ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Προσφυγική Κρίση

Στο Αιγαίο Αγνοούνται 340 Πρόσφυγες και Μετανάστες

Οι μισοί από αυτούς είναι παιδιά.

Κείμενο Κώστας Κουκουμάκας
08 Μάιος 2019, 5:28am

Φωτό: ICRC

Τα ξημερώματα της 7ης Μαρτίου, το πλήρωμα σκάφους του Λιμενικού στη Σάμο ενημερώθηκε για ναυάγιο με μετανάστες στα ανατολικά του νησιού. Σε μια βάρκα επέβαιναν 12 άτομα, τα οποία βρέθηκαν στο νερό, παρ’ όλο που οι καιρικές συνθήκες ήταν καλές. Ένας άντρας και τα δίδυμα παιδιά του, ηλικίας τεσσεράμισι ετών, ανασύρθηκαν νεκροί από τη θάλασσα.

Τα φώτα της δημοσιότητας έχουν φύγει από το προσφυγικό, όμως στο ανατολικό Αιγαίο άνθρωποι που επιχειρούν το πέρασμα από τα τουρκικά παράλια στα ελληνικά νησιά, συνεχίζουν να πνίγονται. Όσο πλησιάζει το καλοκαίρι και ο καιρός βελτιώνεται, οι αφίξεις αναμένεται να αυξηθούν, το ίδιο όμως και ο αριθμός των πνιγμένων και των αγνοούμενων.

Τα στατιστικά είναι θλιβερά. Τους πρώτους τέσσερις μήνες του 2019, περισσότεροι από 400 μετανάστες χάθηκαν στη Μεσόγειο. Το 2018, ο αριθμός των αγνοουμένων έφτασε συνολικά τα 2.277 άτομα. Από αυτά, οι 174 αγνοούνται στο Αιγαίο, ενώ μόνο στην Ελλάδα, τα τελευταία 20 χρόνια, περισσότεροι από 1.000 σοροί μεταναστών παραμένουν χωρίς να έχουν αναγνωριστεί. Από το 2016, η Διεθνής Επιτροπή Ερυθρού Σταυρού συνεργάζεται με τις ελληνικές Αρχές για την αντιμετώπιση της ανθρωπιστικής τραγωδίας. Την τελευταία τριετία, η ICRC έχει λάβει περισσότερα από 340 αιτήματα αναζήτησης μεταναστών, που χάθηκαν σε διάφορα ναυάγια στο Αιγαίο και τους οποίους αναζητούν οι οικογένειες τους. Οι μισοί είναι παιδιά.


VICE Video: Ένα Αστείο Κορίτσι

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


Η μαύρη στατιστική του προσφυγικού αποκαλύφθηκε σήμερα στη Βουλή, σε ειδική συνεδρίαση της Διαρκούς Επιτροπής Δημόσιας Διοίκησης, Δημόσιας Τάξης και Δικαιοσύνης. Η συζήτηση ήταν πρωτοβουλία της αποστολής στην Αθήνα της Διεθνούς Επιτροπής του Ερυθρού Σταυρού (ICRC) και σε αυτή πήραν μέρος ακαδημαϊκοί, εκπρόσωποι ανθρωπιστικών οργανώσεων και ειδικοί επιστήμονες, εξετάζοντας τρόπους βελτίωσης της διαχείρισης των μη ταυτοποιημένων σορών μεταναστών και της καταγραφής των αγνοουμένων. Μεταξύ των ομιλητών, ήταν η εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Ξένη Δημητρίου, η Γενική Επιθεωρήτρια Αστυνομίας Αλλοδαπών και Προστασίας Συνόρων Ζαχαρούλα Τσιριγώτη, η επικεφαλής της αποστολής της ICRC στην Ελλάδα Monica Zanarelli, ο ιατροδικαστής της ελληνικής αποστολής της ICRC, Κωνσταντίνος Κούβαρης, και ο Βασίλης Παπαδόπουλος από το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες.

1557224885597-IMG_5151

«Μόλις την προηγούμενη Παρασκευή, η τουρκική Ακτοφυλακή ανακοίνωσε πως τουλάχιστον δύο γυναίκες και τέσσερα παιδιά από το Αφγανιστάν, έχασαν τη ζωή τους και πώς πνίγηκαν όταντο σκάφος το οποίο επέβαιναν ναυάγησε προς την Λέσβο. Σε κάποιες περιπτώσεις έχουν βρεθεί οι σοροί, σε άλλες περιπτώσεις όχι και πολύ έχουν ταφεί χωρίς να έχουν ταυτοποιηθεί, όπου γράφει αγνώστου ταυτότητας στον τάφο τους. Ως αποτέλεσμα χιλιάδες οικογένειας δεν γνωρίζουν το τι έχει συμβεί στα αγαπημένα τους πρόσωπα και αυτό είναι από τις λιγότερο ορατές συνέπειες, αλλά από τις πιο επώδυνες της μετανάστευσης», είπε η κ. Zanarelli της ICRC.

Στη Διεύθυνση Εγκληματολογικών Ερευνών της ΕΛ.ΑΣ. λειτουργεί από το 1996 το Τμήμα DNA. Από το 2015 έως σήμερα, περισσότερες από τις μισές υποθέσεις ταυτοποίησης σορών αφορούν πρόσφυγες και μετανάστες. Σύμφωνα με την αντιστράτηγο Ζαχαρούλα Τσιριγώτη, στη βάση δεδομένων που λειτουργεί η Διεύθυνση Εγκληματολογικών Ερευνών έχουν καταχωρηθεί από το 1996 συνολικά 835 γενετικοί τύποι σορών, 57 γενετικοί τύποι αγνοούμενων ατόμων, καθώς και 295 γενετικοί τύποι αναφοράς συγγενών αγνοουμένων, συμπεριλαμβανομένων μεταναστών και προσφύγων.

«Αν είχα τη δυνατότητα, θα σας έδειχνα την εικόνα του πατέρα που βγήκε στο λιμάνι του Πειραιά κλαίγοντας για την οικογένειά του που χάθηκε στον ναυάγιο στο Φαρμακονήσι. Τον θυμάμαι προσωπικά τις επόμενες ημέρες, με ένα απλανές βλέμμα στα μάτια. Ήταν ο μοναδικός σωζόμενος από την οικογένειά του, έχοντας χάσει τη γυναίκα και τέσσερα παιδιά σε εκείνο το ναυάγιο, που ευτυχώς η εισαγγελέας, υπερπηδώντας και βάζοντας μέσα πιθανόν και το Ελληνικό Δημόσιο με αρκετές χιλιάδες ευρώ για ένα πρόσθετο σκάφος, για να ανασυρθεί το ναυάγιο τότε», ανέφερε ο Βασίλης Παπαδόπουλος από το Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες.

1557228664565-IMG_0287

Αντίστοιχη είναι η κατάσταση στον Έβρο, που λέγεται και το «ποτάμι των φαντασμάτων». Από το 2000 έως το 2016, συνολικά 350 μετανάστες ανασύρθηκαν νεκροί από την ελληνική όχθη του ποταμού. Συνεργασία με τις τουρκικές Αρχές δεν υπάρχει, ώστε να έχουμε την πλήρη εικόνα της τραγωδίας – το πιθανότερο είναι ότι έχει εντοπιστεί αντίστοιχος αριθμός νεκρών. Ο πυθμένας του ποταμού είναι λασπώδης και το δέλτα του πολυδαίδαλο, έτσι πολλοί νεκροί δεν εντοπίζονται ποτέ. «Όλα τα παραπάνω, με κάνουν να πιστεύω ότι από το 2000 έως σήμερα, στον ποταμό Έβρο έχουν πνιγεί περισσότεροι από 1.000 άνθρωποι», έχει πει στο VICE ο ιατροδικαστής του πανεπιστημιακού νοσοκομείου Αλεξανδρούπολης, καθηγητής Παύλος Παυλίδης.

Πριν το DNA, υπάρχουν τα προσωπικά αντικείμενα, τα οποία βρίσκονται στο σώμα ή τα ρούχα των πνιγμένων μεταναστών. Ο λασπώδης πυθμένας του Έβρου μπορεί να κρατήσει για μήνες τις σορούς, που όταν μετακινηθούν, συνήθως μετά από κάποια πλημμύρα, δεν είναι δυνατόν να ταυτοποιηθούν με απλή οπτική αναγνώριση. Σε αυτήν την περίπτωση, τα προσωπικά αντικείμενα είναι το πρώτο στοιχείο για την ταυτοποίηση: κοσμήματα, κινητά τηλέφωνα, κάρτες, συνταγές φαρμάκων, φωτογραφίες διαβατηρίων. «Αυτοί οι άνθρωποι έχουν δικαίωμα να μάθουν τι απέγιναν τα αγαπημένα τους πρόσωπα, ώστε να κλείσει η πληγή που μένει ανοιχτή», σημειώνει στο VICE η Φραγκίσκα Μεγαλούδη, υπεύθυνη επικοινωνίας της αποστολής της ICRC στην Αθήνα.

Στο μεταξύ, από στοιχεία που διατέθηκαν στο VICE, προκύπτει ότι η ICRC μαζί με το ελληνικό τμήμα του Ερυθρού Σταύρου, μεσολάβησε σε 756 περιπτώσεις τηλεφωνικής επικοινωνίας μεταναστών σε όλη την Ελλάδα. «Επίσης, λάβαμε 268 νέα αιτήματα για τον εντοπισμό συγγενών μεταναστών. Από αυτά, τα 55 έχουν ήδη επιλυθεί», λένε μέλη της αποστολής της ICRC στην Αθήνα. Φωτογραφίες και στοιχεία ατόμων που αναζητούν συγγενείς τους είναι αναρτημένα στη σελίδα Trace the Face.

Μετά τη σημερινή συζήτηση στη Βουλή θα παρουσιαστεί φωτογραφική έκθεση της ICRC με τίτλο «Κάτι περισσότερο από Αριθμοί». Όταν οι άνθρωποι αγνοούνται, τότε μετατρέπονται σε αριθμούς. Πίσω όμως από κάθε αγνοούμενο, υπάρχει μια οικογένεια που ανησυχεί και δεν γνωρίζει τι έχει συμβεί στους αγαπημένους της.

Την Παρασκευή πρόκειται να βρεθεί στην Αθήνα ο καπετάνιος του πλοίου Mare Liberum, το οποίο έπλεε το προηγούμενο διάστημα στο Αιγαίο, όμως οι γερμανικές αρχές απαγόρευσαν τον απόπλου του την περασμένη εβδομάδα. Το Mare Liberum παρακολουθεί τις μετακινήσεις στη θάλασσα και συλλέγει στοιχεία για τις επιχειρήσεις των διωκτικών Αρχών στο Αιγαίο, προκειμένου να αποφευχθούν οι παραβιάσεις των ανθρωπίνων δικαιωμάτων και να εξασφαλιστεί η ασφαλή διέλευση όλων, όπως λένε τα μέλη του πληρώματος. Η συζήτηση θα γίνει στις 7 το απόγευμα στο City Plaza.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Η Ζωή μου Εκτός Κορυδαλλού με το Βραχιολάκι

«Το Μέτρο των Εποπτευόμενων Χώρων Χρήσης Είναι Υποκριτικό», Κατερίνα Μάτσα

Η Αναστασία Τσουκαλά Έγραψε Βιβλίο για την Ένοπλη Πάλη

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.

Tagged:
πρόσφυγες
μετανάστες
IRC
ICRC
Αιγαίο
Βουλή
Ερυθρός Σταυρός