FYI.

This story is over 5 years old.

News

Οι Αφρικανοί Μετανάστες στο Μαρόκο Είναι Εγκλωβισμένοι σε έναν Κύκλο Βίας

Ο ρατσισμός και οι επιθέσεις δεν λένε να κοπάσουν.
PR
Κείμενο Paul Raymond
18.2.14

Η παράνομη κατασκήνωση μεταναστών στο δάσος Gourougou, έξω απ' τη Melilla

Ο Lopes θέλει πραγματικά να πάει στην Ευρώπη. Από τότε που έφυγε απο το σπίτι του στην Δυτική Αφρική, πριν από δύο χρόνια, έχει κάνει πέντε απόπειρες. Κατά την διαδικασία αυτή, έχει περάσει χρόνο σε μία Λιβυκή φυλακή, έχει φάει ξύλο, τον έχει ληστέψει και συλλάβει η Μαροκινή αστυνομία και τον έχουν απελάσει -ή μάλλον παρατήσει- άφραγκο και πεινασμένο κάπου στην μέση του πουθενά στα Αλγερινά σύνορα. Κάθε φορά, επιστρέφει με τα πόδια στην βόρεια ακτή, για να κάνει ακόμα μια προσπάθεια να εισέλθει λαθραία στην Ισπανία.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Πριν εγκαταλείψει το σπίτι του στην Γουινέα, ήταν ποδοσφαιριστής - έπαιζε επιθετικός για μια ομάδα της Β’ Εθνικής. Αλλά υπό την επιτακτική πίεση να υποστηρίξει την οικογένειά του και καθώς δεν έβλεπε ελπίδα να κερδίσει κάποιον σεβαστό μισθό στο σπίτι, πήρε το πενιχρό του κομπόδεμα το 2012 και τράβηξε προς τον Βορρά.

Έφτασε στην Λιβύη, μια χώρα χαοτική μετά την πτώση του Muammar Gaddafi, και προσπάθησε να βρεί μια βάρκα για τον ιταλικό νησί Lampedusa. Λίγο αργότερα, συνελήφθη από τις Λιβυκές αρχές. «Οι Λιβανέζοι δεν συμπαθούν τους μαύρους», είπε. «Με έβαλαν στην φυλακή για πάνω απο τρεις βδομάδες, μέχρι που ένας φίλος μου πλήρωσε για να με ελευθερώσουν. Οπότε ήρθα στο Μαρόκο για να δοκιμάσω την τύχη μου.»

Δυστυχώς για τον Lopes, δεν είχε και πολλή τύχη. Το μέρος στο οποίο προσπαθεί να τρυπώσει είναι η Melilla, ένα μικροσκοπικό κομμάτι περίκλειστου εδάφους της Ισπανίας, σκαρφαλωμένο σε μια ορεινή λωρίδα της Βορειο- Αφρικανικής ακτογραμμής. Όσοι καταφέρνουν να φτάσουν εκεί, μεταφέρονται σε ένα χόστελ που έχει δημιουργηθεί για αυτό τον σκοπό, το Centro de Estancia Temporal de Inmigrantes (CETI), όπου φιλοξενούνται, σιτίζονται και μπορούν να μείνουν μέχρι και έναν χρόνο, ενόσω οι αρχές αποφασίζουν τι θα κάνουν μαζί τους. Δεν μπορούν να τους ξαναστείλουν στο Μαρόκο – όχι νόμιμα τουλάχιστον- επειδή, παρά τις πιέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης κατά την τελευταία δεκαετία, το Βασίλειο( του Μαρόκο) δεν έχει υπογράψει την συνθήκη επανεισαγωγής.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Την προηγούμενη βδομάδα, επτά μετανάστες πνίγηκαν προσπαθώντας να πάνε στην Ισπανία απο το Μαρόκο μέσω μιας νέας διαδρομής. Το Ισπανικό Υπουργείο Εσωτερικών είπε ότι περίπου 250 άτομα προσπάθησαν να εισβάλουν στην Ceuta, το δεύτερο κομμάτι περίκλειστου εδάφους στην Μαροκινή ακτογραμμή. Η Μαροκινή Ένωση για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα κατηγόρησε τους φύλακες των Ισπανικών συνόρων ότι έριξαν δακρυγόνα στους μετανάστες, προτού Μαροκινές δυνάμεις ασφαλείας τους τρέψουν σε διάλυση, με χρήση γκλομπ.

Ιστορίες για εξουδετερωμένες απόπειρες παράνομου περάσματος στα σύνορα, δεν είναι σπάνιες. Και ο Lopes, ανίκανος να σκαρφαλώσει τον συρματένιο φράχτη που κόβει σαν ξυράφι στη Melilla ή να εισβάλει στην Ισπανική ακτογραμμή και να “γλιστρήσει” σε ένα σκάφος για την Ceuta, μένει σε μία μικρή κατασκήνωση στο δάσος Gourougou του βόρειου Μαρόκου για ενάμιση χρόνο. Κοιμάται σε μια σκηνή φτιαγμένη απο μουσαμά και μερικές κουβέρτες ριγμένες πάνω σε δυο κλαδιά.

Ο Lopes στον χώρο όπου κοιμάται 

Ο Lopes είναι ένας απο τους εκατοντάδες Αφρικανούς μετανάστες που ζουν υπό δύσκολες συνθήκες στο Μαρόκο. Το μοναδικό Αφρικανικό κράτος που μοιράζεται σύνορα με την Ευρωπαϊκή Ένωση, το Βασίλειο του Μαρόκκο, είναι η προφανής διακομετακομιστική διαδρομή για αυτούς που προσπαθούν να φτάσουν στην Ευρώπη, ψάχνοντας δουλειά ή άσυλο. Στην πραγματικότητα, σύμφωνα με το Μαροκινό Υπουργείο Εσωτερικών, υπάρχουν τώρα περίπου 10,000 με 20,000 παράνομοι μετανάστες (αυτοί που δεν έχουν δικαίωμα να βρίσκονται εκεί) που διαμένουν στην χώρα.

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Η Frontex, το Ευρωπαϊκό πρακτορείο των Συνόρων, υπολόγισε πως 6,400 άτομα εισήλθαν στην Ισπανία παράνομα το 2012, συμπεριλαμβανομένων και εκείνων που έφυγαν απο την Αλγερία. Η Ευρωπαϊκή Ένωση θα ήθελε να μηδενίσει αυτόν τον αριθμό (η Γαλλία, η Ιταλία και η Ισπανία ασκούν τεράστιες πιέσεις στο Μαρόκο για το κλείσιμο των συνόρων).

Δυστυχώς, αλλά όπως ήταν αναμενόμενο, αυτό μεταφράζεται σε αστυνομική βία - κάτι που έχει μακρά ιστορία σε αυτό τον τόπο. Το 2005, η αστυνομία πυροβόλησε και σκότωσε τουλάχιστον πέντε μετανάστες κατα την διάρκεια μιας μαζικής απόπειρας να περάσουν το φράγμα που χωρίζει το Nador και το Ισπανικό έδαφος της Melilla. Έκτοτε, δεν έχουν αλλάξει πολλά. Στα τέλη του περασμένου χρόνου, ο Abdulalli Kebe, ένας 34χρόνος ζωγράφος και πατωματζής απο το Mali, έσπασε και τα δύο του πόδια, όταν έπεσε απο μια πλαγιά, καθώς προσπαθούσε να ξεφύγει από μια έφοδο της αστυνομίας στο δάσος.

«Ήταν τρελαμένοι- μας πετούσαν πέτρες», είπε όταν τον συνάντησα στο νοσοκομείο του Nador. «Ποιος επιτίθεται στις 3 η ώρα το πρωί; Δεν είναι απαραίτητο».

Ο Saleh, ένας 28χρονος απο το Mali, βρισκόταν στο κρεβάτι δίπλα του, επίσης ανήμπορος να περπατήσει. Τον έπιασαν οι μπάτσοι πριν απο περίπου ένα μήνα, καθώς προσπαθούσε να τρυπώσει απο την Αλγερία στο Μαρόκο. «Ήμουν με μία ομάδα ατόμων και προσπαθούσαμε να περάσουμε τα σύνορα», είπε. «Ήταν περίπου 6 το πρωί της Παρασκευής. Ήμασταν 10 άτομα, όλοι από το Mali. Οι άλλοι το έσκασαν, αλλά εμένα με έπιασαν και με έδειραν 10 αστυνομικοί. Ένας με χτύπησε στην πλάτη μου, ο άλλος στο πόδι μου. Μου πήραν όλα τα χρήματα και το κινητό μου.»

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Τον προηγούμενο Μάρτιο, οι Γιατροί Χώρις Σύνορα πήραν συνέντευξη από 190 μετανάστες στο βόρειο κομμάτι της χώρας. Σχεδόν το ένα τρίτο από αυτούς είπε πώς έχει υπάρξει θύμα βίας, κυρίως απο την Μαροκινή αστυνομία και σε μερικές περιπτώσεις, απο την Ισπανική. Επίσης οι ρατσιστικές επιθέσεις και οι ληστείες από τοπικές συμμορίες είναι συνηθισμένα παράπονα μεταξύ των μεταναστών που συνάντησα.

Το ίδιο μήνα, ένας μετανάστης απο το Καμερούν που γνώρισα, συνελήφθη καθώς προσπαθούσε να περάσει απο τον φράχτη στην Melilla. Άσχημα χτυπημένος από την αστυνομία, μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, πήρε εξητήριο και τον έστειλαν πίσω στο στρατόπεδο συγκέντρωσης στο δάσος. Το επόμενο πρωί, οι Μοροκινές αρχές ξαναέκαναν επιδρομή στην κατασκήνωση. Σε κατάσταση σοκ και όντας πολύ αδύναμος για να το σκάσει, τους είδε να καίνε την σκηνή του και όλα του τα υπάρχοντα. Υπέκυψε στις πληγές του, λίγο αργότερα.

Ο θάνατος του Clement ήταν τραγικός, άλλα δείχνει να συνέβαλε στην προβολή του ζητήματος των μεταναστών στο δάσος Gourougou. Ήταν το κεντρικό θέμα αυτής της ταινίας της Ιταλίδας δημοσιογράφου Sara Creta και αυτής της καμπάνιας τοπικών οργανισμών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, που κατήγγειλαν την “καθημερινή και συστηματική καταπίεση των μεταναστών απο της Μαροκινές αρχές και την εμπλοκή των Ισπανικών αρχών σε εγκλήματα που διαπράττονται κατά των μεταναστών στα σύνορα της Melilla.”

[liveleak src='http://www.liveleak.com/ll_embed?f=f69b05ed9f34' width='640' height='360']
Εκατοντάδες μετανάστες σκαρφαλώνουν τον φράχτη των συνόρων στη Melilla τον περασμένο Σεπτέμβρη 

ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ

Μέχρι πέρυσι το φθινόπωρο, ακόμα και το συνδεδεμένο με την κυβέρνηση, CNDH [National Council of Human Rights(=Εθνικό Συμβούλιο Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων)] ασκούσε έντονη κριτική στην πολιτική της χώρας σχετικά με την μετανάστευση. Τελικά, ακόμα και ο βασιλιάς Mohammad VI -ο μεγαλύτερος επικριτής της Μαροκινής Πολιτικής- ενέκρινε την έκθεση της CNDH και έδωσε οδηγίες στην κυβέρνησή του να δημιουργήσει «ένα νέο όραμα για την πολιτική σχετικά με την διεθνή μετανάστευση, που να είναι ανθρωπιστικό στην φιλοσοφία του, υπεύθυνο στην προσέγγισή του και πρωτοποριακό σε περιφερειακό επίπεδο».

Άλλες ομάδες για τα ανθρώπινα δικαιώματα -και οι ίδιοι οι μετανάστες- έχουν, επιφυλακτικά, καλωσορίσει τη νέα πολιτική. Παρ’ ότι όλοι οι μετανάστες με τους οποίους μίλησα εδώ έχουν δεχθεί αστυνομική βία στο παρελθόν, ανέφεραν ότι οι σχεδόν καθημερινές εισβολές στις κατασκηνώσεις του δάσους, οι τυχαίες συλλήψεις και οι ξυλοδαρμοί σταμάτησαν απότομα τις τελευταίες βδομάδες του 2013. Από όλους όσους συνάντησα, μόνο ο Saleh έχει υποστεί βία μέσα στους τελευταίους δύο μήνες.

Επίπλεον, η κυβέρνηση σχεδιάζει να οργανώσει ένα σωστό σύστημα ασύλου, καθώς επίσης και να επιτρέψει σε κάποιες κατηγορίες μεταναστών να εδραιώσουν την διαμονή τους στο Μαρόκο, γεγονός που σημαίνει ότι θα αναζητούν πια μια νόμιμη εργασία. Αλλά τα κριτήρια της κανονικοποίησης αυτής είναι περιορισμένα και η νέα πολιτική δεν αγγίζει τις κυριότερες αιτίες του προβλήματος, σύμφωνα με τον Chakib Al Khayari, έναν ντόπιο δημοσιογάφο και πρόεδρο του Human Rights Association της περιοχής του Rif.

«Σήμερα, το Μαρόκο φυλάσσει τα σύνορα της Ευρώπης, σε αντάλλαγμα με οικονομικά και πολιτικά οφέλη», λέει. «Το Ευρωπαϊκό κοινοβούλιο λέει ότι το Μαρόκο συνεχίζει τη χρήση βίας, αλλά δεν αναγνωρίζει ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι η πηγή του προβλήματος. Οι παραβιάσεις που συνεχίζει να πραγματοποιεί το Μαρόκο, γίνονται με την υποστήριξη και την χρηματοδότηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.»

Η πολυπόθητη αλλαγή για το μεταναστευτικό καθεστώς δεν έχει φανεί ακόμα. Ο ρατσισμός βασιλεύει ακόμα στην Μαροκινή κοινωνία - λάβετε υπ’ όψιν, για παράδειχμα, τον τίτλο  "Black Peril" ( ένα άρθρο για τους υποσαχάριους μετανάστες) στο πρόσφατο εξώφυλλο του περιοδικού Maroc Hebdo. Αλλά παρά την κακή τους φήμη, οι περισσότεροι υποσαχάριοι μετανάστες δεν πάνε πουθενά. Είναι κολλημένοι ανάμεσα στην σχεδόν απίθανη προοπτική του να μπουν στο “Φρούριο Ευρώπη” και στην εξίσου επιζήμια -και συχνά ντροπιαστική- επιλογή του να τα παρατήσουν και να γυρίσουν σπίτι. Κάποιοι ζουν εδώ για χρόνια, ικετεύοντας και δουλεύοντας για μισθούς σκλαβιάς, ώστε να επιβιώσουν. Οι μετακομίσεις έχουν γίνει η μόνιμη καθημερινότητα τους και το Μαρόκο ο απρόθυμος οικοδεσπότης τους.