ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
News

Διπλωματικός Πυρετός στον Έβρο για την Έκδοση των Οκτώ Τούρκων Στρατιωτικών

Μιλά στο VICE ο καθηγητής Ποινικού Δικαίου του ΑΠΘ, Λάμπρος Μαργαρίτης. Τι υποστηρίζει η δικηγόρος των «πραξικοπηματιών».

Κείμενο ΚΩΣΤΑΣ ΚΟΥΚΟΥΜΑΚΑΣ
17 Ιούλιος 2016, 6:00am

Φωτογραφία (Γενικό Επιτελείο Εθνικής Άμυνας): Ελικόπτερο του ελληνικού στρατού στην άσκηση «ΣΑΡΙΣΑ».

UPDATE: 15:00 Στο Αυτόφωρο Μονομελές Πλημμελειοδικείο Αλεξανδρούπολης παραπέμφθηκαν να δικαστούν τη Δεύτερα οι οκτώ Τούρκοι αξιωματικοί-μέλη του πληρώματος του ελικοπτέρου που προσγειώθηκε σε ελληνικό έδαφος μετά το αποτυχημένο πραξικόπημα στη γειτονική χώρα. Θα δικαστούν για "παράνομη είσοδο στη χώρα" και "παράνομη πτήση στον ελληνικό χώρο" (αφαιρέθηκε η κατηγορία της "διατάραξης φιλικών σχέσεων" μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας). Εκτιμάται ότι θα ζητήσουν τριήμερη αναβολή, ενώ μέχρι τότε κρατούνται. Νωρίτερα σήμερα στον εισαγγελέα, φέρονται να επανέλαβαν ότι δεν γνώριζαν τίποτα για το πραξικόπημα και ότι κινδυνεύουν αν εκδοθούν στην Τουρκία. Στο μεταξύ, αύριο πρόκειται να παρουσιαστούν ενώπιον της υπηρεσίας πολιτικού ασύλου στη Χιλή Αλεξανδρούπολης, ώστε να υποβάλουν σχετικό αίτημα. Εκκρεμεί φυσικά η σοβαρότερη πτυχή της υπόθεσης, το αίτημα έκδοσης των Τουρκικών αρχών, για το οποίο αναμένονται εξελίξεις τις επόμενες ημέρες.

Καλύπτοντας με τα χέρια τους το πρόσωπό τους εξήλθαν από το βαν της Αστυνομίας οι οκτώ Τούρκοι στρατιωτικοί, που οδηγήθηκαν λίγο μετά τις 9.30 το πρωί στον εισαγγελέα Αλεξανδρούπολης. Σύμφωνα με δηλώσεις στο VICE της δικηγόρου των τεσσάρων εξ αυτών, οι ίδιοι «δεν γνώριζαν τίποτα για το πραξικόπημα», ενώ αργά χθες επρόκειτο να καταθέσουν αίτηση χορήγησης πολιτικού ασύλου στην Ελλάδα δηλώνοντας ότι κινδυνεύουν σε περίπτωση που εκδοθούν στην Τουρκία. Τα διεθνή μέσα μεταδίδουν εικόνες λιντσαρίσματος και εξευτελισμού πραξικοπηματιών και υποστηρικτών τους, ενώ φαίνεται να ανοίγει επίσημα στη γειτονική χώρα η συζήτηση για επαναφορά της θανατικής ποινής. Την ίδια στιγμή, ο ίδιος ο Τούρκος Υπουργός Εξωτερικών, Μεβλούτ Τσαβούσογλου, ζήτησε μέσω Twitter την άμεση έκδοση των «οκτώ προδοτών», όπως τους χαρακτήρισε. Και όλα αυτά, συμβαίνουν σε μία χώρα με μαύρο παρελθόν στην υπεράσπιση των ανθρώπινων δικαιωμάτων.

Η πραγματικότητα όπως είναι, μέσα από το Newsletter του VICE Greece

Το χρονικό της ακανθώδους υπόθεσης ξεκίνησε στις 11:42 το πρωί του Σαββάτου, όταν ο χειριστής του τουρκικού ελικοπτέρου τύπου Black Hawk ζήτησε να προσγειωθεί στο αεροδρόμιο της Αλεξανδρούπολης «Δημόκριτος», εκπέμποντας «κατάσταση emergency» και αναφέροντας ως χαρακτηριστικό της κλήσης του φράση «Turkish helicopter». Αμέσως σήμανε συναγερμός και τελικά το ελικόπτερο προσγειώθηκε με ασφάλεια στις 11:51. Οι ελληνικές αρχές συνέλαβαν τα οκτώ μέλη του πληρώματος (τρεις συνταγματάρχες, τρεις λοχαγούς και δύο επιλοχίες του τουρκικού Στρατού, ηλικίας από 34 έως 40 ετών) · οι επτά φορούσαν στρατιωτικές στολές από τις οποίες είχαν αφαιρέσει τα διακριτικά, ενώ ο όγδοος φορούσε πολιτικά ρούχα. Οδηγήθηκαν στην Αστυνομική Διεύθυνση Αλεξανδρούπολης και σε βάρος τους σχηματίστηκε δικογραφία για «παράνομη είσοδο» στη χώρα και «διατάραξη φιλικών σχέσεων» μεταξύ των δύο χωρών (πλημμελήματα), για τα οποία θα οδηγηθούν στον εισαγγελέα.

Η συνήγορος των τεσσάρων από τους οκτώ, Βασιλική Μαρινάκη, δήλωσε στο VICE ότι στις πρώτες καταθέσεις τους δήλωσαν ότι δε γνώριζαν τίποτα για το πραξικόπημα. «Υποστηρίζουν ότι πληροφορήθηκαν αργότερα μέσω των ειδήσεων στα κινητά τους τηλέφωνα. Δηλώνουν ότι κατόπιν εντολής ανωτέρων τους, μετέφεραν τραυματίες από σημεία συγκρούσεων στους δρόμους της Κωνσταντινούπολης σε ένα συγκεκριμένο σημείο όπου τους παραλάμβαναν ασθενοφόρα. Μέχρι που δέχθηκαν πυρά από αστυνομικούς, τα δύο ελικόπτερα χτυπήθηκαν, μπήκαν στο τρίτο και αποφάσισαν να έρθουν στην Αλεξανδρούπολη γιατί κινδύνευε η ζωή τους και φοβούνταν ότι θα εκτελεστούν», δήλωσε η κ. Μαρινάκη. Η ίδια επιβεβαίωσε ότι οι οκτώ θα ζητήσουν πολιτικό άσυλο και επίσης ότι θα αιτηθούν την αναστολή της διαδικασίας έκδοσης για τα ποινικά αδικήματα που αντιμετωπίζουν στην Τουρκία, μέχρι αυτό να κριθεί. «Η Τουρκία ζητά την έκδοσή τους. Δεν γνωρίζω αν έχει ήδη ζητηθεί η έκδοση διεθνούς εντάλματος σύλληψης και με ποιες κατηγορίες, οι οποίες πάντως θα είναι βαρύτατες», είπε.

Σημειώνεται ότι μια συνηθισμένη διαδικασία εξέτασης αιτήματος πολιτικού ασύλου μπορεί να διαρκέσει τουλάχιστον έναν χρόνο. Η ελληνική κυβέρνηση ωστόσο, φαίνεται ότι επιθυμεί να λύσει την υπόθεση με «fast track» διαδικασίες, προδιαγράφοντας μάλλον ότι τα αιτήματα ασύλου θα απορριφθούν. Η ελληνική δημόσια τηλεόραση μετέδωσε αργά χθες ότι διερμηνείς αναμένονται τη Δευτέρα στην Αλεξανδρούπολη και ότι υπάρχει η εκτίμηση πως η απάντηση για το άσυλο θα έχει δοθεί εντός δύο εβδομάδων.

Η κυβερνητική εκπρόσωπος, Όλγα Γεροβασίλη, δήλωσε ότι «θα τηρηθούν οι προβλεπόμενες διαδικασίες από το Διεθνές Δίκαιο». Η ίδια βέβαια υπογράμμισε ότι «λαμβάνεται πολύ σοβαρά υπόψιν ότι στη χώρα τους κατηγορούνται για παραβίαση της συνταγματικής νομιμότητας». Σύμφωνα με το ελληνικό Υπουργείο Εξωτερικών, υπήρξε τηλεφωνική επικοινωνία του Νίκου Κοτζιά με τον Τούρκο ομόλογό του, Μ. Τσαβούσογλου, στον οποίο φέρεται να μετέφερε ότι η Ελλάδα «καταδικάζει κάθε απόπειρα πραξικοπήματος και στηρίζει την πάλη του τουρκικού λαού για δημοκρατία και προάσπιση της συνταγματικής τάξης στην Τουρκία». Λίγο αργότερα, σύμφωνα με την εφημερίδα «Καθημερινή», ο Τούρκος ΥΠΕΞ ζητούσε την έκδοση των οκτώ στρατιωτικών στην Τουρκία και εκδήλωνε τη βεβαιότητά του ότι η Ελλάδα θα το πράξει. Είναι σαφές ότι το ζήτημα είναι καθαρά πολιτικό, ένας διπλωματικός γρίφος-«ωρολογιακή βόμβα» δεδομένης της κατάστασης στην Τουρκία.

Ο καθηγητής Ποινικού Δικαίου στο ΑΠΘ, Λάμπρος Μαργαρίτης, εξηγεί στο VICE ότι η υπόθεση της έκδοσης των οκτώ θα κριθεί σε δημόσια συνεδρίαση από το Συμβούλιο Εφετών. «Εάν δεν υπάρχει ειδική διμερής σύμβαση μεταξύ Ελλάδας και Τουρκίας, τότε εφαρμόζονται οι διατάξεις του ελληνικού Κώδικα Ποινικής Δικονομίας. Σύμφωνα με αυτόν, η έκδοση ενός κατηγορούμενου σε άλλη χώρα απαγορεύεται στην περίπτωση που διώκεται για έγκλημα το οποίο κατά τους ελληνικούς νόμους χαρακτηρίζεται πολιτικό ή στρατιωτικό, ή όταν από τις περιστάσεις προκύπτει ότι η έκδοση ζητείται για πολιτικούς λόγους», σημειώνει ο κ. Μαργαρίτης. Και προσθέτει: «Δεν υπάρχει ορισμός για το πολιτικό έγκλημα, αυτό κρίνεται κατά περίπτωση από το Συμβούλιο Εφετών. Εικάζω ότι, με βάση τα ισχύοντα στην Ελλάδα, στη συγκεκριμένη περίπτωση οι κατηγορίες των τουρκικών αρχών σε βάρος των οκτώ συλληφθέντων θα είναι η απόπειρα κατάλυσης του πολιτεύματος και οι προπαρασκευαστικές πράξεις εσχάτης προδοσίας. Είναι κλασική η αντίληψη του δικού μας Αρείου Πάγου ότι το εξεταζόμενο έγκλημα, όταν επιδιώκει την κατάλυση του δημοκρατικού πολιτεύματος, είναι πολιτικό έγκλημα. Υπό την έννοια αυτή, η συγκεκριμένη περίπτωση εμπίπτει στην απαγόρευση που εισάγει ο Κώδικας Ποινικής Δικονομίας, συγκεκριμένα στο Άρθρο 438, περίπτωση γ'». Αναφορικά με τη χορήγηση ασύλου, εξάλλου, πρέπει να ληφθούν σοβαρά υπόψη τόσο η Συνθήκη της Γενεύης του 1951 αλλά και η Οικουμενική Διακήρυξη των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου του 1948, ειδικά όταν έχει ήδη προαναγγελθεί η βαρύτατη τιμωρία των υπαιτίων και γίνεται λόγος και για επαναφορά της θανατικής ποινής.

Αργά το βράδυ του Σαββάτου, κατόπιν συνεννόησης των δύο επιτελείων, ένα δεύτερο τουρκικό στρατιωτικό ελικόπτερο αποβίβασε στο αεροδρόμιο της Αλεξανδρούπολης πλήρωμα το οποίο πρόκειται να οδηγήσει πίσω στην Κωνσταντινούπολη το Black Hawk των οκτώ. Στο μεταξύ, χθες το απόγευμα μικρή ομάδα μουσουλμάνων από την Κομοτηνή και την Ξάνθη, μετά και από ανακοίνωση του μειονοτικού Κόμματος Ισότητας Ειρήνης και Φιλίας (ΚΙΕΦ), μετέβησαν στην Αλεξανδρούπολη και διαδήλωσαν κατά των οκτώ «προδοτών», όπως φώναζαν, κρατούμενων Τούρκων στρατιωτικών.

Περισσότερα από το VICE

Πώς το Facetime Έσωσε τον Ερντογάν

Έρχονται Δύσκολες Μέρες για τον «Σουλτάνο» Ερντογάν

Οι Έλληνες Χρήστες του Twitter θα Eίχαν Συλληφθεί στην Τουρκία

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.