Μπορούν οι Καρχαρίες να Μυρίσουν το Αίμα της Περιόδου και να σε Φάνε;

Εικονογράφηση: Brandon Bird

Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στο Broadly.

Η Tracy Jordan φημολογείται ότι κάποτε είπε: «Ζήσε την κάθε εβδομάδα σαν να είναι η καλύτερη της ζωής σου». Όμως τι γίνεται εάν αυτή η εβδομάδα συμπίπτει με εκείνη τη χρονική περίοδο του μήνα που οι μήτρες μας ευλογούν με κράμπες και αυξάνουν τις πιθανότητες να ρίξουμε καυτά δάκρυα παρακολουθώντας το The Bachelor; Με άλλα λόγια, εάν οι καρχαρίες μπορούν να μυρίσουν αίμα από ένα μίλι μακριά, θα μυρίσουν κι αυτό της περιόδου σας και θα σας εντοπίσουν; Και έπειτα θα σας καταβροχθίσουν σαν μια πεντανόστιμη σοκολάτα;

«Το πραγματικό τεστ είναι συμπεριφορικό», λέει ο δρ Steve Kajiura από το Shark Lab του Πανεπιστημίου Atlantic στη Φλόριντα.

Επιτίθενται οι καρχαρίες σε γυναίκες με εμμηνόρροια περισσότερο απ' ό,τι σε άλλους ανθρώπους; «Δεν έχουμε στοιχεία γι' αυτό», διαβεβαιώνει ο Kajiura.

Για αρχή, να πούμε ότι η αντίληψη ότι ο καρχαρίας μπορεί να μυρίσει αίμα «από ένα μίλι μακριά» δεν ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα. Επιπλέον, αν και οι καρχαρίες μπορούν να ανιχνεύσουν αίμα από 400 μέτρα μακριά, το αίμα της περιόδου δεν είναι αίμα. Τουλάχιστον, όχι απλώς αίμα.

Σύμφωνα με το The New Our Bodies, Ourselves (έκδοση της δεκαετίας του '90, αλλά μην ανησυχείτε, οι περίοδοι δεν έχουν αλλάξει πολύ από τη δεκαετία του '90), το εμμηνορροϊκό υγρό περιέχει «τραχηλική βλέννα, κολπικές εκκρίσεις, βλέννα και κύτταρα του ενδομητρίου καθώς επίσης και αίμα (μερικές φορές πηχτό)». Εάν ήταν αλήθεια ότι η περίοδός σου μπορεί να προσελκύσει καρχαρίες, αυτό σημαίνει ότι ο καρχαρίας θα ήταν ικανός να οσφραίνεται αίμα ανακατεμένο (ή πιθανώς συγκαλυμμένο) με μη υδρόβια βλέννα και να μπορεί να ανιχνεύσει σωματίδια του ενδομητρίου.

Ίσως δεν πρόκειται για κάτι εκτός της σφαίρας της πιθανότητας. Υπάρχει άλλωστε η διαδεδομένη αντίληψη ότι οι καρχαρίες έχουν την καλύτερη όσφρηση, γιατί ανατομικά το ποσοστό της επιφάνειας του ρύγχους τους που φιλοξενεί υποδοχείς όσφρησης είναι σημαντικό. Ωστόσο έχει σημασία το μέγεθος;

Ρωτήσαμε τη δρ. Tricia Meredith, που έγραψε βιβλίο για την οσφρητική ανταπόκριση των καρχαριών. Για τη διατριβή της, συνέδεσε καρχαρίες με μια συσκευή που εξέπεμπε ελεγχόμενες ποσότητες οσμών θηράματος (οσμές που σχετίζονται με το επόμενο γεύμα του καρχαρία) μέσα στη μύτη του καρχαρία και έπειτα μετρούσε τα ηλεκτρικά ερεθίσματα στη ρινική κοιλότητά τους. Στη συνέχεια αποδυνάμωσε τη συγκέντρωση αυτών των οσμών για να καθορίσει πόσο απαλή μυρωδιά μπορεί να ανιχνεύσει ο καρχαρίας. Η δρ Meredith διαπίστωσε ότι οι καρχαρίες μπορούν να ανιχνεύσουν τις οσμές θηραμάτων 1 προς 1.000.000.000 – αν και παραμένει υπεράνθρωπη αναλογία, δεν είναι καλύτερη από εκείνη άλλων ψαριών με παρόμοια ρύγχη. Εάν η ανίχνευση οσμής του καρχαρία ήταν καλύτερη, θα βομβαρδιζόταν με ερεθίσματα οσφρητικά ισοδύναμα με αυτό που εισπράττουν οι άνθρωποι οι οποίοι δεν μπορούν να αντέξουν τον ήχο της μάσησης.

Υπάρχει ένα αισθητηριακό πεδίο στο οποίο οι καρχαρίες διαπρέπουν, αλλά αυτό δεν είναι η όσφρηση. Οι καρχαρίες είναι απίστευτα καλοί υποδοχείς ηλεκτρικών σημάτων, που σημαίνει ότι μπορούν να ανιχνεύσουν μικροσκοπικά ηλεκτρομαγνητικά πεδία στο νερό. Οι καρχαρίες διαθέτουν ένα όργανο που ονομάζεται λήκυθοι του Lorenzini (ampullae of Lorenzini), και είναι πόροι οι οποίοι βρίσκονται στο ρύγχος και καταλήγουν σε βολβούς γεμάτους τζελ.

Αυτοί οι βολβοί περιέχουν νεύρα που μπορούν να ανιχνεύσουν ηλεκτρικά πεδία στο νερό μέχρι και πέντε εκατομμυριοστά του βολτ ανά εκατοστό. Οι καρχαρίες χρησιμοποιούν τις ληκύθους του Lorenzini για να περιηγηθούν στον ωκεανό και να ανιχνεύσουν το θήραμά τους. Όλα τα ζώα που διαβιούν στον ωκεανό εκπέμπουν ηλεκτρικό πεδίο: η μυϊκή σύσπαση απελευθερώνει βιοηλεκτρισμό και όπως λέει ο δρ Kajiura: «Κάθε ζώο στον ωκεανό με λεπτή μεμβράνη βλέννας που στάζει συμπεριφέρεται σαν μπαταρία στο θαλασσινό νερό», λόγω των διαφορετικών επιπέδων pH μέσα και έξω από το σώμα του ζώου. Ο δρ Kajiura μιλούσε για βράγχια, αλλά «η λεπτή μεμβράνη βλέννας που στάζει» θα μπορούσε να αποτελεί και την πιο ελάχιστα σέξι περιγραφή του γυναικείου κόλπου που έχει γίνει ποτέ.

Οπότε τώρα πρέπει να καθορίσουμε την ηλεκτρική αγωγιμότητα του αίματος (και βλέννας και σωματιδίων του ενδομητρίου). Εάν το αίμα μεταφέρει ηλεκτρική ενέργεια, θα μετέφερε το σήμα του φυσικού ηλεκτρικού πεδίου μας μακρύτερα και άρα θα διαφήμιζε την τρυφερή σάρκα μας σε περισσότερους καρχαρίες. Τα ερυθρά κύτταρα δεν είναι ιδιαιτέρως αγώγιμα, αλλά το πλάσμα μέσα στο οποίο επιπλέουν είναι εξαιρετικά αγώγιμο. Η αγωγιμότητα του αίματος εξαρτάται επίσης από τη ροή του αίματος. Όσο υψηλότερη είναι η ταχύτητα τόσο πιο αγώγιμο είναι. Το «αίμα» της περιόδου (ξανά, όχι πραγματικό αίμα) δεν ρέει – αποβάλλεται από το εσωτερικό της μήτρας σου. Επίσης δεν περιέχει πολύ πλάσμα, γεγονός που μειώνει σημαντικά την αγωγιμότητά του.

Η κύρια ηλεκτρική απειλή που θέτει η περίοδός σου έχει να κάνει με εκείνη τη «μεμβράνη βλέννας που στάζει». Οι άνθρωποι έχουν βιοηλεκτρικό πεδίο όπως όλα τ' άλλα ζώα, αλλά είναι ουσιαστικά μονωμένο από το δέρμα μας. Αλλά όταν τα διαφορετικά ηλεκτρικά φορτία του σώματός σου και του νερού ενωθούν από το αίμα της περιόδου, γίνεσαι επιπλέουσα μπαταρία. Όχι πολύ καλή μπαταρία – δεν θα μπορούσες να φορτίσεις το iPhone σου από την περίοδό σου, αλλά ο καρχαρίας θα μπορούσε να σε εντοπίσει.

Ο Kajiura λέει ότι ακόμα κι αν αυτό το σενάριο είναι επιστημονικά ευλογοφανές, δεν υπάρχει κάτι που πρέπει να μας ανησυχεί. Σίγουρα είσαι μπαταρία, αλλά ο ωκεανός θα γειώσει το φορτίο πολύ γρήγορα. Δεν πρόκειται να προσελκύσει καρχαρία από μίλια μακριά. «Οι καρχαρίες χρησιμοποιούν τους ηλεκτροϋποδοχείς τους μόνο όταν είναι μισό μέτρο μακριά, ένα μέτρο εξωτερικά. Εάν ένας καρχαρίας είναι τόσο κοντά, έχεις περισσότερα θέματα για να ανησυχείς από το αν έχεις ηλεκτρική διαρροή», λέει ο δρ Kajiura. Ένα ταμπόν, προσθέτει, θα ήταν αρκετό για να μικρύνει το ηλεκτρικό κύκλωμα μεταξύ εσένα και του νερού.

Όλη αυτή η επιστημονική εξήγηση είναι πολύ καλή αλλά αγνοεί τη βασική αλήθεια για τους ανθρώπους και τους καρχαρίες. Οι καρχαρίες απλώς δεν σε συμπαθούν. Η δρ Meredith λέει ότι το ανθρώπινο κρέας δεν θεωρείται λιχουδιά στον κόσμο των καρχαριών. Δεν μελέτησε την επίδραση του ανθρώπινου αίματος στους καρχαρίες, γιατί δεν έχει σημασία. «Δεν έκανα ποτέ έρευνα για την ευαισθησία του καρχαρία στο αίμα. Χρησιμοποίησα αμινοξέα γιατί είναι οσμές που συνδέονται με τα θηράματα, και το ανθρώπινο αίμα δεν είναι. Γνωρίζω ότι ο κόσμος ενδιαφέρεται να μάθει εάν οι καρχαρίες μυρίζουν τα σωματικά μας υγρά και άρα μπορούν να μας εντοπίσουν και να μας δαγκώσουν, αλλά δεν είναι έτσι τα πράγματα».

Ένας καρχαρίας μπορεί να είναι σε θέση να σε μυρίσει, αλλά αυτό δεν σημαίνει πως θα εξισώσει την οσμή με την τροφή. Ή, όπως το έθεσε ο δρ Kajiura: «Μπορείς να μυρίσεις μια χωματερή, αλλά αυτό δεν σε κάνει να θέλεις να τη φας».

Περισσότερα από το VICE

Βγάζοντας Φωτογραφίες στα Υπνοδωμάτια Γνωριμιών Μέσω Tinder

Για Αυτά τα Παιδιά η Κατάληψη Είναι Κάτι Περισσότερο από Απλή Επιβίωση

Οι πιο Άβολες Live Στιγμές της Ελληνικής Τηλεόρασης