Ο Οδηγός Πόλης του VICE

Η Ξηροκρήνη Είναι οι Δωδεκαώροφες Πολυκατοικίες της και η Χαμηλή Γέφυρα Όπου Σφηνώνουν τα Φορτηγά

Μια περιοχή παραμελημένη από τον κεντρικό Δήμο Θεσσαλονίκης.

Κείμενο Κώστας Κουκουμάκας; φωτογραφίες Αλέξανδρος Αβραμίδης
01 Νοέμβριος 2017, 8:58am

Η Ξηροκρήνη δεν είναι όμορφη. Βρίσκεται στα βορειοδυτικά του κέντρου της Θεσσαλονίκης και πήρε το όνομά της από την ομώνυμη συνοικία της Κωνσταντινούπολης, πρόσφυγες από την οποία ήταν οι πρώτοι άνθρωποι που εγκαταστάθηκαν εδώ μετά το 1922. Στην Ξηροκρήνη χτίστηκαν τις προηγούμενες δεκαετίες εργατικές κατοικίες και πάρκα, που ήταν όμορφα, όμως σήμερα η εικόνα τους είναι απογοητευτική.

Αναμφισβήτητο ορόσημο της Ξηροκρήνης είναι οι δίδυμες δωδεκαώροφες πολυκατοικίες, χτισμένες επί της οδού Λαγκαδά, αλάνθαστοι δείκτες όσων φθάνουν στην πόλη από την Καβάλα και προσπερνούν τη Σταυρούπολη, οδηγώντας προς το κέντρο. Στο ίδιο οικοδομικό τετράγωνο υπάρχουν άλλες δύο δωδεκαώροφες οικοδομές, όμως η φήμη των δίδυμων πάνω στον κεντρικό δρόμο είναι αξεπέραστη. Χτίστηκαν στην περίοδο της δικτατορίας, έχοντας κοινά θεμέλια και παράλληλη καθ' ύψος μοίρα. Ο αστικός θρύλος λέει ότι την κατασκευή τους επέβλεψε Ιάπωνας μηχανικός – με το λογικοφανές επιχείρημα ότι οι Γιαπωνέζοι είχαν μεγάλη εμπειρία στο κτίσιμο ουρανοξυστών, επομένως και ψηλών κτιρίων από μπετόν. Τα διαμερίσματα προορίζονταν να στεγάσουν οικογένειες στρατιωτικών, όμως μετά τη μεταπολίτευση παραχωρήθηκαν σε δικαιούχους του Οργανισμού Εργατικής Κατοικίας. Στη Θεσσαλονίκη αγαπούν να αφηγούνται ότι τη βραδιά του μεγάλου σεισμού, το 1978, οι δωδεκαώροφες της οδού Λαγκαδά «φίλησαν» η μία την άλλη. Τα τεχνικά συνεργεία ήλεγξαν τα κτίρια τις επόμενες μέρες και τα έκριναν απολύτως γερά και ασφαλή. Από την ταράτσα των κτιρίων, μπορείς να δεις μακριά ως τον κάμπο του Αξιού κι επίσης, αισθάνεσαι ότι θα πέσει να σε πλακώσει ο ουρανός. Κάθε πολυκατοικία διαθέτει δύο ασανσέρ, αντλία πυρόσβεσης ανά όροφο και αίθουσα συσκέψεων. Σε κάθε κτίριο κατοικούν 40 οικογένειες. Στο ισόγειο λειτουργούσαν παλιότερα γραφεία ΚΤΕΛ.

Γυναίκα περπατά στην υπόγεια διάβαση του Σιδηροδρομικού Σταθμού της Θεσσαλονίκης.

Στην κάτω πλευρά της Ξηροκρήνης βρίσκεται ο σιδηροδρομικός σταθμός της πόλης. Στον χάρτη ονομάζεται «Νέος» μόνο για να ξεχωρίζει από τον παλιό σταθμό των τρένων, χαμηλά στη δυτική είσοδο της Θεσσαλονίκης. Ο νέος σιδηροδρομικός σταθμός είναι βρώμικος και μελαγχολικός, όσες φορές κι αν ανακαινιστεί. Τέσσερις φορές τον χρόνο, όταν φεύγουν οι φαντάροι για να καταταγούν, κόσμος μαζεύεται στις αποβάθρες για να ξεπροβοδίσει τους νεοσύλλεκτους. Βαρούν νταούλια, ανάβουν πυρσοί, τα κορίτσια ανεβαίνουν στα βαγόνια για ένα τελευταίο φιλί και ορισμένα αλάνια τοποθετούν κέρματα πάνω στις ράγες, για να τα πατήσει το τρένο και να πλατύνουν σαν αυγά μάτια, που θα κρατήσουν ως ενθύμιο του αποχαιρετισμού.

Γνωστό σημείο της Ξηροκρήνης είναι φυσικά η εκκλησία των Αγίων Πάντων, όπου λειτουργεί κάθε μεσημέρι ένα από τα παλιότερα και πιο οργανωμένα συσσίτια απόρων. Στην εκκλησία υπάρχει η εικόνα της Παναγίας της Ξηροκρήνης. Λίγα μέτρα πιο κάτω, είναι η περίφημη γέφυρα των Αγίων Πάντων – ο δρόμος κάνει μια γούβα και πάνω από τη γέφυρα περνούν οι γραμμές του τρένου. Η γέφυρα είναι τόσο χαμηλή, με αποτέλεσμα - παρά την οδική σήμανση - φορτηγά να μπαίνουν με φόρα και να σφηνώνουν στο τσιμέντο, ξηλώνοντας καρότσες ή ξεφουσκώνοντας τα λάστιχα οι οδηγοί, ώστε να χαμηλώσει το σασί και να περάσουν.


[VICE Video] Οι «Γρήγοροι» της Θεσσαλονίκης Είναι «Άρρωστοι» με τα Αυτοκίνητα

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


Στην Ξηροκρήνη λειτουργεί το ιστορικό 67ο δημοτικό σχολείο, το οποίο υποδέχθηκε πέρυσι τα πρώτα παιδιά προσφύγων, που ζούσαν σε καμπ πέριξ της Θεσσαλονίκης. Κανείς «αγανακτισμένος γονιός» δεν αντέδρασε και τα παιδιά έγιναν δεκτά με μια ανοιχτή αγκαλιά. Ο διευθυντής μού είχε δείξει τα πρώτα μαθητολόγια του σχολείου, που φυλάσσονται στο γραφείο του. Σε ένα τυχαίο μαθητολόγιο εκείνης του σχολικού έτους 1926-7, στη στήλη για τον τόπο καταγωγής των μαθητών, αναφερόταν: Σμύρνη, Ραιδεστός, Αδριανούπολη, Νικομήδεια. Η μοναδική μαθήτρια της τάξης που είχε γεννηθεί στη Θεσσαλονίκη είχε εβραϊκό όνομα. Πολλά χρόνια αργότερα, τη δεκαετία του '90, το ίδιο σχολείο θα υποδεχόταν μαθητές από την Αλβανία και παλιννοστούντες από την πρώην Σοβιετική Ενωση. Και μόλις πέρυσι, τα παιδιά του πολέμου από τη Συρία και το Αφγανιστάν.

Δείτε περισσότερες φωτογραφίες:

Περισσότερα από το VICE

Στην Πλατεία Θεάτρου θα Βρεις Πορνεία, Ναρκωτικά και Κλεμμένα Κινητά

Το Κανάλι «Ρετρό Εγκλήματα και Αλητείες» Έχει το Καλύτερο Αρχειακό Υλικό στο Ελληνικό YouTube

Δέκα Ερωτήσεις που Πάντα Ήθελες να Κάνεις σε Έναν Ψυχοθεραπευτή

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.