Φωτογραφίες Διονυσιασμού (και του Αλέξη Τσίπρα) από το Καρναβάλι της Σκύρου
Φωτογραφίες

Φωτογραφίες Διονυσιασμού (και του Αλέξη Τσίπρα) από το Καρναβάλι της Σκύρου

Φωτογραφίες από μια γιορτή με φωνές, κουδούνια, μάσκες, έθιμα, ποτό, φαγητό και τον ίδιο τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας.
22 Φεβρουάριος 2018, 5:15am

Την προηγούμενη Παρασκευή το απόγευμα, η Σκύρος ήταν ήρεμη, γαλήνια, χειμωνιάτικη. Τίποτα δεν προμήνυε αυτό που θα επακολουθούσε τις επόμενες μέρες - μια διονυσιακή γιορτή με φωνές, κουδούνια, μάσκες, έθιμα, φορεσιές, ποτό, φαγητό, σατιρικά στιχάκια και τον ίδιο τον Πρωθυπουργό της Ελλάδας.

Το ίδιο βράδυ, είδα τον πρώτο «γέρο»: Παραδοσιακά, φορά μια τσοπάνικη κάπα, μαύρου χρώματος, γυρισμένη ανάποδα, ώστε να είναι απ’ έξω το μαλλιαρό μέρος. Οι μακριές τρίχες ξεχωρίζουν. Η κουκούλα του σκεπάζει το κεφάλι και στερεώνεται με τη μακριά, υφαντή και κεντημένη ζώνη των βοσκών, που πέφτει μπροστά στο στήθος. Στη ράχη έχει κουρέλια ή μαξιλάρι, για να σχηματιστεί η καμπούρα. Το πρόσωπο το κρύβει με μάσκα από προβιά μικρού γιδιού, με δύο τρύπες για τα μάτια – συνήθως δεν βλέπει σχεδόν τίποτα μέσα απ’ αυτή. Στη μέση ζώνεται καμιά πενηνταριά τσοπάνικα κουδούνια (τα οποία μπορεί συνολικά να ζυγίζουν μέχρι και 50 κιλά) που στερεώνονται από τους ώμους και στο χέρι κρατάει το τσοπάνικο στραβοράβδι, στολισμένο στη λαβή με αγριολούλουδα. Κάτω, φοράει το άσπρο μάλλινο κοντοβράκι των τσοπάνηδων, άσπρες υφαντές κάλτσες χωρίς πέλμα και πέτσινα σανδάλια.

Το να είσαι «γέρος» είναι κάτι πολύ δύσκολο. Μετά τη γιορτή, τα σώματά τους είναι γεμάτα μελανιές.

Στη αρχή τρόμαξα. Ήταν τεράστιος και όταν σηκώθηκε, ο θόρυβος από τα κουδούνια ήταν σοκαριστικός. Ξεκίνησε αμέσως να κουνάει τη μέση του δεξιά και αριστερά και μετά να πηδάει, κάνοντας φιγούρες. Ήταν κάτι πολύ έντονο, ερωτικό, τρομακτικό, διονυσιακό. Οι ντόπιοι, όπως μου εξήγησε λίγο αργότερα ο Μανώλης, ένα παιδί από τη Σκύρο που αγαπάει παράδοση, δεν το κάνουν για τουριστικούς λόγους. Το κάνουν για την παράδοση, για το γλέντι.

Oι Γέροι και οι Κορέλες

Το να είσαι γέρος είναι κάτι πολύ δύσκολο, μετά τη γιορτή τα σώματα τους είναι γεμάτα μελανιές, είναι άρρωστοι και θέλουν μέρες για να συνέλθουν. Το ντύσιμο του γέρου είναι ένα τελετουργικό έθιμο στο οποίο μαζεύεται όλη η γειτονιά, οι φίλοι και οι συγγενείς και διασκεδάζουν, καθώς τον φορτώνουν με τη στολή του.

Oι «κορέλες» παλιά ήταν νεαροί άνδρες ντυμένοι με παραδοσιακή γυναικεία φορεσιά, πλέον όμως είναι γυναίκες.

Ανάμεσα τους, βρίσκονται και οι «κορέλες»: Παλιά ήταν νεαροί άνδρες ντυμένοι με παραδοσιακή γυναικεία φορεσιά, πλέον όμως είναι γυναίκες. Από κοντά και ο «Φράγκος», ο οποίος φοράει μάσκα και ένα μεγάλο κουδούνι στη μέση του.

Το Σάββατο, το πανηγύρι κορυφώθηκε. Οι γέροι και οι κορέλες έτρεχαν στα σοκάκια, παντού ακουγόταν ο εκκωφαντικός, διονυσιακός ήχος από τα κουδούνια και όλοι σιγά-σιγά έμπαιναν σε άλλη διάσταση. Ξεκινούσαν οι χοροί, όλοι ανέβαιναν μέχρι το κάστρο, στο πιο ψηλό σημείο του χωριού και οι καμπάνες των εκκλησιών ξεκινούσαν να χτυπάνε.

Η «Τράτα» και ο Τσίπρας

Την επόμενη μέρα, την Κυριακή, πραγματοποιήθηκε ένα άλλο μέρος του εθίμου που ονομάζεται «Τράτα» και αναπαριστά τη ζωή των ναυτικών. Σε μια αυθεντική τράτα, οι ναυτικοί φώναζαν σατιρικά συνθήματα, σχολιάζοντας την επικαιρότητα και όσους βρίσκονταν εκεί - από τον Δήμαρχο του νησιού, μέχρι τον Αλέξη Τσίπρα. Ακούστηκε το «Ανδρέα ζεις, εσύ μας οδηγείς», ενώ άλλοι έκαναν πιο καυστικά σχόλια, αλλά ο Αλέξης Τσίπρας, που έκανε ένα πέρασμα από εκεί, απλά γελούσε καλόκαρδα.

Ο Αλέξης Τσίπρας παρακολουθεί γελαστός το έθιμο της Τράτας.

Γενικά, ο Τσίπρας ήταν άνετος και χαλαρός, φωτογραφήθηκε με μασκαράδες («Θα μου τη στείλεις, ε;», μου είπε μόλις τον έβγαλα μια φωτό), διασκέδασε και αυτός τη γιορτή, πέρασε και από την Τράτα που τον σατίριζε και αυτόν, γελώντας με το όλο κλίμα, προτού χαθεί σε πιο ήρεμα μέρη.

Την τελευταία μέρα του εθίμου, την Καθαρή Δευτέρα, το γλέντι συνεχίστηκε με μουσική, χορό και σαρακοστιανό φαγητό, ως το βράδυ. Από την Τρίτη το πρωί, το νησί προσπαθούσε να επιστρέψει στους ρυθμούς του, μετά το hangover του γλεντιού. Ο Αλέξης Τσίπρας είχε ήδη φύγει.

Δείτε περισσότερες φωτογραφίες: