Τέσσερις μήνες μετά τη φονική πυρκαγιά στην Ανατολική Αττική, και όσο πλησιάζουμε στην καρδιά του χειμώνα, οι κάτοικοι στο Μάτι παραμένουν άστεγοι. Πολλοί δεν γνωρίζουν αν και πότε θα μπορέσουν να ξαναχτίσουν τα σπίτια τους. Οι ίδιοι συνεχίζουν να επικοινωνούν καθημερινά, σε κατ’ ιδίαν συζητήσεις και ομάδες στα κοινωνικά δίκτυα, μιλώντας με αριθμούς Κοινών Υπουργικών Αποφάσεων, διορίες, αιτήσεις και χαρακτηρισμούς κτισμάτων, ανάλογα με τη ζημιά: «κόκκινα», «κίτρινα» και «πράσινα».

Η Πέγκυ Βάβαλη είναι μέλος της Συντονιστικής Επιτροής Κατοίκων Ματιού. Η ίδια εξηγεί στο VICE Greece ότι το πρώτο ζήτημα είναι η ανοικοδόμηση των σπιτιών που καταστράφηκαν. «Από τα 1.900 σπίτια στο Μάτι, μόλις τα 450 χαρακτηρίστηκαν “πράσινα” από την αυτοψία των μηχανικών. Τα υπόλοιπα, είτε έχουν ισοπεδωθεί από τη φωτιά είτε υπέστησαν σοβαρές ζημιές», σημειώνει.

Δύο εβδομάδες μετά την πυρκαγιά, στις 8 Αυγούστου 2018, εκδόθηκε η Κοινή Υπουργική Απόφαση με θέμα τη «χορήγηση στεγαστικής συνδρομής για την αποκατάσταση ζημιών σε κτίρια». Στην παράγραφο 4 ορίζονται ως ανώτατη τιμή τα 800-1.000 ευρώ/τετραγωνικό μέτρο για τα «κόκκινα» σπίτια και έως 500 ευρώ/ τετραγωνικό μέτρο για τα «κίτρινα». Εκτός αποζημίωσης, σε πρώτη φάση, μένουν τα οικήματα που είναι μεγαλύτερα από 150 τετραγωνικά μέτρα, τα οποία δεν είναι λίγα στο Μάτι. Για να δοθεί το επίδομα, πρέπει το νέο κτίσμα να έχει εμβαδό τουλάχιστον 75% αυτού για το οποίο εγκρίθηκε. Στην παράγραφο 6 της ίδιας ΚΥΑ, αναφέρεται ότι η στεγαστική συνδρομή θα υπολογιστεί μετά από αυτοψία και σύμφωνα με το Τιμολόγιο Επισκευών του 2011, δηλαδή με τιμές που είχαν οριστεί τότε για αποζημιώσεις φυσικών καταστροφών σε Αττική και Εύβοια. Αυτό είναι το μικρότερο κακό.

Για την ανοικοδόμηση κατοικιών ή την επισκευή τους, πρέπει να εκδοθεί οικοδομική άδεια. Το Μάτι, στο μεγαλύτερο μέρος του, είναι περιοχή εκτός σχεδίου, η οποία όταν άρχισε να κατοικείται, στα τέλη της δεκαετίας του 1920, όταν οι πρώτοι ιδιοκτήτες αγόρασαν αγροτεμάχια από τη Μονή Πεντέλης, δεν ήταν δασική. Υπήρχαν αμπελώνες και καλλιέργειες αρακά. Τα πεύκα άρχισαν να φυτεύονται τη δεκαετία του ‘60, οπότε και η περιοχή αποκτούσε σταδιακά παραθεριστικό χαρακτήρα. Επιπλέον, τα τελευταία 20 χρόνια χρησιμοποιείται ολοένα και περισσότερο ως τόπος μόνιμης κατοικίας. «Παρ’ όλα αυτά, για να εκδοθεί άδεια, χρειάζεται γνωμοδότηση από τη δασική υπηρεσία, μια διαδικασία αρκετά σύνθετη», σημειώνει η κ. Βάβαλη από τη Συντονιστική Επιτροπή των Κατοίκων.

Στο Μάτι υπάρχουν πολλές κατοικίες που ήταν χτισμένες σε χαρακτηρισμένη δασική περιοχή και άλλες που στερούνταν οικοδομικής άδειας. «Σε τέτοιες περιπτώσεις, η Πολιτεία δεν μπορεί να επικυρώσει μια τέτοια έντονη παραβατικότητα, αλλά θα πρέπει να βρούμε λύσεις» δήλωσε προ ημερών ο αναπληρωτής Υπουργός Περιβάλλοντος, Σωκράτης Φάμελλος. Ο σχεδιασμός της κυβέρνησης, είναι να καταρτιστεί πολεοδομικό σχέδιο για το Μάτι και πρότυπο Ειδικό Χωρικό Σχέδιο. Στόχος είναι να δημιουργηθεί Τράπεζας Γης, ώστε να παραχωρηθούν άλλες εκτάσεις, σε περιοχή με πολεοδομική οργάνωση. Δεν είναι βέβαιο ότι όλα αυτά θα έχουν γίνει πριν το ερχόμενο καλοκαίρι, κυβερνητικές πηγές είπαν στο VICE Greece.

---

VICE Video: Το Χρονικό της πιο Φονικής Πυρκαγιάς στην Ελλάδα

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.

---

Επιπλέον, ο νέος πολεοδομικός σχεδιασμός για το Μάτι προβλέπει διαπλάτυνση-διάνοιξη δρόμων και εξόδων διαφυγής. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι σε πολλές περιπτώσεις, η έκταση των ιδιοκτησιών θα μικρύνει, πολλά δε σπίτια θα είναι αδύνατον να ξαναχτιστούν στο ίδιο σημείο. «Είναι ανακριβές ότι το Μάτι και οι άνθρωποι κάηκαν, λόγω του φάρδους των δρόμων του οικισμού. Δεν έφταιξαν οι δρόμοι για τα τραγικά αποτελέσματα. Αν η Αστυνομία δεν έστελνε τους οδηγούς από τη Λεωφόρο Μαραθώνος μέσα στον οικισμό, δεν θα είχαν εγκλωβιστεί ούτε οι κάτοικοι που έτρεχαν να ξεφύγουν ούτε οι περαστικοί οδηγοί. Αν περιμένουμε να ολοκληρωθεί η διαπλάτυνση των δρόμων, πριν αρχίσουν να χτίζονται και να επισκευάζονται τα σπίτια, το Μάτι θα έχει πεθάνει», είπε η κ. Βάβαλη.

Τα επιδόματα

Η οικονομική ενίσχυση των πυρόπληκτων από το Υπουργείο Υποδομών, προβλέπει την καταβολή 5.000 ευρώ σε κάθε «φυσικό πρόσωπο που βρέθηκε σε έκτακτη ανάγκη» (το επίδομα για επιχειρήσεις είναι 8.000 ευρώ), συν 1.200 ευρώ για την αποκατάσταση των τηλεπικοινωνιών. Αργότερα, όμως, με εγκύλιο, εξαιρέθηκαν οι κάτοικοι τα σπίτια των οποίων χαρακτηρίστηκαν «πράσινα».

Την περασμένη εβδομάδα, ο Υπουργός Υποδομών και Μεταφορών, Χρήστος Σπίρτζης, διεβεβαίωσε ότι δεν υπάρχει καμία καθυστέρηση στις πληρωμές των πυρόπληκτων στην Αττική. «Έως σήμερα, έχουν εγκριθεί 3.265 αιτήσεις πυρόπληκτων και έχουν απορριφθεί 1.734. Έχουν πληρωθεί 15,2 εκατ. ευρώ σε 3.091 φυσικά πρόσωπα. Επίσης, έχουν υποβληθεί 156 αιτήσεις αποζημίωσης από επιχειρήσεις και έχουν εγκριθεί 85 και το αντίστοιχο ποσό που θα λάβουν είναι 607.300 ευρώ», είπε ο υπουργός. «Τέσσερις μήνες μετά, δεν έχω λάβει τη βοήθεια, αν και το σπίτι μου χαρακτηρίστηκε “κόκκινο”, “κατακόκκινο”», είπε στο VICE Greece πυρόπληκτος.

Υπάρχουν, επίσης, από το Υπουργείο Εσωτερικών τα επιδόματα των 586 και 5.860 ευρώ, για την κάλυψη των δαπανών άμεσων βιοτικών αναγκών και αγοράς οικοσκευής, αντίστοιχα. Αυτά δίνονται μέσω των Δήμων και είναι η μετρατοπή σε ευρώ, επιδομάτων του 2001 (200.000 και 2 εκ. δραχμές, αντίστοιχα) για σεισμόπληκτους. Τον πρώτο μήνα δεν είχε λάβει κανείς στο Μάτι το ποσό, σήμερα οι περισσότεροι τα έχουν δει στον λογαριασμό τους. Οι πυρόπληκτοι λένε, επίσης, ότι έξι στους δέκα δικαιούχους διπλών συντάξειων εφάπαξ, έχουν εισπράξει τα ποσά που δικαιούνταν.

Ούτε ευρώ από τον Ειδικό Λογαριασμό

Κι έπειτα, είναι τα χρήματα που συγκεντρώθηκαν από δωρεές – από ιδιώτες, εταιρείες και ιδρύματα. Για τη διαχείριση του ποσού έχει δημιουργηθεί ένας ειδικός λογαριασμός, τον οποίο διαχειρίζεται η Βουλή. Ο Πρόεδρος της Βουλής, Νίκος Βούτσης, μιλώντας προ ημερών στην Ολομέλεια, αποκάλυψε ότι, αν και έχουν περάσει τέσσερις μήνες από τις φονικές πυρκαγιές σε Μάτι και Κινέτα, ούτε ένα ευρώ δεν έχει διατεθεί από τα χρήματα που συγκεντρώθηκαν.

«Ο κεντρικός λογαριασμός έχει αυτή την στιγμή το ποσό των 37,7 εκατομμυρίων ευρώ. Από αυτά τα 35 εκατομμύρια είναι από τρεις κεντρικούς φορείς, δηλαδή τα 20 εκατομμύρια είναι από τον ΟΑΕΔ με πρόνοια για τις ανακατασκευές σπιτιών, τα 10 εκατομμύρια έχουν μπει από το αποθεματικό της Βουλής, και τα 5 εκατομμύρια από την Τράπεζα της Ελλάδας. Τα υπόλοιπα 2,7 εκατ. ευρώ αναφέρονται σε εισφορές, σε συμβολές είτε πολιτών είτε μεγαλύτερων οργανισμών, πρεσβειών κ.ά.», είπε χαρακτηριστικά ο κ. Βούτσης. «Απ’ αυτό το ποσό των 37,7 εκατομμυρίων ευρώ, δεν έχει δαπανηθεί προς ώρας ούτε ένα ευρώ. Έχουν γίνει αιτήσεις ήδη από Υπουργεία. Έρχονται ή θα έρχονται αιτήματα από κρατικές Υπηρεσίες και δημόσιους φορείς, για να ικανοποιούνται». Προς το παρόν, έχουν γίνει αιτήσεις κι έχει εγκριθεί 1 εκατ. ευρώ για την αποξήλωση αμίνατου από τα κτίρια στο Μάτι κι επίσης 1 εκατ. για την ειδική φαρμακευτική αγωγή των εγκαυματιών.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Ο Πάνος Φραγκιαδάκης Μετά το «Ταξικό» Τραγουδάει «Τζετέ κι Ερωτικά»

«Καθαρίζουμε με Υπευθυνότητα» – H Επιχείρηση στη Θεσσαλονίκη που Απασχολεί Ψυχικά Ασθενείς

After Dark: Οι Ήρωες της Νυχτερινής Αθήνας

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.