Αδημοσίευτες Φωτογραφίες των Βασιλιάδων του Hip Hop των 80s και των 90s

Μια ηλιόλουστη μέρα του Σεπτεμβρίου στο Χάρλεμ πριν από 20 χρόνια -λίγο περισσότερο από έναν χρόνο μετά τον θάνατο του Biggie και δύο χρόνια μετά τον θάνατο του Tupac–, το περιοδικό XXL έγραψε ιστορία στη μουσική με μια φωτογραφία. Το περιοδικό επικοινώνησε με εκατοντάδες πρωτοπόρους του hip hop, για να αναδημιουργήσει το A Great Day In Harlem, την εμβληματική εικόνα με θρύλους της jazz, όπως ο Dizzy Gillespie, ο Thelonious Monk και ο Gene Krupa, που φωτογραφήθηκαν στα σκαλιά ενός κτιρίου στο Χάρλεμ στις 12 Αυγούστου του 1958 από τον φωτογράφο Art Kane για το περιοδικό Esquire. Για τη hip hop εκδοχή της επικής στιγμής, το XXL ανέθεσε στον θρυλικό μαύρο φωτογράφο Gordon Parks να αναλάβει το έργο.

Η συντακτική ομάδα δεν είχε ιδέα πόσοι ράπερ θα εμφανίζονταν, αλλά η συμμετοχή ξεπέρασε κατά πολύ τις προσδοκίες. Περισσότεροι από 100 καλλιτέχνες του hip hop -από το East Coast μέχρι το West Coast και από το old school μέχρι το new– στοιβάχτηκαν στα τσιμεντένια σκαλοπάτια της 17 East 126th Street, όπου είχε τραβηχτεί η αρχική φωτογραφία πριν από δεκαετίες. Μεταξύ αυτών ήταν ο Rakim, ο Busta Rhymes, μέλη των The Roots και των Α Tribe Called Quest, ο Pete Rock, ο Grandmaster Flash, ο Slick Rick και πολλοί άλλοι.

Σε ένα βίντεο που τραβήχτηκε από τον Nelson George για να καταγράψει τη μεγάλη μέρα, ο Mos Def μοιάζει αποσβολωμένος από τον τεράστιο αριθμό των μύθων του hip hop που παραβρέθηκαν, επισημαίνοντας πόσο σουρεαλιστικό του φάνηκε που τους έβλεπε όλους μαζί μέρα-μεσημέρι. Η φωτογραφία παραλίγο να μην τραβηχτεί, καθώς η ομάδα του Parks δυσκολευόταν να καταφέρει να κάνει τους ράπερ να σταματήσουν να αγκαλιάζονται, για να ποζάρουν. Ήταν τόσοι, που για να χωρέσουν εξαπλώθηκαν στα σκαλιά τριών κτιρίων και καθώς περνούσε η ώρα, η σκιά των απέναντι κτιρίων απλώθηκε, απειλώντας να καταστρέψει τη φωτογράφιση. Τη στιγμή που μια φωνή ακούστηκε να λέει: «Δεν φαίνεται ο Jermaine Dupri», εμφανίστηκε ο Reverend Run την τελευταία στιγμή, περπατώντας νωχελικά, μέχρι που μπήκε και αυτός στο πλάνο, σαν το τελευταίο κομμάτι ενός παζλ και ο Parks κατέγραψε τη στιγμή.

Οι άνθρωποι που ήταν εκεί αναπόλησαν εκείνη την ημέρα σε μια εκδήλωση τον Νοέμβριο στο κέντρο Schomburg στο Χάρλεμ. Ο συγγραφέας Miles Lewis αναφέρθηκε στην εικόνα ως «αναμνηστική φωτογραφία αποφοίτησης του hip hop» και ο Fab Five Freddy την αποκάλεσε την τελευταία στιγμή της «χρυσής εποχής», προτού το είδος πάρει νέα μορφή σε άλλες περιοχές του κόσμου.

VICE Video: Η Βιομηχανία της Ραπ στην Ελλάδα - 12ος Πίθηκος

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.

Ωστόσο, παρά τη σημασία της φωτογραφίας, δεν έγινε ποτέ εξίσου διάσημη με την πρωτότυπη ή με μια σειρά από άλλες φωτογραφίες του hip hop που κατέληξαν να αντιπροσωπεύσουν την εποχή. Την είδα για πρώτη φορά στις αρχικές σελίδες του Contact High, ενός νέου φωτογραφικού βιβλίου που καταγράφει την άνοδο του hip hop και αποτελεί το δημιούργημα φωτογράφων που επανεξετάζουν φύλλα κοντάκτ τους (αποτύπωση ενός φιλμ σε μικρές εικόνες, που λειτουργεί ως ευρετήριο) αναζητώντας εμβληματικές, αλλά και άγνωστες φωτογραφίσεις. «Ήταν σαν να ζητάς από κάποιον να δει το ημερολόγιό του», είπε η Vikki Tobak στο VICE. «Τα φύλλα κοντάκτ, δεν προορίζοντα ν ποτέ για δημόσια θέα. Δείχνει όλα τα λάθη των φωτογράφων, όπως επίσης και τα λάθη των καλλιτεχνών, καθώς φαίνονται αμήχανοι ή προσπαθούν υπερβολικά να χτίσουν μια συγκεκριμένη εικόνα. Αλλά αυτό είναι σημαντικό στο σήμερα, όπου οι εικόνες είναι πραγματικά τέλειες, επειδή αυτό δείχνει ότι τα πάντα είναι μια διαδικασία».

Πέρα από αυτό, με το να μετατοπίζει την προσοχή σε εικόνες που έχουν ξεχαστεί και δεν έχουν δημοσιευτεί, το Contact High δείχνει πόσα περισσότερα μπορούμε να μάθουμε για μια εποχή που οι fans πιστεύουν ότι γνωρίζουν καλά μέσα από τις λίγες εικόνες που κυκλοφορούν ακόμη online. Μερικοί από τους φωτογράφους που συμμετείχαν στο βιβλίο, ανακάλυψαν ακόμη και φωτογραφίσεις που είχαν ξεχάσει για δεκαετίες, βρίσκοντας μια νέα σημασία στα στιγμιότυπα που είχαν συλλάβει.

Πολλές από τις φωτογραφίες στο βιβλίο είναι εικόνες που η συγγραφέας Vikki Tobak θυμάται από τα χρόνια που κάλυπτε το hip hop ως δημοσιογράφος, τη δεκαετία του ’90. Αργότερα, δουλεύοντας ως παραγωγός, εμπνεύστηκε από τα καλά διατηρημένα αρχεία του CNN και του CBS και ξεκίνησε να τηλεφωνεί σε παλιούς γνωστούς, για να δει τι μπορούσε να ξεθάψει. «Πολλά από αυτά τα φύλλα κοντάκτ ήταν αποθηκευμένα σε κουτιά παπουτσιών ή ήταν καταχωνιασμένα σε ντουλάπες και υπόγεια», δήλωσε η Tobak.

Επίσης, πολλές πρώιμες φωτογραφίες από τη δεκαετία του ’80 ήταν αδημοσίευτες, επειδή «πολλοί φωτογράφοι δεν ήταν επαγγελματίες τότε. Απλώς αγαπούσαν την κουλτούρα του hip hop ή ήταν μέρος αυτής της κουλτούρας, όπως και οι καλλιτέχνες», πρόσθεσε η Tobak.

Η Tobak ανακάλυψε την πρώτη φωτογραφία του Biggie, όταν τηλεφώνησε στον φωτογράφο George Debose αναζητώντας εικόνες του Big Daddy Kane. Ο Dubouse της διηγήθηκε μια απίστευτη ιστορία για την εποχή που είχε κάνει ένα οδοιπορικό στη γειτονιά του Μπέντφορντ-Στίβενσαντ στο Μπρούκλιν το 1992, για να φωτογραφίσει τον Biggie Smalls, έναν άγνωστο τότε ράπερ, καθώς ήθελε να δημιουργήσει ένα κολλάζ διάφορων καλλιτεχνών που τελικά τυπώθηκε στο πίσω μέρος ενός 12΄΄ δίσκου. Η εκρηκτική φωτογραφία του Biggie που εμφανίζεται στο Contact High σε μαγνητίζει. Ο καλλιτέχνης δείχνει τις πινακίδες του δρόμου στη γωνία Bedford και Quincy στο Μπρούκλιν, ενώ διάφοροι φίλοι μπαίνουν αυθόρμητα στο πλάνο και εμφανίζουν ένα τεράστιο όπλο (το οποίο τελικά φόβισε τον φωτογράφο). Είναι σαφές από την εικόνα ότι η ενέργεια και η αυθεντικότητα που έδωσε ώθηση στην καριέρα του Biggie είχε ήδη ξεδιπλωθεί.

Το βιβλίο προσφέρει μια ευρύτερη άποψη της τροχιάς που ακολούθησε το hip hop, διευκολύνοντας τον αναγνώστη να δει την εξέλιξη των καλλιτεχνών με την πάροδο του χρόνου και να παρακολουθήσει τις στιλιστικές και αισθητικές τους τάσεις. «Προσπάθησα να δείξω πολλές πρωτοπορίες στο βιβλίο», λέει η Tobak. «Έχω την πρώτη φωτογράφιση του Biggie, την πρώτη φωτογράφιση του Jay και έπειτα τους δείχνω ξανά στο βιβλίο στη μέση της καριέρας τους και αργότερα. Είναι εμφανές ότι στις πρώτες φωτογραφίες προσπαθούν ακόμη να βρουν ποια θέλουν να είναι η εικόνα τους. Έπρεπε να πάρουν αποφάσεις: θα ήταν σκληροί ή μυστήριοι, αυτό ή εκείνο;».

Ένα από τα πιο εντυπωσιακά θέματα που εμφανίζονται στο βιβλίο είναι η στάση του hip hop απέναντι στην ανδρική σεξουαλικότητα και την επιθετικότητα. Στις αρχές της δεκαετίας του ’90, το hip hop συσχετίστηκε με τη δυναμική χυδαιότητα, αλλά το Contact High περιπλέκει την αφήγηση. Φωτογραφίες από τη δεκαετία του ’80 δείχνουν ότι η οργή ξεκίνησε να εμφανίζεται σταδιακά. Υπάρχει μια πρώιμη φωτογραφία του μουσικού δημοσιογράφου Bill Adler με μια ομάδα νέων, άγνωστων ράπερ. Ο φωτογράφος είπε σε όλους να πουν «σεξ», αντί για το γνωστό «cheese», την ώρα της φωτογραφίας, σύμφωνα με τον Adler και καθώς ήταν ακόμη παρθένος τότε, βγήκε με ένα πονηρό χαμόγελο στην εικόνα.

Όταν πια το νταηλίκι ταυτίστηκε με την απεικόνιση του hip hop, όπως σε μια φωτογραφία του 1989 με τον Slick Rick να πιάνει τα αχαμνά του, η επιθετική αρρενωπότητα δεν είχε κυριεύσει ακόμη στο σύνολό του το hip hop. Υπήρχαν εντυπωσιακά ευαίσθητες φωτογραφίσεις που γίνονταν καθ’ όλη τη διάρκεια των πιο επιθετικών χρόνων του hip-hop, όπως το εξώφυλλο που έκανε ο Goodie Mob για το περιοδικό Rap Pages το 1995, όπου απεικονίζεται με τέσσερις ημίγυμνους άνδρες να βρίσκονται στο νερό, σαν να βαπτίζονται.

Τα φύλλα κοντάκτ από πολλαπλές λήψεις της ίδιας φωτογράφισης αποκαλύπτουν πλευρές της προσωπικότητας κάποιων αστέρων του hip hop τις οποίες κρατούσαν κρυφές από το κοινό. Από αυτή την άποψη, μια φωτογράφιση του 1996 για το Vibe με τον Biggie και τη Faith Evans, ξεχωρίζει: Η τελική φωτογραφία είναι σκληρή και μαφιόζικη, αλλά στις εικόνες που δεν είδαν ποτέ το φως της δημοσιότητας, το δίδυμο χαμογελά γλυκά κοιτάζοντας κατάματα ο ένας τον άλλο.

Ακόμη και μερικές παλιές φωτογραφίσεις που φαίνονται ξεκάθαρα μισογυνιστικές με βάση τα σημερινά πρότυπα, κρύβουν πιο περίπλοκες ιστορίες. Το 1995, το περιοδικό Rap Pages αποφάσισε να αναδημιουργήσει το εξώφυλλο που είχε κάνει η Janet Jackson για το Rolling Stone το 1993, όπου δυο ανδρικά χέρια κρατούσαν τα στήθη της από πίσω, αλλά χρησιμοποιώντας τον Old Dirty Bastard και ένα μοντέλο. Ωστόσο, όταν ήρθε η ώρα της φωτογράφισης, ο ODB ζήτησε από τους παρευρισκόμενους να φύγουν. Η αμηχανία του φαίνεται ξεκάθαρα στις φωτογραφίες από τα γυρίσματα.

Αν και το στερεότυπο των ράπερ τους θέλει φιγουρατζήδες και επιφανειακούς, πολλοί φωτογράφοι και καλλιτέχνες πίεζαν για πιο κινηματογραφικές ή μινιμαλιστικές εικόνες. Μερικές φορές ήταν φωτογράφοι που είχαν συγκεκριμένες απαιτήσεις, όπως όταν ο Jason Keeling δεν επέτρεψε στον LL Cool J να βγάλει τη μπλούζα του για μια φωτογραφία εξώφυλλου για το περιοδικό YSB, επειδή ήθελε να τον παρουσιάσει ως καλλιτέχνη και όχι ως σύμβολο του σεξ ή όταν ο φωτογράφος τέχνης Barron Claiborne αγνόησε τον P Diddy που διαμαρτυρόταν ότι ο Biggie θα έμοιαζε με τον Βασιλιά των Μπέργκερ και όχι με τον Βασιλιά της Νέας Υόρκης, όταν τράβηξε την απλή, εμβληματική κοντινή φωτογραφία-πορτρέτο του ράπερ που φορούσε ένα πλαστικό στέμμα. Ο Biggie πέθανε τρεις ημέρες αργότερα και η εικόνα έγινε η πιο αναγνωρίσιμη φωτογραφία του. Σαφώς κάποιοι καλλιτέχνες είχαν γοητευτεί από το κινηματογραφική γοητεία του μέσου, όπως οι Wu Tang Clan που βασίζονταν στη φωτογραφία για να ζωντανέψουν τις κουνγκ φου φαντασιώσεις τους ή ο Tupac που είχε ενθουσιαστεί με τις παλιές φωτογραφικές μηχανές μεγάλου φορμά κατά τη διάρκεια της εμβληματικής του φωτογράφισης για το Rolling Stone.

(Αριστερά) Οι Salt n Pepa το 1989 – Φωτογραφία, Janette Beckman. (Δεξιά) Η Mary J Blige – φωτογραφία, Michael Benabib, 1992. Ανατύπωση από το «Contact High». Copyright © 2018, Vikki Tobak. Κυκλοφόρησε από την Clarkson Potter, αντίτυπο της Penguin Random House, LLC

To Contact High κυκλοφορεί σε μια εποχή όπου ιδρύματα όπως το Χάρβαρντ, το Κορνέλ και το Πολιτιστικό Ινστιτούτο Google προσπαθούν να βρουν τρόπους να αρχειοθετήσουν την ιστορία του hip hop. Το βιβλίο καταδεικνύει την ανάγκη για έναν συλλογικό αναστοχασμό, ο οποίος είναι απαραίτητος για να συμβεί αυτό. Η Tobak είπε ότι επικοινωνούν μαζί της φωτογράφοι μέσω του Instagram, στέλνοντας καινούργια φύλλα κοντάκτ από διάφορες στιγμές, όπως η πρώτη φωτογραφία Τύπου των Wu Tang και πρώιμα πορτρέτα του Kendrick Lamar. Τον επόμενο Απρίλιο, οι φωτογραφίες του Contact High θα εκτεθούν στον εκθεσιακό χώρο του Annenberg Space for Photography στο Λος Άντζελες και στη συνέχεια θα κάνουν περιοδεία στη χώρα.

Για τους σύγχρονους φωτογράφους, η εποχή που αποτυπώνεται στο Contact High αντιπροσωπεύει μια εποχή που οι φωτογραφίσεις ήταν πιο αυθόρμητες και ελέγχονταν από λιγότερους ανθρώπους. «Τα πράγματα είναι δύσκολα για τους νέους φωτογράφους σήμερα, επειδή καλούνται να αναμετρηθούν με αυτές τις εικόνες, έρχονται αντιμέτωποι με μια συνεχή ροή ειδήσεων και οι καλλιτέχνες προστατεύουν πολύ περισσότερο την εικόνα τους», λέει η Tobak. «Δεν είναι πιο δύσκολο να βγάλεις εμβληματικές φωτογραφίες, αλλά είναι πιο δύσκολο να βγάλεις εμβληματικές αυθεντικές στιγμές που είναι αυθόρμητες και όχι προϊόν προσεκτικού σχεδιασμού».

Η Tobak λέει ότι εκτιμά τους νέους φωτογράφους που φωτογραφίζουν φίλους τους και πράγματα στα οποία βρίσκουν νόημα και ελπίζει ότι δεν θα αποθαρρυνθούν, αν δεν κάνουν τεράστια επιτυχία. «Για τους ανθρώπους σε αυτό το βιβλίο, ήταν σχεδόν το ίδιο. Χρειάστηκε να περάσουν περισσότερα από 40 χρόνια, για να καταλάβουμε τι σήμαινε εκείνη η στιγμή. Οπότε δεν πρέπει να το πολυσκέφτεσαι. Πρέπει απλώς να ακολουθείς το ένστικτό σου, να ακολουθείς την ομορφιά και αυτό που νομίζεις ότι είναι σημαντικό τώρα», είπε. Ίσως το μήνυμα του Contact High είναι ότι αυτό που μπορεί να φαίνεται τυχαίο σήμερα, θα μπορούσε να δείξει στους ανθρώπους πολλά για τη σημερινή την εποχή αργότερα.

Tο άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στο VICE US.

Περισσότερα από το VICE

«Δεν θα Ζητήσω Συγνώμη από Κανένα 15χρονο»: Η Δίκη Κορκονέα Συνεχίζεται, Δέκα Χρόνια Μετά

Ο Ιάσονας Περιγράφει πώς Είναι να Ζεις σε Mία Από τις πιο Επικίνδυνες Περιοχές του Πλανήτη

Ο Γιάννης Μαντζουράνης Φωνάζει Ακόμη «Εθνικάρα» στα Γήπεδα