Δικαιώματα

Σεξουαλική Παρενόχληση στην Τηλεργασία: Λόγοι που την Προκαλούν και πώς Εκδηλώνεται

Καταγγελίες που έχει συγκεντρώσει το Τμήμα Συνηγορίας & Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του EQUAL SOCIETY καταδεικνύουν ότι έχουν αυξηθεί οι περιπτώσεις σεξουαλικής παρενόχλησης, τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα.
VICE Staff
Κείμενο VICE Staff
25.11.20
pxfuel
Φωτογραφία: pxfuel

Με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα για την Εξάλειψη της Βίας κατά των Γυναικών, η EQUAL SOCIETY και το Τμήμα Συνηγορίας & Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του οργανισμού, αποστέλλει έκθεση–επείγουσα παρέμβαση γύρω από το θέμα των περιπτώσεων σεξουαλικής παρενόχλησης κατά την τηλεργασία.

Δεδομένων των συνθηκών, η τηλεργασία αποτελεί σχεδόν μονόδρομο για τη συνέχιση της δραστηριότητας των επιχειρήσεων, συμβάλλοντας ουσιαστικά στην αποφυγή του συγχρωτισμού των εργαζομένων και την προστασία της δημόσιας υγείας. Οι αιφνίδιες αλλαγές στο εργασιακό τοπίο όμως έχουν επαναφέρει στο προσκήνιο ζητήματα, όπως η ενδοοικογενειακή βία και η σεξουαλική παρενόχληση, θύματα των οποίων είναι στη συντριπτική τους πλειοψηφία οι γυναίκες.

Καταγγελίες που έχει συγκεντρώσει το Τμήμα Συνηγορίας & Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Οργανισμού καταδεικνύουν ότι έχουν αυξηθεί οι περιπτώσεις σεξουαλικής παρενόχλησης τόσο στον ιδιωτικό όσο και στον δημόσιο τομέα εξαιτίας της επιβολής τηλεργασίας και της έλλειψης αυστηρού και σύγχρονου, νομοθετικού πλαισίου προστασίας των εργαζομένων.

Παρότι η σεξουαλική παρενόχληση είναι ένα ζήτημα που αφορά την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων-θυμάτων, συνήθως οι εν λόγω περιπτώσεις δεν καταγγέλλονται στις αρμόδιες Αρχές λόγω της ελλιπούς ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, αλλά και της έλλειψης «καναλιών» υποστήριξης των θυμάτων. Ο φόβος και η ανασφάλεια μήπως χάσουν τη θέση απασχόλησής τους κυριαρχεί στις σκέψεις τους.

Λόγοι που προκαλούν την αύξηση της σεξουαλικής παρενόχλησης κατά την τηλεργασία

Την περίοδο της πανδημίας, ένας από τους βασικούς λόγους που έχει συμβάλλει στην αύξηση των περιπτώσεων σεξουαλικής παρενόχλησης κατά την τηλεργασία είναι η αίσθηση χαλαρότητας καθώς και η ευκολία επικοινωνίας που ανακύπτει μέσα από τις πλατφόρμες κοινωνικής δικτύωσης.

Μέσα κοινωνικής δικτύωσης «βαπτίζονται» κανάλια ενδοεταιρικής επικοινωνίας δημιουργώντας μια προβληματική σύνθεση, όπου η εργασιακή πραγματικότητα συνυπάρχει με την κοινωνική ζωή εκτός του χώρου απασχόλησης. Δεν είναι λίγες μάλιστα οι περιπτώσεις όπου επαγγελματικές συνομιλίες που πραγματοποιούνταν σε πλατφόρμες social media εξελίχθησαν σε παραβατικές συμπεριφορές και σε σεξουαλική παρενόχληση, δημιουργώντας τεράστια ζητήματα στην ψυχοσύνθεση αλλά και την εργασιακή καθημερινότητα των θυμάτων.



Ορισμένοι εργαζόμενοι ή εργοδότες, λανθασμένα θεωρούν ότι δεν είναι υποχρεωμένοι να τηρούν με την ίδια υπευθυνότητα τους κανόνες συμπεριφοράς που ακολουθούσαν στον φυσικό εργασιακό τους χώρο, γεγονός που διευκολύνει την ανάπτυξη ανάρμοστων συμπεριφορών, λεκτικών και μη.  

Η «εισβολή» συναδέλφων, του εργοδότη ή των προϊσταμένων στον προσωπικό χώρο του εργαζόμενου κατά τη διάρκεια, για παράδειγμα, μιας τηλεδιάσκεψης ή μιας βιντεοκλήσης, ενισχύει επίσης τέτοιου είδους περιστατικά καθώς δημιουργείται από τρίτους μια ψευδής αίσθηση οικειότητας που αποκλίνει από τα επαγγελματικά πλαίσια. Η κατανάλωση αλκοόλ κατά τη διάρκεια της εργασίας από το σπίτι είναι ένας επιπλέον λόγος που μπορεί να οδηγήσει σε ανάρμοστες συμπεριφορές και προβληματικά σχόλια.

Πώς εκδηλώνεται η σεξουαλική παρενόχληση σε περιβάλλον τηλεργασίας

Η επέκταση της τηλεργασίας στον εργασιακό χώρο έχει οδηγήσει στη δημιουργία μιας εικονικής πραγματικότητας του γραφείου στον κυβερνοχώρο.

Είναι γεγονός ότι οι τρόποι με τους οποίους πραγματοποιείται η σεξουαλική παρενόχληση κατά την τηλεργασία δεν διαφοροποιείται σημαντικά σε σχέση με τη σεξουαλική παρενόχληση στον φυσικό χώρο εργασίας. Αυτό που διαφοροποιείται κυρίως είναι το μέσο και ο τρόπος έκφρασής της.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Σεξουαλική παρενόχληση στον κυβερνοχώρο συνιστά ένα ανάρμοστο σχόλιο ή ένα σεξουαλικό υπονοούμενο σε ένα εργασιακό group chat, ένα email με αντίστοιχο περιεχόμενο ή ακόμη και η αποστολή μιας ανάρμοστης εικόνας κατά τη διάρκεια μιας επαγγελματικής συζήτησης μέσω Διαδικτύου. Σεξουαλική παρενόχληση αποτελεί κι ένα ανάρμοστο σχόλιο που θα κάνει κάποιος για την εμφάνιση του συνομιλητή του κατά τη διάρκεια μιας επαγγελματικής βιντεοκλήσης ή τηλεδιάσκεψης. Επίσης, στο πλαίσιο της ανάρμοστης συμπεριφοράς συγκαταλέγονται οι ακατάλληλες ώρες και στιγμές που πέρα από το συμβατικό ωράριο ζητείται από τον εργαζόμενο να πραγματοποιηθεί βιντεοκλήση ή ανταλλαγή μηνυμάτων.

Είναι ευνόητο ότι ο ρόλος των εργοδοτών στην προστασία των εργαζομένων είναι καθοριστικός. Παρά το γεγονός ότι η τηλεργασία καθιστά δύσκολο τον εντοπισμό περιπτώσεων σεξουαλικής παρενόχλησης, οι εργοδότες εξακολουθούν να είναι υπεύθυνοι για τη διασφάλιση της υγείας και της ασφάλειας όλων των εργαζομένων, και αυτό περιλαμβάνει τη διασφάλιση ενός εργασιακού περιβάλλοντος απαλλαγμένου από σεξουαλική παρενόχληση.

Προτάσεις και νομοθετικές παρεμβάσεις στο πλαίσιο του νόμου περί τηλεργασίας

  1. Πρόβλεψη στον νόμο περί τηλεργασίας, περί ευθύνης των εργοδοτών σε περίπτωση καταγγελίας σεξουαλικής παρενόχλησης.
  2. Πρόβλεψη στον νόμο περί τηλεργασίας για την προστασία των χρηστών της ενδοεταιρικής επικοινωνίας μεταξύ εργαζομένων, προϊσταμένων και εργοδοτών.   
  3. Αναμόρφωση των εσωτερικών κανονισμών λειτουργίας των επιχειρήσεων για τη διαχείριση περιπτώσεων σεξουαλικής παρενόχλησης σε συνθήκες τηλεργασίας. 
  4. Ενθάρρυνση των θυμάτων για την υποβολή σχετικών καταγγελιών: κρίνεται επιτακτικό οι διοικήσεις των επιχειρήσεων να δίνουν τη δυνατότητα σε όσους υφίστανται σεξουαλική παρενόχληση να καταγγέλλουν τις εν λόγω συμπεριφορές και πράξεις με τρόπο που θα διασφαλίζεται η προστασία του θύματος. Για τον σκοπό αυτό θα πρέπει να προβλέψουν στον εσωτερικό κανονισμό λειτουργίας τους, διακριτές διαδικασίες για τη διαχείριση τέτοιων περιπτώσεων (πώς υποβάλλονται καταγγελίες, ποιος είναι ο υπεύθυνος συλλογής και επεξεργασίας των καταγγελιών διασφαλίζοντας την προστασία των προσωπικών δεδομένων του θύματος, ποιες είναι οι διοικητικές ενέργειες που θα προβλέπονται για την διευθέτηση ή την περαιτέρω διερεύνηση/προώθηση αυτών των καταγγελιών σε αρμόδιους φορείς κτλ). 
  5. Προσαρμογή του εργασιακού νομοθετικού πλαισίου για την προστασία του θύματος από την απώλεια της εργασίας του, λόγω της υποβολής καταγγελίας για σεξουαλική παρενόχληση. 
  6. Ενθάρρυνση των μαρτύρων περιστατικών σεξουαλικής παρενόχλησης να αναλάβουν πρωτοβουλίες και να καταγγείλουν οι ίδιοι το συμβάν, στη βάση των εσωτερικών διαδικασιών της εκάστοτε επιχείρησης
  7. Υλοποίηση εκστρατειών ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για τη σεξουαλική παρενόχληση με στόχο την πρόληψη. Η εν λόγω παρέμβαση απαιτεί την υλοποίηση μιας εκτεταμένης εκστρατείας ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης για το θέμα της σεξουαλικής παρενόχλησης σε εθνικό επίπεδο που στόχο θα έχει την ευαισθητοποίηση της κοινωνίας, τόσο για τα δικαιώματα όσο και για τις σωματικές και ψυχολογικές επιπτώσεις που μπορεί να επιφέρει στο θύμα η σεξουαλική παρενόχληση. Επίσης, σημαντική είναι και η υλοποίηση σχετικών δράσεων από τις ίδιες τις επιχειρήσεις με στόχο την εκπαίδευση των εργαζομένων για το φαινόμενο της σεξουαλικής παρενόχλησης στον εργασιακό χώρο, τους τρόπους που μπορούν να προληφθούν τέτοιες συμπεριφορές καθώς και τις πολιτικές και την θέση της εταιρίας σχετικά με το συγκεκριμένο ζήτημα. Η εκπαίδευση και ευαισθητοποίηση του προσωπικού των επιχειρήσεων μπορεί να συμβάλλει σημαντικά στη μείωση των περιπτώσεων σεξουαλικής παρενόχλησης στον εργασιακό χώρο.
  8. Δημιουργία κατάλληλων εθνικών μηχανισμών όπου τα θύματα σεξουαλικής παρενόχλησης θα μπορούν να υποβάλλουν καταγγελίες. Οι μηχανισμοί αυτοί θα μπορούσαν να αφορούν σε τηλεφωνικές γραμμές (κατά το πρότυπο υφιστάμενων τηλεφωνικών γραμμών υποστήριξης), μέσω των οποίων θα υποβάλλονται οι καταγγελίες αλλά και θα παρέχεται στο θύμα η κατάλληλη ψυχοκοινωνική, νομική κ.ά. υποστήριξη.

Η Equal Society και το Τμήμα Συνηγορίας & Ανθρώπινων Δικαιωμάτων δέχεται καταγγελίες και προσφέρει νομικές υπηρεσίες σε περιπτώσεις σεξουαλικής παρενόχλησης στο τηλέφωνο επικοινωνίας: 211 70 51 841.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Δείτε ολόκληρη την ανακοίνωση του οργανισμού και διαβάστε για το σημερινό, σχετικό νομικό πλαίσιο στο equalsociety.gr.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Ένας Δημιουργός Καταγράφει σε Ντοκιμαντέρ την Ανεξιχνίαστη Δολοφονία της Μητέρας του

Επαναπροσδιόρισε το Δωμάτιό σου ως Χώρο για Σεξ, αν Δουλεύεις από το Σπίτι

Μπήκαμε σε Ένα Παράνομο Πάρτι Κατά τη Διάρκεια του Lockdown στο Παρίσι

Ακολουθήστε το VICE σε Twitter, Facebook και Instagram.