Μια Αληθινή Ιστορία

O Blogger που τα Έβαλε με τον ISIS

Μια κουβέντα με τον αυτοπροσδιοριζόμενο ως «μη δημοσιογράφο», που αποκάλυπτε τα θανάσιμα fake news του ISIS. «Θα προτιμούσα να μην πω πού είμαι τώρα».

Κείμενο Moustafa Saadoun; εικονογράφηση Lisa Raneva
16 Νοέμβριος 2017, 6:00am

Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στο VICE Arabia.

Όταν ο ISIS κατέλαβε τη Μοσούλη, στο βόρειο Ιράκ, στις αρχές του Ιουνίου του 2014, ένας κάτοικος αποφάσισε να ξεκινήσει ένα blog, για να βοηθήσει τους ανθρώπους στην πόλη και έξω από αυτή να είναι ενημερωμένοι για το τι συμβαίνει υπό το καθεστώς των τρομοκρατών. Ο αυτοπροσδιοριζόμενος ως «μη δημοσιογράφος», ξεκίνησε το Mosul Eye (Το Μάτι της Μοσούλης) όπου απλώς επεσήμαινε τις αποφάσεις, τις κινήσεις και τις σχεδιαζόμενες ενέργειες του ISIS στη Μοσούλη – μερικές φορές, παίρνοντας πληροφορίες απλώς μιλώντας με μαχητές του ISIS στον δρόμο. Τα άρθρα ήταν από καθημερινά ρεπορτάζ για την κατάσταση στην πόλη, μέχρι ενημερώσεις για στρατιωτικές επιχειρήσεις και αναλυτικές αναφορές της στρατηγικής του ISIS.

Το site συνέχισε να υπάρχει όσο διήρκεσε η τριετής κατοχή της Μοσούλης από τον ISIS. Κάποιες από τις αναρτήσεις φημολογείται ότι βοήθησαν τον Ιρακινό Στρατό να βρει μερικά από τα αρχηγεία της οργάνωσης. Αλλά καθώς γινόταν πιο δημοφιλές, αυξάνονταν οι απειλές θανάτου που έστελναν οι ISIS στον ιδιοκτήτη του – συνήθως μέσω mail ή σχολίων σε αναρτήσεις. Η τρομοκρατία κλιμακώθηκε σε τέτοιο βαθμό και ο συγγραφέας του ένιωσε τέτοια απειλή που έφυγε από το Ιράκ λίγο προτού απελευθερωθεί η πόλη, τον Ιούλιο του 2017.

«Τριγυρνούσα και έβλεπα πώς φέρονταν οι μαχητές του ISIS στον κόσμο. Ποτέ δεν έπιασα στυλό ή τηλέφωνο, για να καταγράψω αυτά που έβλεπα. Απομνημόνευα τα πάντα και όταν γύριζα σπίτι, τα έγραφα»

Το VICE Arabia μίλησε με τον δημιουργό του Mosul Eye, με τον όρο να μείνει ανώνυμος, για να μάθει γιατί άρχισε το blog, πώς ήταν να είσαι στόχος του ISIS και τι γίνεται από 'δω και πέρα.

VICE: Τι σε παρακίνησε να ξεκινήσεις το Ain Al Mosul;
Mosul Eye: Τη μέρα που ο ISIS κατέλαβε τη Μοσούλη, όλα φαίνονταν πολύ μαύρα και ζοφερά. Ήδη χρησιμοποιούσα τη σελίδα μου στο Facebook, για να ανεβάζω νέα και πληροφορίες. Έτσι αποφάσισα να το πάω ένα βήμα πιο πέρα, ξεκινώντας το blog, για να προσπαθήσω να καταγράψω ό,τι συνέβαινε στην πόλη. Σύντομα, αφού ξεκίνησα το blog, δεκάδες πολίτες προσπάθησαν να έρθουν σε επαφή μαζί μου, αλλά ποτέ δεν απάντησα, επειδή φοβόμουν ότι ήταν μαχητές του ISIS που προσπαθούσαν να με εντοπίσουν.

Πώς βρήκες το κουράγιο για ένα τέτοιο blog;
Για να είμαι ειλικρινής, ποτέ δεν θεωρούσα ότι θα ήμουν τόσο γενναίος, ώστε να κάνω κάτι τέτοιο. Όταν ξεκίνησα, ο ISIS διέδιδε τόση ψεύτικη προπαγάνδα για το πώς η πόλη τους είχε καλωσορίσει και πώς υπό τον έλεγχό του όλοι ζούσαν με ειρήνη και ευημερία. Το μόνο που ήθελα ήταν να βοηθήσω τους ανθρώπους στην πόλη, λέγοντάς τους την αλήθεια. Όσο πιο πολύ επικεντρωμένος ήμουν σ’ αυτό που έκανα, τόσο πιο εύκολο ήταν να το κάνω.

Πού έβρισκες τις πληροφορίες σου;
Τριγυρνούσα και έβλεπα πώς φέρονταν οι μαχητές του ISIS στον κόσμο – αν και ποτέ δεν έπιασα στυλό ή τηλέφωνο, για να καταγράψω αυτά που έβλεπα. Απομνημόνευα τα πάντα και όταν γύριζα σπίτι, τα έγραφα.

«Θα προτιμούσα να μην πω πού είμαι τώρα, αλλά ναι, αποφάσισα να φύγω, αφού δέχτηκα μια άμεση απειλή από τον ISIS»

Μιλούσες προσωπικά ποτέ με μαχητές του ISIS;
Ναι, κάποιες φορές, όταν τους έβλεπα στην αγορά ή σε άλλους δημόσιους χώρους. Συνήθως ένιωθα άνετα να ξεκινήσω συζητήσεις για θρησκεία και πολιτική, επειδή ξέρω καλά την ιδεολογία της οργάνωσης - αν και μια φορά η συζήτηση φούντωσε λίγο, όταν με ρώτησαν αν δήλωνα αφοσιωμένος στον ηγέτη τους, Abu Bakr al-Baghdadi. Αν έλεγα ναι, μπορεί να μου ζητούσαν να κάνω κάτι για να το αποδείξω, αλλά αν έλεγα όχι, μπορεί να με σκότωναν. Ευτυχώς, κατάφερα να αποφύγω την ερώτηση, αλλάζοντας θέμα.


[VICE Video] Συναντήσαμε Έναν Πρόσφυγα που Αποφάσισε να Επιστρέψει στη Συρία για να Πολεμήσει Kατά του ISIS

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


Πόσο κοντά έφτασες στο να σε πιάσουν;
Μια μέρα, αφού είχα μιλήσει με μερικούς μαχητές του ISIS, πήγα σπίτι και έγραψα μια συγκεκριμένη ιστορία που μου είχαν πει. Λίγες μέρες αργότερα, τους είδα ξανά και μου ζήτησαν να τους εξηγήσω πώς κατέληξε αυτή η πληροφορία σε αυτό το site. Αρνήθηκα ότι ήξερα καν τι ήταν το site και οτιδήποτε είχε σχέση με τον ιδιοκτήτη του. Μου είπαν μετά όλους τους τρόπους με τους οποίους προσπαθούν να βρουν τον τύπο που έχει το site. Ήταν πολύ τρομακτικό.

Τι έκαναν για να σε εντοπίσουν; Ο ISIS είχε πρόσβαση στις προσωπικές πληροφορίες των χρηστών Ίντερνετ στη Μοσούλη, σωστά;
Ναι, ήμουν και πάλι τυχερός. Ο ISIS ανάγκασε τους παρόχους Ίντερνετ να δώσουν προσωπικές πληροφορίες των πελατών τους στην πόλη, ώστε να ελέγχουν τη δραστηριότητα όλων. Αλλά είχα έναν φίλο που ήταν ιδιοκτήτης της εταιρείας και τον πλήρωσα διπλά λεφτά για τη σύνδεσή μου, ώστε να μη δώσει τα στοιχεία μου.

«Κατάφερα να διαφύγω μέσω Συρίας, με τη βοήθεια Τούρκων δουλεμπόρων, αφού πλήρωσα 1.000 δολάρια»

Πώς σε επηρέασε όλο αυτό προσωπικά;
Προφανώς φοβόμουν ότι ο ISIS θα το ανακάλυπτε και θα με σκότωνε, αλλά πιο πολύ φοβόμουν για τα φρικτά πράγματα που θα έκανε στην οικογένειά μου, που δεν ήξερε καν ότι είχα αυτό το blog. Κάθε φορά που κάποιος χτυπούσε την πόρτα, φοβόμουν ότι ήταν ο ISIS. Πάντα προετοιμαζόμουν για το χειρότερο, κατά βάθος.

Ξέρεις αν ποτέ άμεσα ή έμμεσα βοήθησες τις δυνάμεις ασφαλείας;
Μου έστελναν μηνύματα άνθρωποι που μου έλεγαν ότι το blog μου βοηθούσε τον ιρακινό στρατό να εντοπίσει τους μαχητές του ISIS και τα αρχηγεία τους. Φυσικά, χαιρόμουν που μάθαινα ότι οι πληροφορίες που παρείχα χρησιμοποιούνταν για να βοηθήσουν τους ανθρώπους της Μοσούλης, αλλά ειλικρινά ποτέ δεν σκόπευα να κάνω κάτι παραπάνω από το να καταγράφω ό,τι έβλεπα – δεν είμαι ούτε δημοσιογράφος ούτε μυστικός πράκτορας.

Ποιο είναι το πιο σημαντικό ποστ που έκανες, που νομίζεις ότι συνέβαλε στον αγώνα ενάντια στον ISIS;
Ήμουν από τους πρώτους που έγραψα για τη δομή της οργάνωσης και την ιεραρχία της. Αυτό εξέθεσε το σύστημά τους και τους αποδυνάμωσε.

Τελικά, αναγκάστηκες να φύγεις από το Ιράκ. Γύρισες τώρα;
Θα προτιμούσα να μην πω πού είμαι τώρα, αλλά ναι, αποφάσισα να φύγω, αφού δέχτηκα μια άμεση απειλή από τον ISIS, λίγο προτού απελευθερωθεί η Μοσούλη. Κατάφερα να διαφύγω μέσω Συρίας, με τη βοήθεια Τούρκων δουλεμπόρων, αφού πλήρωσα 1.000 δολάρια.

Ποια είναι τα μελλοντικά σου σχέδια για το blog;
Προσωπικά, θα ήθελα να παραμείνω ενεργός, αλλά ίσως να προσανατολιστώ προς το να καταγράφω την πολιτισμική αναγέννηση της Μοσούλης και τον τρόπο που οι νέοι στην πόλη συμβάλλουν σε αυτό. Ή ίσως να σταματήσω κάποια στιγμή και να επιστρέψω στην κανονική μου ζωή.

Περισσότερα από το VICE

Το Πανόραμα Έχει τα Τρίγωνα, Ακριβά Σπίτια και τον «Νόμο 751»

«Ακούγαμε τις Πιστολιές στην Τοσίτσα» - Ένας Πολεμικός Ανταποκριτής Θυμάται την Εξέγερση του Πολυτεχνείου

Ο Φαρμακοποιός απ' τη Θεσσαλονίκη που τα Παράτησε Όλα για να Σχεδιάζει Ερωτικά, Φετιχιστικά Κόμικς

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.