Mόνες Μαμάδες Μιλούν για το πώς Μεγαλώνουν τα Παιδιά τους
Φωτογραφία: Larissa Zaidan/VICE

Mόνες Μαμάδες Μιλούν για το πώς Μεγαλώνουν τα Παιδιά τους

«Πάντα με ρωτάνε γιατί με άφησε ο πατέρας του γιου μου».
Marie Declercq
Κείμενο Marie Declercq
Larissa Zaidan
φωτογραφίες Larissa Zaidan
22 Μάιος 2018, 4:30am

Σε κάποια μέρη, όπως η Βραζιλία, τα νοικοκυριά με έναν γονιό -και συγκεκριμένα τη μαμά- είναι τόσο συνηθισμένα όσο η «παραδοσιακή» πυρηνική οικογένεια. Σύμφωνα με το Ινστιτούτο Εφαρμοσμένης Οικονομικής Έρευνας (IPEA), σχεδόν 28 εκατομμύρια βραζιλιάνικα νοικοκυριά τα κουμάνταραν γυναίκες το 2014, πράγμα που σημαίνει ότι οι μόνες μητέρες είναι οι «κουβαλητές» στο 40% όλων των οικογενειών στη χώρα.

Όμως παρόλο που είναι συνηθισμένο φαινόμενο, οι μόνες μητέρες ακόμη είναι αντιμέτωπες με διάφορες προκαταλήψεις, αμφιβολίες και καθημερινές προκλήσεις. Ακόμη και σε οικογένειες με δύο γονείς, οι Βραζιλιάνες δουλεύουν επτάμισι ώρες παραπάνω από τους άνδρες συντρόφους τους και πάλι τα πράγματα είναι δύσκολα. Δεδομένου του κόπου που χρειάζεται η ανατροφή ενός παιδιού, αξίζει να φανταστούμε πόσο πιο δύσκολη είναι αυτή η διαδικασία χωρίς σύντροφο.

Το Broadly πήρε συνέντευξη από τρεις γυναίκες που μεγαλώνουν τα παιδιά τους μόνες τους και δουλεύουν σκληρά, για να παρέχουν τα απαραίτητα στις οικογένειές τους. Όλες παρατήρησαν ότι οι άλλοι συχνά τις έβλεπαν ως ανεύθυνες και υπέθεταν ότι τις «εγκατέλειψε» ο πατέρας του παιδιού, ενώ αυτομάτως πίστευαν ότι προσπαθούσαν απεγνωσμένα να βρουν μια καινούργια πατρική φιγούρα για τα παιδιά τους, όταν στην πραγματικότητα απλώς προσπαθούν να βγουν ραντεβού, όπως οι υπόλοιπες γυναίκες. Τους ζητήσαμε να μοιραστούν τις εμπειρίες τους

«Τελείωσε το γάλα; Έκαναν τα μαθήματά τους; Έκαναν μπάνιο; Τρώνε καλά; Χτύπησαν;»

Débora Pinheiro (30 ετών), υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων και μητέρα των Josh (έξι ετών) και Zoey (τεσσάρων ετών)

VICE: Όταν ήσουν έγκυος, φανταζόσουν ότι θα ήσουν μόνη μητέρα;
Débora Pinheiro: Φοβόμουν ότι θα συνέβαινε για διάφορους λόγους. Η σχέση μου με τον πατέρα ήταν πολύ σταθερή, έτσι ένα κομμάτι μου δεν ήθελε να το πιστέψει, αλλά ναι, φανταζόμουν ότι μπορούσε να συμβεί.

Η μητρότητα παρουσιάζεται με πολύ ρομαντικό τρόπο. Θεωρείς ότι αυτό περιπλέκει το πώς μιλάμε για τη μητρότητα στις συζητήσεις που κάνουμε;
Πάντα ονειρευόμουν να γίνω μητέρα και τώρα, εκ των υστέρων, συνειδητοποιώ ότι ακόμη και εγώ είχα μια ρομαντική ιδέα για το τι είναι η μητρότητα. Νομίζω ότι είναι καταστροφικό να προωθείται αυτό το ιδανικό – δεν απεικονίζει με ακρίβεια την πραγματικότητα. Αλλά χαίρομαι που ζω σε μια εποχή όπου μπορούμε να μιλάμε ανοιχτά για τις προκλήσεις και τις δυσκολίες που συνοδεύουν τη μητρότητα. Αν σκέφτεσαι να κάνεις παιδιά, είναι σημαντικό να μάθεις από τις εμπειρίες άλλων μαμάδων. Ναι, είναι υπέροχο. Ναι, είναι μαγικό. Αλλά είναι και εξαιρετικά δύσκολο. Είναι μια πολύ σημαντική απόφαση.

Πιστεύεις ότι η κοινωνία δέχεται τους άνδρες που δεν βοηθούν στην ανατροφή των παιδιών ή είναι τελείως απόντες;
Στις μέρες μας, ένας πατέρας που πληρώνει για το παιδί του θεωρείται μπαμπάς-υπερήρωας. Δεν χρειάζεται να συμμετέχει στα καθημερινά προβλήματα ή έστω να βλέπει τα παιδιά του. Αν συμβάλλει οικονομικά, θεωρείται εκπληκτικός. Αλλά για τις μητέρες είναι τελείως αλλιώς τα πράγματα: θα μας κρίνουν, επειδή θα πιούμε ένα ποτό σε μπαρ, επειδή δουλεύουμε πολύ ή επειδή αφήνουμε τα παιδιά με την νταντά. Οι προσδοκίες της κοινωνίας γιατί το τι θα πρέπει να είναι μια μητέρα είναι εξαιρετικά άδικες. Κανείς δεν κρίνει έναν άνδρα που αφήνει την οικογένειά του – μπορεί να απογοητευτούν μαζί του για λίγο, εντάξει. Αλλά αν μια μητέρα κάνει την ίδια επιλογή, τελείωσε.

Mερικές φορές το μόνο που θέλεις είναι να μη σκέφτεσαι τίποτα και να πιεις έναν καφέ με έναν φίλο.

Ποιο είναι το καλύτερο πράγμα στη μητρότητα;
Να βλέπεις τη ζωή να εξελίσσεται. Να βλέπεις τα παιδιά να μεγαλώνουν και να βλέπεις τη ζωή τους να συμβαίνει μπροστά στα μάτια σου. Αυτό είναι αναμφίβολα το καλύτερο. Θυμάμαι τη μέρα που ο μεγάλος μου γιος σήκωσε το βλέμμα και κοίταξε τον ουρανό – νομίζω ότι ήταν ενάμιση. Ήταν πολύ έντονο συναισθηματικά το να βλέπεις πώς κοίταζε όλο αυτό το μπλε εκεί πάνω, τόσο μαγεμένος και γεμάτος αγνή χαρά. Ήταν απίστευτο. Ακόμη και σήμερα, σε κάθε ανακάλυψη και επίτευγμα των παιδιών μου, γίνομαι συναισθηματική. Βάζω τα κλάματα.

Εκτός αυτού, τα παιδιά αγαπάνε τους γονείς τους με αγνό τρόπο. Είναι κάτι που ποτέ δεν είχα βιώσει σε κανέναν άλλον τομέα της ζωής μου και είναι πολύ έντονο. Νιώθω ευλογημένη που επιλέχθηκα να καθοδηγήσω αυτούς τους δυο ανθρώπους στη ζωή. Είναι απίστευτο.

Και ποιο είναι το χειρότερο;
Το άγχος. Είναι πολύ δύσκολο. Θα έχω ποτέ αρκετά λεφτά για τους λογαριασμούς; Τελείωσε το γάλα; Έκαναν τα μαθήματά τους; Έκαναν μπάνιο; Τρώνε καλά; Χτύπησαν; Πήραν τα φάρμακά τους; Τους προσέχω αρκετά; Νιώθουν την αγάπη που αισθάνομαι απέναντί τους; Δεν σταματάει. Πάντα υπάρχει κάτι που πρέπει να θυμάμαι ή να κάνω, για να είμαι σίγουρη ότι όλα θα είναι καλά. Η μητρότητα φέρνει μαζί της μια εξωφρενική ευθύνη και μερικές φορές το μόνο που θέλεις είναι να μη σκέφτεσαι τίποτα και να πιεις έναν καφέ με έναν φίλο.

«Πάντα υποθέτουν ότι ψάχνω κάποιον να γίνει ο πατέρας του παιδιού»

Bianca Oliveira (30 ετών), δασκάλα και μητέρα του Benjamin (τεσσάρων ετών)

VICE: Όταν ήσουν έγκυος, σκέφτηκες ποτέ ότι θα ήσουν μόνη μητέρα;
Bianca Oliveira: Έμαθα ότι ήμουν έγκυος, όταν ήμουν ήδη 12 εβδομάδων. Αποφάσισα να λήξω τη σχέση μου με τον πατέρα κατά τον τέταρτο μήνα της εγκυμοσύνης, επομένως ήξερα ότι θα είμαι μόνη μαμά – αλλά ποτέ δεν φαντάστηκα ότι η μητρότητα θα ήταν τόσο μοναχική.

Σε ενοχλεί να σε αποκαλούν «μόνη μητέρα»;
Μερικές φορές εκνευρίζομαι πολύ. Η μητρότητα δεν έχει καμία σχέση με το τι σχέσεις έχω και με το τι κάνω με όποιο άτομο επιλέξω να είμαι στο μέλλον.

Συναντάς πολλές προκαταλήψεις επειδή είσαι μόνη μητέρα;
Ναι, ιδίως επειδή ο γιος μου είναι μισός Γιαπωνέζος. Όταν με έβλεπαν δίπλα στην κούνια του Ben στο νοσοκομείο, ρωτούσαν πού είναι η μητέρα του και σοκάρονταν, όταν έλεγα ότι ήμουν εγώ. Ήδη έχω ακούσει να λένε ότι έχει πολύ ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα, για να είναι γιος μου. Επίσης, πάντα με ρωτάνε γιατί με άφησε ο πατέρας του. Αμέσως υποθέτουν ότι ως μαύρη γυναίκα είμαι μια μόνη μαμά που την εγκατέλειψε ο πατέρας. Είναι πολύ δύσκολο.

Οι μαμάδες δεν βρίσκουν ποτέ ξανά την ησυχία.

Είναι δύσκολο να κάνεις σχέση, όταν είσαι μαμά;
Πάρα πολύ. Όταν κάποιος μαθαίνει ότι είμαι μαμά, αμέσως χρησιμοποιεί τη δικαιολογία ότι δεν είναι έτοιμος για τόση ευθύνη, ακόμη και αν ποτέ δεν ζήτησα κάτι τέτοιο. Πάντα υποθέτουν ότι ψάχνω κάποιον να γίνει ο πατέρας του παιδιού. Το αστείο είναι ότι μερικές φορές το μόνο που θέλουμε είναι να φιληθούμε ή να κάνουμε σεξ με κάποιον - επειδή, είτε το πιστεύετε είτε όχι, οι μόνες μαμάδες κάνουν και αυτές σεξ. Το χειρότερο είναι ότι πολλοί νομίζουν ότι οι μόνες μητέρες είναι εύκολες, επειδή είναι απελπισμένες. Νομίζουν ότι θα συμφωνήσουμε στα πάντα, ακόμη και σε ένα booty call στις τρεις τα ξημερώματα. Οι εικασίες είναι πολλές και ποικίλες.


VICE Video: Τα Μωρά που Ξαναγεννιούνται

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


Ποιο είναι το καλύτερο κομμάτι της μητρότητας;
Το να ζω με τον γιο μου. Είναι ένα γλυκό, ευγενικό και έξυπνο παιδί. Το να μπορώ να χτίσω και να μοιραστώ την αγάπη που νιώθουμε ο ένας για τον άλλον. Το να ξέρω ότι λόγω αυτού, τουλάχιστον ένα κομμάτι του κόσμου είναι πιο όμορφο.

Και το χειρότερο;
Η φασαρία – όταν είσαι μαμά, χάνεις τη σιωπή. Πάντα κάποιος σου λέει πώς να φερθείς, σου επισημαίνει τις αποτυχίες σου και σου δίνει συμβουλές που δεν ζήτησες για την ανατροφή των παιδιών σου. Α, επίσης σε κατηγορεί. Οι μαμάδες δεν βρίσκουν ποτέ ξανά την ησυχία.

Ester Ganev (31 ετών), makeup artist και μητέρα του Zion (δέκα ετών) και του Noah (επτά ετών)

VICE: Ως μόνη μαμά, έχεις συναντήσεις προκαταλήψεις;
Ester Ganev: Θυμάμαι το πρώτο ταξίδι στο εξωτερικό - πήρα και τα παιδιά μου μαζί. Πήγαμε στο Μπουένος Άιρες. Όπου πηγαίναμε –στο αεροδρόμιο, στο Airbnb μας κτλ– με ρωτούσαν, «Μα πού είναι ο άνδρας σου;», σαν να ήταν αδύνατο να μην έχω άνδρα ή σαν να ήταν ανεύθυνο να ταξιδεύω μόνη με τα δύο παιδιά μου. Αν μπορώ να περπατώ μαζί τους στην πόλη μου, γιατί να μην μπορώ να το κάνω σε οποιαδήποτε άλλη πόλη του κόσμου; Επίσης, επειδή είμαι λευκή και τα παιδιά μου μαύρα, έχω προσέξει ότι πολλοί μας κοιτάζουν για να δουν αν οι γιοι μου είναι δικοί μου ή παιδιά του δρόμου.

Είναι δύσκολο να κάνεις σχέσεις, ενώ μεγαλώνεις παιδιά μόνη σου;
Νομίζω, ναι. Το να είσαι σε σχέση γενικά είναι ήδη αρκετά δύσκολο και για μια μόνη μαμά ακόμη πιο δύσκολο. Θα ήθελα να είμαι σε μια σχέση με κάποιον, όχι απλώς να βρω έναν πατέρα για τα παιδιά μου. Για μερικούς πιθανούς συντρόφους αυτό φαίνεται να είναι δύσκολο να το καταλάβουν. Νομίζω ότι στην κοινωνία που ζούμε, δεν μπορώ να έχω την προσδοκία να συμβιβαστούν.

Η πρώτη ερώτηση είναι «Μα, πόσων ετών είσαι; Τα έκανες νωρίς;» και μετά με ρωτάνε πού πηγαίνουν τα παιδιά, όταν εγώ είμαι στη δουλειά.

Φανταζόσουν ποτέ ότι θα ήσουν μόνη μαμά, όταν έμεινες έγκυος;
Ήμουν πολύ μικρή και παντρεύτηκα πιστεύοντας ότι θα έμενα παντρεμένη για πάντα (γέλια)! Όχι, δεν το φανταζόμουν. Δεν μου πέρασε καν από το μυαλό, μετά το διαζύγιο. Ο πατέρας των παιδιών μου εγκαταλείφθηκε από τον πατέρα του, έτσι δεν πίστευα ότι θα εγκατέλειπε και αυτός τα παιδιά του.

Πιστεύεις ότι η κοινωνία παρουσιάζει μια ρομαντική ιδέα της μητρότητας;
Τελείως. Έγινα μαμά σε πολύ μικρή ηλικία. Θυμάμαι τη μέρα που έκανα τον Zion (μετά από μια αχρείαστη και γυναικολογικά βίαιη καισαρική). Κοίταξα το μωράκι, καθαρό και μυρωδάτο και σκέφτηκα. «Πού είναι αυτό το “Όταν γεννιέται ένα μωρό, γεννιέται και μια μητέρα”; Το μόνο που ένιωθα ήταν η τρελή ανάγκη να το αφήσω να πεθάνει (γέλια). Προτού κάνω παιδιά, έβλεπα τις καμπάνιες για τον θηλασμό που διαφήμιζαν τη σημασία του χτισίματος δεσμού ανάμεσα στη μητέρα και το παιδί και σκεφτόμουν ότι ήταν τελείως τρελό, επειδή θεωρούσα αυτονόητο πως μια μητέρα δένεται με το μωρό της. Μετά, ένιωθα ένοχη που δεν είχα αυτή την τρομερή αφθονία αγάπης για την οποία μιλάνε όλοι.

Ο κόσμος σαστίζει όταν λες ότι μεγαλώνεις παιδιά μόνη σου;
Η πρώτη ερώτηση είναι «Μα, πόσων ετών είσαι; Τα έκανες νωρίς;» και μετά με ρωτάνε πού πηγαίνουν τα παιδιά, όταν εγώ είμαι στη δουλειά. Θέλω να πιστεύω ότι μου κάνουν αυτές τις ερωτήσεις, για να βεβαιωθούν ότι τα παιδιά είναι καλά (γέλια) και ότι κάποιος τα φροντίζει.

To άρθρο είχε δημοσιευθεί αρχικά στο VICE Brazil.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Αυτούς τους Τραγουδιστές Λατρεύουν οι Ελληνίδες Μαμάδες

Νεοναζί και Καλόγριες στη «Μεγαλύτερη Νεοναζιστική Πορεία» της Ευρώπης

Προσπάθησα να Μην Κάνω Καθόλου Σκουπίδια για μία Εβδομάδα στην Αθήνα

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.