κυρίως, στο ότι απαιτεί έναν μεγάλο βαθμό συγκέντρωσης που σε κάνει να ξεχνάς αυτό που σε απασχολεί, πρέπει να είσαι προσεκτικός με τις μετρήσεις, γεγονός που σε κάνει να αφοσιώνεσαι ακόμα περισσότερο και τέλος, όταν φτιάχνεις κάτι νόστιμο, αισθάνεσαι καλά με τον εαυτό σου που κατάφερε κάτι και νιώθεις αυτόματα καλυτέρα.
Βρισκόμαστε λοιπόν, ενώπιον κάτι πρωτοφανούς στην ιστορία του πλανήτη. Μια συνήθεια που βλέπουμε κατ' επανάληψη σε ταινίες και θεωρούμε ότι είναι ένα απλό, αστείο θέαμα που βολεύει τον σκηνοθέτη, τελικά είναι πραγματικότητα και βοηθάει όποιον αισθάνεται άσχημα. Μπορούμε, βέβαια, να περάσουμε και τις 4 φάσεις του θρήνου όπως τις περιέγραφε ο Joey στα Φιλαράκια, αλλά νομίζω πως θα προτιμήσω λίγα λιπαρά οξέα σε πακέτο.