Μέσα στο Κρουαζιερόπλοιο που Σάλπαρε από την Ελλάδα και Μετατράπηκε σε Τρομακτικό Ναυάγιο
Απομεινάρια του SS America, το 2004. Φωτογραφία: Wikimedia Commons

Μέσα στο Κρουαζιερόπλοιο που Σάλπαρε από την Ελλάδα και Μετατράπηκε σε Τρομακτικό Ναυάγιο

Όταν ξεκίνησε από τη Νέα Υόρκη το 1940, ήταν από τα μεγαλύτερα και πιο πολυτελή κρουαζιερόπλοια στην Αμερική.
Julian Morgans
Κείμενο Julian Morgans
22.6.18

Ήταν 15 Ιανουαρίου 1994 και ένα πλήρωμα Ουκρανών ναυτών προσπαθούσε να ρυμουλκήσει ένα κρουαζιερόπλοιο-αντίκα μέσα στην καταιγίδα. Είχαν σαλπάρει από Ελλάδα πριν από δύο εβδομάδες, περνώντας με το SS America από την ήρεμη Μεσόγειο, πρoτού βγουν στον Ατλαντικό. Εκεί, καθώς έκαναν τον περίπλου της αφρικανικής ακτογραμμής και περνούσαν από τις Κανάριες Νήσους, βρέθηκαν να προσπαθούν να τραβήξουν το πλοίο μέσα σε κύματα οκτώ μέτρων και ασταμάτητη βροχή.

Εκείνο το βράδυ, καθώς πάλευε με τα κύματα, το SS America ήταν σκοτεινό και άδειο. Αλλά όταν ξεκίνησε από τη Νέα Υόρκη το 1940, ήταν από τα μεγαλύτερα και πιο πολυτελή κρουαζιερόπλοια στην Αμερική: 220 μέτρα μήκος, δέκα καταστρώματα, πολλές τραπεζαρίες, πισίνες, κουρείο και μια μεγάλη αίθουσα χορού – όλα σε λαμπερό στιλ αρ ντεκό. Αυτό, εξηγεί γιατί το 1994 είχε γίνει σχεδόν μουσειακό έκθεμα.

Τοιχογραφίες με θέμα τη ζούγκλα στο σαλόνι της πρώτης θέσης. Οι τρεις φωτογραφίες που ακολουθούν είναι από το Mariners' Museum.

Τότε, το SS America είχε αγοραστεί από επενδυτές που ονειρεύονταν ένα πλωτό ξενοδοχείο κοντά στην παραλία του Πουκέ. Είχαν ενθουσιαστεί που είχαν βρει ένα πλοίο του 1940 με το εσωτερικό του άθικτο. Σχεδόν κανένα άλλο κρουαζιερόπλοιο δεν έφτασε στον 21ο αιώνα χωρίς να ανακαινιστεί, αλλά το America με κάποιο τρόπο τα κατάφερε. Έτσι φαντάζεστε ότι ως ξενοδοχείο θα ήταν ξεχωριστό, αν έφτανε ποτέ στην Ταϊλάνδη.

Εικόνες του ζωδιακού κύκλου στολίζουν ένα από τα πολλά μπαρ.

Τη νύχτα της 15ης Ιανουαρίου, το America έπλεε στην καταιγίδα, γαντζωμένο στα συρματόσκοινα που το έδεναν με το ρυμουλκό. Δεν υπήρχε κανείς πάνω για να το κουμαντάρει, αλλά ακόμη και αν υπήρχε, οι προπέλες είχαν αφαιρεθεί και ήταν βιδωμένες πάνω στο κατάστρωμα. Έτσι, το πλήρωμα του ρυμουλκού απλώς έπρεπε να συνεχίζει και να ελπίζει.

Γύρω στα μεσάνυχτα, τα συρματόσκοινα κόπηκαν, ελευθερώνοντας το America στα ανοιχτά. Το ουκρανικό πλήρωμα χρέωνε τους Ταϊλανδούς πελάτες του περίπου ένα εκατομμύριο δολάρια για την παράδοση, έτσι τώρα που αντιμετώπιζαν την προοπτική τού να ναυαγήσουν μια αντίκα, αποφάσισαν να προσπαθήσουν να στείλουν μια ομάδα στο America με ελικόπτερο. Ήταν τρελό σχέδιο, αλλά έπιασε και στις 17 Ιανουαρίου μια ομάδα έφτασε στο πλοίο, για να δέσει ξανά τα συρματόσκοινα, μόνο που το ίδιο βράδυ έσπασαν ξανά. Το πλήρωμα απομακρύνθηκε και το SS America αφέθηκε να πλέει προς τις Κανάριες Νήσους, με τους ιδιοκτήτες (και την ασφαλιστική εταιρεία) να ελπίζουν ότι η καταιγίδα θα κοπάσει.

Η τραπεζαρία της πρώτης θέσης.

Δεν κόπασε. Η καταιγίδα συνεχίστηκε όλη την επόμενη μέρα, μέχρι που στις 18 Ιανουαρίου το America εξόκειλε στα ρηχά του νησιού Φουερτεβεντούρα. Μόλις λίγες ώρες αφότου τα κύματα το χτυπούσαν κατά μήκος του κύτους, το America, ανήμπορο, κόπηκε στα δύο και οι ιδιοκτήτες δήλωσαν πλήρη απώλεια. Η πρύμνη του πλοίου βυθίστηκε δυο χρόνια αργότερα, αλλά η πλώρη παρέμεινε όρθια και προσφερόταν για εξερεύνηση για άλλη μια δεκαετία – κάτι που έκαναν τουρίστες, όπως ο Mike Langmayer.

«Πρώτη φορά διάβασα για το America σε ένα περιοδικό για windsurfing», εξηγεί ο Mike που τράβηξε όλες τις παρακάτω φωτογραφίες. Τώρα είναι μεσίτης στη Γερμανία, αλλά το 2001 επιδιδόταν σε windsurfing και ταξίδια. «Το πλοίο ήταν πολύ μακριά από τα τουριστικά μέρη και ήταν δύσκολο να φτάσεις εκεί χωρίς off-road όχημα. Κολλήσαμε στην άμμο μια-δυο φορές, αλλά τελικά φτάσαμε. Δεν πίστευα πόσο κοντά ήταν στην παραλία».

Ο Mike και οι φίλοι του χρειάστηκαν περίπου 30 λεπτά, για να κολυμπήσουν και βρουν τη σκάλα που είχε συγκολληθεί στο πλάι του America πριν από το τελευταίο του ταξίδι. «Όταν πλησιάσαμε, τα κύματα που έσκαγαν στις πλευρές του έκαναν πολύ τρομακτικούς ήχους», εξήγησε. «Έπειτα, ήταν πολύ τρομακτικό που ανεβήκαμε τη σκουριασμένη σκάλα, καθώς δεν ξέραμε αν θα κρατούσε. Μερικά σκαλοπάτια έλειπαν».

Σε κάποια φάση ο Mike θυμάται να περπατάει στο κάτω κατάστρωμα, όταν ακούστηκε ένα τρίξιμο και το δάπεδο υποχώρησε. «Νομίζαμε ότι θα πέσουμε», είπε. «Ήταν πολύ τρομακτικό και έπειτα αποφασίσαμε ότι ήταν πολύ επικίνδυνο να προχωρήσουμε άλλο».

Περιγράφει το κατεστραμμένο από τη θάλασσα εσωτερικό ως θλιβερό και άδειο. Τα φινιστρίνια είχαν διαλυθεί και ο Ατλαντικός είχε εισβάλει μέσα. «Δεν είχαν μείνει και πολλά από τη διακόσμηση, με εξαίρεση μερικά βιδωμένα πόδια τραπεζιού, τα διαλυμένα απομεινάρια ενός μπαρ και κομμάτια από τον φωτισμό της οροφής», θυμάται. «Αλλά η κεντρική αίθουσα του πλοίου ήταν εντυπωσιακή. Νομίζω ήταν αίθουσα χορού στο κατάστρωμα περιπάτου».

Έπειτα, αφού χάζεψαν για καμιά ώρα, ο Mike και οι φίλοι του κολύμπησαν ξανά ως την ακτή.

Σήμερα, τα πιο άθικτα μέρη του America είναι στοιβαγμένα σε αποθήκες και γκαράζ στο Φουερτεβεντούρα, λόγω του μεγάλου πλιάτσικου που έγινε όταν εξόκειλε στο νησί. Όπως φαντάζεστε, για ένα νησί 100.000 κατοίκων, ένα κρουαζιερόπλοιο που είχε ναυαγήσει ήταν το σημαντικότερο πράγμα που είχε συμβεί εδώ και καιρό και εκατοντάδες εμφανίστηκαν με φουσκωτά, για να το αδειάσουν. Έβγαλαν τα πάντα, από ανακυκλώσιμα χάλκινα καλώδια μέχρι μικροεξαρτήματα, έπιπλα και έργα τέχνης και τα κατέβασαν από τη σκάλα. Μέσα στα χρόνια, τα πράγματα εμφανίζονταν σε δημοπρασίες με αντίκες, συνήθως σε χειρότερη κατάσταση απ’ ό,τι είχαν βρεθεί.

Σήμερα, αν πάτε στην παραλία στο Φουερτεβεντούρα δεν θα δείτε τίποτα. Το τελευταίο τμήμα του SS America διαλύθηκε το 2006, αφήνοντας μόνο κομμάτια μετάλλου να προεξέχουν από τα κύματα και μόνο όταν έχει άμπωτη.

Για περισσότερα τέτοια θέματα, ακολουθήστε τον Julian στο Instagram ή το Twitter. Για περισσότερες πληροφορίες για το America, τσεκάρετε αυτό το πολύ αναλυτικό site, εδώ.