About Gen Z

Στα Ελληνικά Δικαστήρια τα Emoji και «Χαχα» στο Facebook Κοστίζουν Ακριβά στους Χρήστες

Οι πολιτικοί, οι απλοί πολίτες και το Facebook.
14.4.21
halloween-4576764_1280
ΦΩΤΟ: PIXABAY

Ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Παύλος Πολάκης έγραψε προ ημερών στο Facebook ότι η τηλεοπτική περσόνα Μένιος Φουρθιώτης τού έκανε μήνυση, επειδή είχε αναφέρει σε προηγούμενη ανάρτηση ότι φυλάσσεται από σκανδαλωδώς ισχυρή αστυνομική δύναμη. Η υπόθεση Φουρθιώτη ξέσπασε όταν αντιδήμαρχος της Ραφήνας, επίσης με ανάρτηση στο Facebook, αποκάλυψε υπηρεσιακά έγγραφα για τη φύλαξη του παρουσιαστή.

Στις αρχές του χρόνου, αστικό δικαστήριο της Αθήνας επιδίκασε αποζημίωση 2.000 ευρώ στον βουλευτή της Νέας Δημοκρατίας Κωνσταντίνο Μπογδάνο, (αρχικά ζητούσε 28.000 ευρώ), εξαιτίας μιας ανάρτησης στο γκρουπ του Facebook ΒΑΘΥ LUBEN. Εκτός από το αρχικό ποστ (φωτογραφία του Μπογδάνου που τη συνόδευε μια λεζάντα) ο ίδιος ζήτησε αποζημίωση και για μια σειρά σχολίων που ακολούθησαν, καθώς και reactions επί των σχολίων, τύπου «Χαχα» και «Τέλειο».

Σε μια πιο αναβαθμισμένη εκδοχή που αφορά την πολιτική, η βρετανική εφημερίδα The Guardian, επικαλούμενη εσωτερικά έγγραφα, αποκάλυψε τη Δευτέρα ότι το Facebook έχει επιτρέψει επανειλημμένως σε διεθνείς ηγέτες να χρησιμοποιούν την πλατφόρμα του για να εξαπατούν ψηφοφόρους ή να παρενοχλούν πολιτικούς αντιπάλους τους, παρά το γεγονός ότι έχει ειδοποιηθεί πως αυτό είναι παράνομο.

Το ισχυρότατο μέσο κοινωνικής δικτύωσης Facebook ερμηνεύει διαθλαστικά την ελληνική πραγματικότητα. Ωστόσο, πέραν από τους πολιτικούς που κάνουν πολιτική μέσω αναρτήσεων ή τους χρήστες που έχουν δημιουργήσει με τα χρόνια ιντερνετικές περσόνες, αφιερώνοντας σημαντικό χρόνο και ερεθίζοντας τον αλγόριθμο, τα πράγματα είναι περισσότερο σύνθετα στις διαφορές μεταξύ απλών πολιτών.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Στις δικαστικές αίθουσες φθάνουν καθημερινά χαμηλού ενδιαφέροντος αστικές υποθέσεις, που στηρίζονται σε αναρτήσεις στο Facebook, σε emoji και φαινομενικά ανώδυνα reactions, τύπου «Χαχα» ή «Τέλειο». Όπως εξηγούν νομικοί στο VICE, στην πραγματική ζωή υπάρχει πλούσια νομολογία σύμφωνα με την οποία όσα γράφονται στο FΒ δεν ανάγονται στη σφαίρα του ιδιωτικού, αντίθετα μπορούν να αποτελέσουν καθοριστικά αποδεικτικά μέσα σε δίκες, κάποιες φορές ακόμη και αν γράφονται σε κλειστά γκρουπ.

ΤΟ EMOTICON ΣΤΟΝ ΒΟΛΟ

Η πιο γνωστή υπόθεση καταγράφηκε στον Βόλο. Τον Μάιο του 2018 το Μονομελές Πρωτοδικείο επέβαλε ποινή φυλάκισης εξι μηνών με αναστολή για χρήση «φατσούλας που γελούσε» (emoticon) στο Facebook. Η υπόθεση αφορούσε την κατάθεση ασφαλιστικών μέτρων που είχε καταθέσει γυναίκα επιχειρηματίας της πόλης εναντίον ενός άντρα, κατηγορώντας τον για συκοφαντική δυσφήμιση. Το δικαστήριο αρχικά τού απαγόρευσε να αναφέρεται άμεσα ή έμμεσα στην επιχειρηματία.


VICE Video: Ελεύθερα Άλογα


Λίγο καιρό αργότερα, η τελευταία πόσταρε στην προσωπική της σελίδα στο FB μια διαφήμιση της επιχείρησής της και ο κατηγορούμενος «απάντησε» κάτω από την ανάρτηση με ένα emoticon που γελούσε. Αυτό θεωρήθηκε προσβλητικό κι επίσης ότι παραβιάζει τα ασφαλιστικά μέτρα. Το δικαστήριο έκανε δεκτό ότι το emoticon αποτελεί εκδήλωση συμπεριφοράς και διάθεσης για τον χαρακτηρισμό της προσωπικότητας του άλλου, κι επίσης ότι παραβιάζει τα ασφαλιστικά μέτρα.

ΣΤΑΘΜΕΥΣΗ ΣΕ ΘΕΣΗ ΑΝΑΠΗΡΟΥ

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Σε άλλη υπόθεση, που επίσης έλαβε μεγάλη δημοσιότητα, μία χρήστρια του Facebook πόσταρε το παράνομο παρκάρισμα ενός αυτοκινήτου σε θέση αναπήρων σε ανοιχτό πάρκινγκ ενός σούπερ μάρκετ. Η ανάρτηση, στην οποία φαινόταν το πρόσωπο του οδηγού και οι πινακίδες κυκλοφορίας του οχήματος, έγινε viral και αναπαράχθηκε από χιλιάδες χρήστες του FB. Η ίδια ανέφερε ότι μετά την παρατήρηση που είχε κάνει στον οδηγό, εκείνος της επιτέθηκε.

Τέσσερις μήνες αργότερα, ο οδηγός κατέθεσε εναντίον της αγωγή, ζητώντας αποζημίωση 70.000 ευρώ για προσβολή προσωπικότητας και παραβίαση προσωπικών δεδομένων. Κατά τη συζήτηση της αγωγής, ο οδηγός μείωσε την αξίωση για αποζημίωση στις 40.000 ευρώ και εντέλει, πρόσφατα το Πολυμελές Πρωτοδικείο της Αθήνας τού επιδίκασε αποζημίωση 15.000 ευρώ. «Η δημοσίευση των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα δεν είναι αναγκαία για την ικανοποίηση του δικαιώματος ενημέρωσης της κοινής γνώμης, αναφορικά με θέματα γενικού ενδιαφέροντος», σημειώνεται στην απόφαση.

ΔΙΑΖΥΓΙΑ ΚΑΙ ΡΥΘΜΙΣΕΙΣ ΟΦΕΙΛΩΝ

Σε πρόσφατη ανάλυση της σελίδας νομικών ειδήσεων lawspot.gr γίνεται παρουσίαση υποθέσεων στα ελληνικά δικαστήρια, στις οποίες οι αναρτήσεις στο Facebook και το Instagram χρησιμοποιήθηκαν ως αποδεικτικά μέσα. Αυτό συνέβη για μια σειρά από αντικείμενα, όπως η διατροφή ή επιμέλεια τέκνων, μισθωτικές διαφορές, ρύθμιση οφειλών κ.ά.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Ειδικά για το Instagram, ξεχωρίζουν δύο πρόσφατες υποθέσεις διατροφής. Στην πρώτη, που εκδικάστηκε στην Αθήνα, παρουσιάστηκαν φωτογραφίες σε λογαριασμό ιδιωτικής κλινικής, από τις οποίες φέρεται να προέκυπτε ότι ο σύζυγος είχε πραγματοποιήσει μεγάλο αριθμό χειρουργικών επεμβάσεων στην Ελλάδα και το Ντουμπάι, επομένως μπορούσε να εκτιμηθεί το εισόδημά του. Αντίθετα στον Πειραιά, πατέρας επικαλέστηκε φωτογραφίες του κόρης του στο Instagram, από τις οποίες, όπως ο ίδιος υποστήριξε, έβγαινε το συμπέρασμα ότι πουλάει προσωπικά της αντικείμενα, επομένως κερδίζει χρήματα. Ο ισχυρισμός δεν έγινε δεκτός από το δικαστήριο.

Στην Πάτρα μία υπόθεση ρύθμισης οφειλής κρίθηκε με βάση φωτογραφίες στο Facebook. Γυναίκα επιχειρηματίας είχε πάρει τραπεζικό δάνειο ύψους 40.000 ευρώ για τον εξοπλισμό κέντρου αισθητικής, το οποίο δεν μπορούσε να εξυπηρετήσει. Στο μεταξύ, όμως, μεταγενέστες φωτογραφίες στο FB απέδειξαν, σύμφωνα με το δικαστήριο, ότι απασχολούσε προσωπικό, επομένως «με βάση τα διδάγματα κοινής πείρας και λογικής» η επιχείρηση πήγαινε καλά.

Σε παρόμοια περίπτωση στα Χανιά, δανειολήπτης που είχε ζητήσει ρύθμιση δανείου, πόσταρε στο προφίλ του μια φωτογραφία επαγγελματικού αυτοκινήτου μεταφοράς εννέα επιβατών, μέσης αξίας 40.000 ευρώ. Κάποιος διαδικτυακός «φίλος» τού ευχήθηκε «Καλορίζικο» κι εκείνος απάντησε «Ευχαριστώ». Η τράπεζα επικαλέστηκε την ανάρτηση και το επιχείρημα έγινε δεκτό σε βάρος του πολίτη.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

“H KALYTERH MERA STH ZOH MOY”

Αναρτήσεις στο Facebook ήταν κρίσιμες σε υποθέσεις προσωρινής επιμέλειας τέκνου. Σε μια τέτοια περίπτωση, που εξετάστηκε στα αστικά δικαστήρια της Αθήνας, σύζυγος επικαλέστηκε ως λόγο διάλυσης του γάμου την κακή διαχείριση των οικονομικών της οικογένειας από τη σύζυγό του. Τα πράγματα ήταν μάλλον διαφορετικά, καθώς σύμφωνα με το δικαστήριο, ο ίδιος είχε συνάψει σχέση με άλλη γυναίκα. Το δικαστήριο έκανε δεκτή μια ανάρτηση στην οποία ανέφερε ότι «βρίσκεται σε σχέση» με το σχόλιο “H KALYTERH MERA STH ZOH MOY”. Το ίδιο διάστημα φέρεται να είχε δαπανήσει μεγάλα ποσά για την αγορά γυναικείων εσωρούων από κατάστημα στο Μαρούσι και κοσμημάτων.

H πάγια νομολογία των ελληνικών δικαστηρίων δεν κάνει δεκτές ως αποδεικτικά μέσα τις αναρτήσεις στο Facebook που είναι ορατές μόνο μεταξύ «φίλων». Ωστόσο, σε μια πρόσφατη απόφαση που τέθηκε υπόψη του VICE, το Τριμελές Εφετείο της Θεσσαλονίκης δέχτηκε ως αποδεικτικό στοιχείο σε δίκη για συκοφαντική δυσφήμιση σε βάρος γιατρού, μια ανάρτηση σε κλειστό γκρουπ - επιδικάστηκε αποζημίωση 3.000 ευρώ.

«Ο περιορισμός των προσώπων που έχουν πρόσβαση στην προσωπική ιστοσελίδα του χρήστη είναι έννοια σχετική, εάν ληφθεί υπόψη ότι κάθε καταχωρημένος “φίλος” του χρήστη μπορεί να αντιγράψει στον υπολογιστή του, να αναδημοσιεύσει στη δική του ιστοσελίδα ή να διαβιβάσει σε άλλες ιστοσελίδες κάθε πληροφορία που συλλέγει από το Facebook», σημειώνεται στην απόφαση.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

«Για τον λόγο αυτό η αξιοποίηση αναρτήσεων από το Facebook στη διαδικασία της απόδειξης δεν πρέπει να αποκλείεται a priori, με την αιτιολογία ότι προσβάλλει τα δικαιώματα της ιδιωτικής ζωής και του απορρήτου, αλλά πρέπει να εξετάζεται ad hoc ανάλογα με τη συγκεκριμένη περίπτωση».

Ακολουθήστε τον Κώστα Κουκουμάκα στο Twitter.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Το Lockdown «Σκοτώνει» το Ερασιτεχνικό Ποδόσφαιρο στην Ελλάδα

«Είναι μια Προσωρινή Διέξοδος Από την Πλήξη» - Οι Ουσίες στα Χρόνια του Κορονοϊού

O Dani Gambino Είναι Ερωτευμένος με τη Γειτονιά του

Ακολουθήστε το VICE σε FacebookInstagram και Twitter.