Μεθυλτριενολόνη. Ή αλλιώς η ουσία που ανατίναξε τα θεμέλια της άρσης βαρών -και όχι μόνο- και τα συντρίμμια της έκρηξης είναι μέχρι σήμερα ορατά. Το μεγαλύτερο σκάνδαλο ντόπινγκ στον ελληνικό αθλητισμό, με 11 θετικά δείγματα, στην εθνική ομάδα έλαβε τέλος στις δικαστικές αίθουσες του Α' Τριμελούς Πλημμελειοδικείου Αθηνών με άπαντες κατηγορούμενους (25 τον αριθμό), αθλητές, προπονητές, διοίκηση να κρίνονται αθώοι.
Εξι χρόνια μετά αναζητήσαμε τους βασικούς πρωταγωνιστές για να κάνουμε έναν απολογισμό. Θα πίστευε κανείς ότι η απόφαση ανακούφιζε τους πάντες, όμως η Βασιλική Κασάπη, όχι μόνο δικαιωμένη δεν αισθάνεται, αλλά είναι εξοργισμένη.
Λάθος και δολιοφθορά
Στις 4 Απριλίου του 2008 έσκασε η βόμβα: Η εθνική ομάδα άρσης βαρών είναι ντοπέ και η είδηση κάνει πολύ γρήγορα τον γύρο του κόσμου. Μία ομάδα με 11 νέα παιδιά στην πλειονότητά τους, κάποια εκ των οποίων είχαν ήδη αρχίσει να βαδίζουν στο δρόμο των επιτυχιών, μπαίνει στο στόχαστρο. Ακολουθούν τέσσερα ακόμη δείγματα, τα οποία αποδεικνύεται ότι είναι η συνέχεια της σεισμικής δραστηριότητας που απειλεί τον μέχρι πρότινος «υπερτροφικό» για τα δεδομένα της Ελλάδας αθλητισμό, η «χρυσή» Ολυμπιονίκης της Αθήνας στα 400μ. με εμπόδια, Φανή Χαλκιά, ο Πρωταθλητής Ευρώπης στην κολύμβηση Γιάννης Δρυμωνάκος και οι δρομείς Τάσος Γκούσης και Δημήτρης Ρέγας.
Στην περίπτωση της Ελληνικής Ομοσπονδίας Άρσης Βαρών το άλλοθι ήταν το λάθος. Αντιθέτως, η Χαλκιά επικαλέστηκε δολιοφθορά, όπως και οι Δρυμωνάκος, Ρέγας και Γκούσης.
«Οικογένεια» στα δύσκολα
Τα μεγάλα αστέρια έχουν αποχωρήσει από την ενεργό δράση μετά το 2004, όμως έχουν αφήσει μαγιά, τους Δημήτρη Παπαγερίδη, Κατερίνα Ροδίτη και Σπύρο Σταματιάδη, αθλητές ήδη διακεκριμένους σε ευρωπαϊκά πρωταθλήματα και την 8η Ολυμπιονίκη της Αθήνας Βασιλική Κασάπη.
Ο Χρήστος Ιακώβου με το υλικό που έχει, ετοιμάζει το σίκουελ των μεταλλίων. Τα πράγματα όμως αναπάντεχα «στραβώνουν». Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Αντιντόπινγκ ανακοινώνει ότι τα δείγματα ούρων 11 αθλητών είναι θετικά στο απαγορευμένο στεροεϊδές αναβολικό. Αμεσα ακολουθεί η παραίτηση του ομοσπονδιακού προπονητή, Χρήστου Ιακώβου και φαίνεται να δημιουργείται κρίση στις σχέσεις αθλητών, προπονητών ομοσπονδίας, η οποία απειλεί να οδηγήσει σε ρήξεις.
Ο τότε προέδρος της ΕΟΑΒ, Νίκος Σκιαδάς αποποιείται κάθε ευθύνης, «δίνοντας» τον Ιακώβου ότι έκανε μόνος του την παραγγελία χωρίς έγκριση της ομοσπονδίας. Την ίδια στιγμή ο Χρήστος Ιακώβου δηλώνει ότι είχε πάντα την απόλυτη έγκριση της ΕΟΑΒ για κάθε παραγγελία και «καρφώνει» τη διοίκηση ότι σιωπά στην κατασυκοφάντηση που δέχεται. Την ομερτά των αθλητών «σπάει» η Βασιλική Κασάπη, η οποία με εξώδικο προς την ΕΟΑΒ αποκαλύπτει ότι υπήρξαν συγκεκριμένες οδηγίες προς τους αθλητές με την ανίχνευση των θετικών δειγμάτων, όπως να εκκενώσουν τους ξενώνες του Αγίου Κοσμά, να αλλάξουν κάρτες στα κινητά και να μην μιλήσουν ποτέ σε κανέναν. Ετσι κι έγινε κανένας από τους αθλητές δεν έκανε ποτέ την παραμικρή δήλωση για το θέμα.
Τελικά, η οικογένεια της άρσης βαρών, όταν συνέρχεται από τη ζαλάδα της δυνατής σφαλιάρας συσπειρώνεται και πορεύεται ενωμένη έως τη δικαστική δικαίωση της περασμένη Παρασκευής. Με εξαίρεση τη Βασιλική Κασάπη, με την οποία επικοινωνήσαμε πρώτα.
VICE: Βασιλική νιώθεις δικαίωση;
Βασιλική Κασάπη: Οχι δεν νιώθω δικαιωμένη από την απόφαση του δικαστηρίου. Δικαιωμένη θα ένιωθα αν δεν έτρωγα ποινή αποκλεισμού δύο χρόνια ή αποζημιωνόμουν χρηματικά από την Ομοσπονδία. Θεωρώ ότι η ομοσπονδία έπρεπε να πληρώσει για το λάθος της. Εγώ όταν υπέγραψα συμβόλαιο με την ομοσπονδία το 1999 δεσμευόμουν ότι θα παίρνω αποκλειστικά και μόνον τα συμπληρώματα που οι υπεύθυνοι της ομοσπονδίας θα μου έδιναν. Και αυτό έκανα. Σημειώνω ότι το έγγραφο αυτό δεν εμφανίστηκε ποτέ στο δικαστήριο, κατόπιν παραίνεσης του συνηγόρου μου, Αλέξη Κούγια. Το αποτέλεσμα ήταν να ρημάξουν τα όνειρα μου, να χάσω χρόνο από τη ζωή μου και χρήματα από το χορηγό μου, την Adidas.
Ηταν υποχρέωση της αρμόδιας επιτροπής της ομοσπονδίας να ελέγξει τα σκευάσματα προτού μας τα δώσουν. Οχι, μόνο δεν έγινε, αλλά τελικά οι μόνοι που την πλήρωσαν ήταν οι αθλητές. Λίγο πριν τους Ολυμπιακούς Αγώνες του Πεκίνου είχα φτάσει 144 κιλά, είχα πάρει 64 κιλά είχα πάνω μου έναν ολόκληρο άνθρωπο, ήμουν έτοιμη για μετάλλιο, έτοιμη να κάνω περήφανη τη χώρα μου! Μετά τα γεγονότα η ομοσπονδία μας πέταξε κυριολεκτικά και μεταφορικά, λες και ήταν δικό μας λάθος. Αμεσα απομακρυνθήκαμε από τα δωμάτια μας στον Αγιο Κοσμά και φυσικά δεν ξαναείδαμε λεφτά.
Νιώθω μεγάλη απογοήτευση. Αισθάνομαι ότι κάποιοι τόσα χρόνια έκαναν λεφτά στις πλάτες μας και τώρα μας πέταξαν. Τον Ιακώβου, τον αγαπώ και τον σέβομαι, τον έχω σαν πατέρα, αλλά σε κάθε «στραβή» ο αθλητής είναι πάντα μόνος του. Θεωρώ λάθος του Ιακώβου να μπει μπροστά να πάρει την ευθύνη. Ποιον να ψάξω εγώ δηλαδή για να τιμωρηθεί τη Σου Λι (σ.σ.: η αποστολέας του ηλεκτρονικού μηνύματος από την κινεζική εταιρεία Auspure, στο οποίο υπήρχε παραδοχή λάθους σύστασης στα σκευάσματα).
Τέλος, δηλώνω απογοητευμένη και από το συνήγορο μου Αλέξη Κούγια, ο οποίος όχι μόνο δεν χειρίστηκε σωστά την υπόθεση, αλλά η όλη στάση του αφήνει πολλά ερωτηματικά. Στο δικαστήριο δεν είπα αυτά που ήθελα, αλλά ότι μου είπε και στο τέλος τον είδα να συμπορεύεται με την ομοσπονδία και να κάνουν από κοινού δηλώσεις. Αμέσως τον αναζήτησα για εξηγήσεις αλλά παραμένει άφαντος. Δεν κρύβω ότι σκέφτομαι το ενδεχόμενο έφεσης.
Η απάντηση του κυρίου Αλέξη Κούγια ήταν η εξής: «Η κυριά Κασάπη είναι ενοχλημένη γιατί δεν καταδικάστηκαν οι άλλοι δύο πελάτες μου ο Βαλέριος Λεωνίδης και Χρήστος Ιακώβου. Μόνο αν καταδικάζονταν αυτοί και οι γιατροί της ομοσπονδίας θα μπορούσε να αξιώσει χρηματική αποζημίωση. Να κάνει το σταυρό της που αθωώθηκε».
Πως αποφάσισες να μετάσχεις στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα του 2013;
Κατέβηκα γιατί με έπιασε η νοσταλγία, αλήθεια είναι ότι προσπάθησαν κάποιοι να με «ψήσουν» να ξεκινήσω και πάλι (σ.σ.: πήρε τη δεύτερη θέση στα +75κ.), αλλά δεν έχω άλλο κουράγιο, έχω αηδιάσει και φυσικά δεν πρόκειται να συνεχίσω.
Οσο ήταν στην ομοσπονδία ο Γιάννης Σγουρός δεν υπήρχε κανένα παράπονο από κανέναν αθλητή, δυστυχώς ο Πύρρος μάλλον ξέχασε πως είναι να είσαι αθλητής, και πλέον τα παιδιά παίρνουν 300 ευρώ το δίμηνο.Φυσικά, δεν μπορώ να μην μιλήσω για ανθρώπους που μας στήριξαν σε δύσκολες στιγμές όπως ο Βαλέριος Λεωνίδης, που δεν ήταν λίγες οι φορές που έβγαζε λεφτά από την τσέπη του για να βοηθήσει αθλητές που είχαν ανάγκη.
Η θέση του Χρήστου Ιακώβου
Κατά την προσφιλή ελληνική πρακτική – παράδοση η διαδικασία αποδόμησης της απόλυτης επιτυχίας στην ολοσχερή καταστροφή χρειάστηκε μόνο λίγες μέρες για να διεκπεραιωθεί. Το διάστημα αυτό ο μόνος που μιλούσε ήταν ο Χρήστος Ιακώβου, ανέλαβε και την ευθύνη. Στην πρώτη τηλεφωνική επαφή που είχα μαζί του, μου είπε ότι είναι στην προπόνηση. Δεν μπορεί μακριά από τα γυμναστήρια, άλλωστε δεν ήταν ποτέ απλώς ένας προπονητής για τα παιδιά. Μέχρι και μπακλαβά έφτιαχνε με τα χεράκια του για τα παιδιά του, όπως μου είχε εκμυστηρευθεί κάποτε ο Νίκος Κουρτίδης, μέλος της ίδιας ομάδας.
VICE: Οταν τηλεφώνησα προηγουμένως ήσασταν σε προπόνηση, προπονείτε ακόμη;
Χρήστος Ιακώβου: Οχι, είμαι μεγάλος πια και κουράστηκα, τώρα είναι σειρά των νέων προπονητών να δουλέψουν. Ομως, δεν μπορώ να είμαι μακριά από την άρση βαρών, είμαι κάθε μέρα μαζί τους, τους συμβουλεύω και τους βοηθάω, τώρα περισσότερο από ποτέ έχουν ανάγκη. Η Πολιτεία δεν δείχνει κανένα ενδιαφέρον, από 3,5 εκατομμύρια ευρώ που έπαιρνε η ΕΟΑΒ το 2006 σήμερα παίρνει 270,000 για να συντηρήσει 50 σωματεία σε όλη την Ελλάδα. Αν μη τι άλλο είναι ντροπή αυτό που έγινε. Τη χτύπησαν την ομοσπονδία μας.
Πέρα από αυτό πάντως, κάνω σεμινάρια για την άρση βαρών, ένα άθλημα βάσης για όλους όσοι ασχολούνται με τον πρωταθλητισμό. Ακόμη και οι κολυμβητές κάνουν βάρη, και δουλειά μου είναι να τους μάθω να τα σηκώνουν σωστά, χωρίς να τραυματίζονται. Μετά το συμβάν είχα ανοίξει ένα εστιατόριο το οποίο αναγκάστηκα να κλείσω, αφού οι δουλειές δεν πήγαιναν καλά.
Κύριε Ιακώβου έξι χρόνια μετά εκείνο το συμβάν ποιες είναι οι συνέπειες;
Ολες οι συνέπειες ήταν πολύ βαριές. Το άθλημα έμεινε λίγο πίσω, όμως η αγάπη του κόσμου θα το ανεβάσει πάλι εκεί που πρέπει.
Αλήθεια πως νιώσατε μετά την αθωωτική απόφαση;
Ειλικρινά ένιωσα ανακούφιση. Εφυγε ένα μεγάλο βάρος. Με ξεκούρασε η απόφαση αυτή πραγματικά. Και φυσικά ξαναγεννηθήκαμε αθλητικά. Περίμενα ότι θα αθωωθούν οι αθλητές, οι οποίοι δεν έφεραν καμία ευθύνη, αφού εγώ έκανα την παραγγελία, όμως δεν περίμενα να αθωωθώ εγώ.
Ηταν το ηλεκτρονικό μήνυμα που συνέβαλλε στο να αθωωθείτε και εσείς;
Ναι είχε μεγάλο ρόλο το μέιλ από την Κίνα, αλλά και οι μάρτυρες υπεράσπισης μου, καθηγητές πανεπιστημίου, οι οποίοι επεσήμαναν ότι συχνά δεν αναγράφονται πάνω στις συσκευασίες οι απαγορευμένες ουσίες. Πέρα από αυτό όμως και οι δικαστές κατάλαβαν ότι δεν είναι δυνατόν ένας προπονητής να δίνει απαγορευμένες ουσίες σε 28 άτομα. Γιατί μπορεί να βρέθηκαν 11 θετικοί, αλλά αν έκαναν έλεγχο σε όλη την ομάδα, όλοι ντοπέ θα ήταν εκτός από τους Κουρτίδη και Σταματιάδη, που ήταν τραυματίες. Αλλωστε δεν υπήρχε τότε και καμία διοργάνωση, για να έχουμε λόγο να κάνουμε χρήση απαγορευμένων ουσιών.
Μα πως δεν υπήρχε κύριε Ιακώβου; Είχαμε Ολυμπιακούς Αγώνες μετά από τέσσερις μήνες…
Μα είναι δυνατόν να κάναμε ντόπινγκ σε 30 άτομα Παναγία Δέποινα! Ευτυχώς αυτό το κατάλαβαν όλοι. Τώρα σε ότι αφορά τη ζημιά στο άθλημα ήταν τεράστια. Η κυβέρνηση (σ.σ.: Υπουργός Πολιτισμού τότε ήταν ο Μιχάλης Λιάπης) κατέφυγε σε κινήσεις πανικού, δεν έδωσε χρήματα που χρωστούσε στους αθλητές από πριμ του 2006 και 2007 και έκοψε σχεδόν όλα τα κίνητρα από όλα τα αθλήματα.
Είδα ότι ορισμένοι αθλητές συνεχίζουν να αγωνίζονται…
Ναι, κάποιοι συνέχισαν για το κέφι τους, μάλιστα διακρίθηκαν στα εγχώρια πρωταθλήματα γιατί δεν υπάρχει καθόλου ανταγωνισμός. Ηταν κακή συγκυρία η οικονομική κρίση σε συνδυασμό με ότι έγινε. Εχουμε ταλέντα, αλλά θα χαθούν διότι δεν υπάρχουν λεφτά ούτε για να καλυφθούν τα οδοιπορικά και να έρθουν από την επαρχία για να αγωνιστούν εδώ. Πιστεύω όμως ότι όλα μπορούν να διορθωθούν και να γίνει δουλειά αν υπάρξουν σπόνσορες. Δεν πιστεύω ότι θα φτάσουμε εκεί που ήμασταν, αλλά μπορούμε να προσεγγίσουμε σε ποσοστό 85-95%. Οι Λεωνίδης και Σαμπάνης έκαναν φοβερή δουλειά, φέρνοντας 13 μετάλλια στην άρση από τη νέα φουρνιά. Ας δώσει η πολιτεία ένα εκατομμύριο ευρώ και θα δούμε πάλι ωραίες μέρες. Μπορεί να μην θέλουν όμως να δούμε πάλι ωραίες μέρες…
Τι λέει ο Βαλέριος Λεωνίδης
Μία μέρα μετά την αθωωτική απόφαση επικοινώνησα με τον Βαλέριο Λεωνίδη, ο οποίος δεν μπορούσε να μιλήσει, αφού ήταν μέρα χαράς για την άρση βαρών και το γιόρταζαν. Ετσι, το ραντεβού δόθηκε για την επόμενη
VICE: Καλησπέρα Βαλέριε ελπίζω να μπορούμε να τα πούμε τώρα. Τι επιπτώσεις είχε όλο αυτό που έγινε στο πλέον λαοφιλές άθλημα στη χώρα μας;
Βαλέριος Λεωνίδης: Καταρχάς αισθάνομαι την ανάγκη να ευχαριστήσω τους δικηγόρους μας, Αλέξη Κούγια και Μιχάλη Δημητρακόπουλο.
Δεχτήκαμε άδικη επίθεση, με αποτέλεσμα να πληγεί η υπόληψη του αθλήματος, το οποίο πραγματικά έχει δώσει ώθηση στον ελληνικό αθλητισμό. Νομίζω πως ο κόσμος αντιλήφθηκε ότι δεν υπήρχε δόλος και δεν μας κατηγόρησε ποτέ. Ομως η ζημιά είχε γίνει σε βάρος των αθλητών.
Ολοι οι αθλητές εκείνης της ομάδας θα μπορούσαν να μπουν στο δημόσιο, να φτιάξουν τη ζωή τους και το δικαιούνταν με τις θυσίες που είχαν κάνει. Καταστράφηκε η καριέρα τους και φυσικά η εικόνα του αθλήματος. Οταν χάνεται όλη η εθνική ομάδα πως γίνεται να σταθείς στα πόδια σου. Με τον Πύρρο Δήμα (νυν πρόεδρος της ΕΟΑΒ) προσπαθούμε να διορθώσουμε τη ζημιά που έχει γίνει.
Ομως δεν είναι καθόλου εύκολο, τα οικονομικά της ομοσπονδίας δεν επιτρέπουν να συντηρήσουμε εθνική ομάδα.
«Να σταματήσω με ψηλά το κεφάλι»
Από την 11άδα των αθλητών που βρέθηκαν θετικοί η μόνη που συνεχίζει είναι η Αννα Αθανασιάδου.
VICE: Αννα αισθάνεσαι δικαιωμένη;
Άννα Αθανασιάδου: Φυσικά, ήταν μεγάλη ανακούφιση η απόφαση αυτή έφυγε ένα βάρος που κουβαλούσαμε όλοι μας. Ο χρόνος δεν γυρίζει πίσω, χάσαμε το όνειρο μας να μετάσχουμε στους Ολυμπιακούς Αγώνες. Θέλω να συνεχίσω με σκοπό τους Αγώνες στο Ρίο, αγαπώ τόσο πολύ αυτό το άθλημα, που δεν ήθελα να τελειώσω με αυτή τη φήμη. Δεν ξέρω αν θα τα καταφέρω, αλλά αυτό που ξέρω είναι ότι θέλω να τελειώσω την καριέρα μου με το κεφάλι ψηλά.
Ποια είναι η ετυμηγορία έξι χρόνια μετά στις συνειδήσεις όσων αγάπησαν αυτό το άθλημα και πανηγύρισαν έξαλλα τις επιτυχίες του; Αυτό είναι κάτι που πρέπει μάλλον να απαντήσει καθένας στον εαυτό του!