Stuff

Η Χλόη Κριθαρά Devienne Δημιούργησε το πιο Σκληρό Πρότζεκτ για το Τράφικινγκ στην Ελλάδα

Η ελληνογαλλίδα φωτογράφος στο πρότζεκτ της με τίτλο Stained έχει εμπνευστεί από τις γυναίκες θύματα της μεγάλης υπόθεσης σωματεμπορίας που είχε ως βιτρίνα γνωστή αλυσίδα φούρνων.

Κείμενο Μελπομένη Μαραγκίδου
26 Ιούνιος 2015, 1:00am

Οι φωτογραφίες είναι ευγενική παραχώρηση της Χλόης Κριθαρά Devienne

Φωτογραφίες: Χλόη Κριθαρά Devienne

Η Χλόη Κριθαρά Devienne είναι η ελληνογαλλίδα φωτογράφος που φέτος δημιούργησε ένα από τα πιο ενδιαφέροντα πρότζεκτ με θέμα το τράφικινγκ. Γεννημένη στο Παρίσι το 1988 και με καταγωγή από την Ελλάδα, η Χλόη έχει φοιτήσει στην Ανωτάτη Σχολή Καλών Τεχνών του Παρισιού, και έχει ολοκληρώσει τις σπουδές της με μεταπτυχιακό στη Leica Academy στην Αθήνα.

Στις φωτογραφίες της, κυρίαρχο είναι το ανθρώπινο στοιχείο και αυτό φαίνεται και στο πρότζεκτ της με τίτλο Stained που έχει εμπνευστεί από τις γυναίκες θύματα της μεγάλης υπόθεσης σωματεμπορίας που είχε ως βιτρίνα γνωστή αλυσίδα φούρνων. Όπως λέει η ίδια «Stained σημαίνει "λερωμένος". Πρόκειται για γυναίκες που έπεσαν θύματα του τράφικινγκ και ήρθαν σε επαφή με ένα κύκλωμα βρώμικου χρήματος. Έτσι "λερώθηκαν" από τα ίδια τα υλικά των φούρνων».

Η δημιουργός του Stained, Χλόη Κριθαρά Devienne

Σύμφωνα με την υπόθεση, η κατηγορούμενη ως εγκληματική οργάνωση, που φέρεται να συνέστησε ο επιχειρηματίας ιδιοκτήτης των φούρνων είχε σκοπό την οικονομική εκμετάλλευση αλλοδαπών γυναικών, από χώρες της Ανατολικής Ευρώπης και των Βαλκανίων. Τις γυναίκες αυτές εντόπιζαν μέλη της οργάνωσης στις χώρες προέλευσης και ιδιαίτερα μέσω ενός γραφείου «ευρέσεως εργασίας». Αφού τις προμήθευαν με τα απαραίτητα ταξιδιωτικά έγγραφα και εισιτήρια, τις απέστελλαν στη χώρα μας, όπου άλλα μέλη της οργάνωσης τις εγκαθιστούσαν σε διαμερίσματα. Τις νομιμοποιούσαν στην Ελλάδα, με την έκδοση πλαστών Λιθουανικών διαβατηρίων και αιτήσεων πολιτικού ασύλου, παρακρατώντας τα νόμιμα έγγραφα τους και με τη χρήση βίας και απειλής βίας σε βάρος τους και την προμήθεια ναρκωτικών ουσιών, τις εξανάγκαζαν να προβαίνουν σε ερωτικά ραντεβού και ασελγείς πράξεις, με πελάτες των νυχτερινών κέντρων (strip-tease), εισπράττοντας τα έσοδα της οικονομικής και σεξουαλικής εκμετάλλευσής τους.

Το δικαστήριο αποφάνθηκε ομόφωνα, ότι ο βασικός κατηγορούμενος στη μεγάλη υπόθεση σωματεμπορίας, ιδιοκτήτης μέχρι πριν λίγο καιρό της γνωστής αλυσίδας φούρνων, που πλέον ανήκει στη μητέρα του, καθώς και τρεις από τους συνολικά 22 συγκατηγορουμένους του, είναι ένοχοι, για τα βασικά αδικήματα της δικογραφίας, που αφορούν εγκληματική οργάνωση και σωματεμπορία, επιβάλλοντας ποινές κάθειρξης, από 10 έως 12,5 έτη. Έκρινε, παράλληλα πως και στους τέσσερις πρέπει να αναγνωριστεί το ελαφρυντικό του πρότερου έντιμου βίου. Οι κατηγορούμενοι αφέθηκαν ελεύθεροι, με τους περιοριστικούς όρους της απαγόρευσης εξόδου από τη χώρα και εμφάνιση σε αστυνομικό τμήμα, ενώ αθωώθηκαν για το αδίκημα που αφορά το ξέπλυμα μαύρου χρήματος και την παράβαση του νόμου περί ναρκωτικών.

VICE: Τι ήτανα αυτό που σε σόκαρε περισσότερο στην υπόθεση ώστε να ξεκινήσεις αυτό το project;
Χλόη Κριθαρά Devienne: Όταν άκουσα για την ιστορία με τους φούρνους φρίκαρα. Πρόκειται για μέρη που επισκέπτονται πολλοί άνθρωποι καθημερινά. Η ιδέα ότι μπορεί να κρύβεται κάτι τόσο φρικτό πίσω από ένα βασικό σύμβολο της ζωής και της καθημερινότητάς μας, όπως το ψωμί, ήταν απωθητική. Επίσης, λίγους μήνες αργότερα έμεινα άναυδη και με την ποινή που επιβλήθηκε στους κατηγορούμενους, καθώς δικαίως θεωρήθηκε άδικη και ανεξήγητη. Άραγε, υπήρξε δικαιοσύνη για τα θύματα;

Οι κατηγορούμενοι της συγκεκριμένης υπόθεσης έπεσαν στα μαλακά. Έχοντας και τη σύγκριση με την Γαλλία, ποια είναι η άποψή σου για το δικαστικό σύστημα της Ελλάδα;
Σίγουρα είναι πολλές υποθέσεις που σε κάνουν να απορείς με τον τρόπο που λειτουργεί το δικαστικό σύστημα. Φυσικά, και στη Γαλλία -όπως και σε πολλές άλλες χώρες- υπάρχουν αμφιλεγόμενες αποφάσεις ή διαφθορά, αλλά αυτές οι περιπτώσεις είναι πιο περιορισμένες.

Οι κοπέλες που πήραν μέρος στη φωτογράφιση ήταν από πριν ευαισθητοποιημένες ως προς το ζήτημα του τράφικινγκ;
Για να δεχθούν να τις φωτογραφίσω πάνω σε ένα τέτοιο θέμα, σημαίνει ότι σίγουρα επηρεάστηκαν και ενδιαφέρθηκαν για την υπόθεση. Και νομίζω κάθε γυναίκα θα έπρεπε να ευαισθητοποιηθεί. Και μπορεί το συγκεκριμένο πρότζεκτ να έχει περισσότερο καλλιτεχνικό χαρακτήρα, αλλά είναι βασισμένο σε ένα έντονο κοινωνικό γεγονός που επιδέχεται σχολιασμού.

Πόσο εύκολο είναι να συνδυαστεί κάτι τέτοιο;
Το να συνδέσεις ένα κοινωνικό θέμα με μία καλλιτεχνική ματιά δεν είναι ιδιαίτερα δύσκολο. Εξαρτάται το τι κάνεις γενικά. Αλλά, σε γενικές γραμμές, όσο πιο σοβαρό είναι ένα θέμα, τόσο πιο δύσκολο είναι να αποτυπωθεί στη φωτογραφία. Και υπάρχει και η μεγάλη συζήτηση σχετικά με το αν είναι ηθικά σωστό να βγάζεις μία "ωραία" ή "καλλιτεχνική" φωτογραφία σε πολύ σοβαρά κοινωνικά θέματα. Είναι η ίδια συζήτηση που είχε ανοίξει με την δουλειά του βραζιλιάνου φωτογράφου Σεμπαστιάο Σαλγκάδο, ο οποίος έβγαζε πάντα απίστευτα δυνατές εικόνες, αλλά με πολύ δύσκολη θεματολογία. Κάποιοι θεωρούσαν ότι χρησιμοποιεί τη δυστυχία του ανθρώπου για να βγάλει εντυπωσιακές φωτογραφίες. Προφανώς διαφωνώ και πιστεύω ότι μια δυνατή εικόνα θα τραβήξει αμέσως το μάτι και θα κάνει όποιον την κοιτάξει να ενδιαφερθεί για το ζήτημα που θίγει.

Είχες κάποιο feedback για το πρότζεκτ σου από τις γυναίκες της υπόθεσης; Ή από άλλες γυναίκες θύματα τράφικινγκ;
Από τις ίδιες τις γυναίκες, όχι, αλλά γενικά το feedback ήταν θετικό. Και μέσα σε αυτό, μου έγινε και μια πρόταση να συμμετάσχω σε ένα φεστιβάλ εναντίον του τράφικινγκ παγκοσμίως, το οποίο θα πραγματοποιηθεί στην Αθήνα τους επόμενους μήνες. Φυσικά, είπα ναι. Όσο μπορώ να βοηθήσω κι εγώ με την δουλειά μου, θα το κάνω.

Σε σύγκριση και με τη Γαλλία πιστεύεις ότι κάνουμε αρκετά στην Ελλάδα για τα θύματα τράφικινγκ;
Δυστυχώς, η αντιμετώπιση τέτοιου είδους κυκλωμάτων είναι αρκετά δύσκολη καθώς λειτουργούν υπόγεια. Λίγο πολύ, το ίδιο συμβαίνει και στη Γαλλία: υπάρχουν πολλές φεμινιστικές οργανώσεις αλλά περιορισμένη ενημέρωση του κόσμου. Και ακόμα κι αν δεν φτάσει κάποια ακραία υπόθεση στα μέσα ενημέρωσης, καθημερινά οι γυναίκες παραμένουν εκτεθειμένες σε διαφόρων ειδών σεξιστικές ή βίαιες συμπεριφορές.

Εσύ έχεις τέτοιες εμπειρίες;
Πιστεύω πως λίγο πολύ σχεδόν κάθε γυναίκα έχει εκτεθεί σε κάποιου τύπου σεξιστική συμπεριφορά. Προσωπικά μία εμπειρία που θυμάμαι είχε να κάνει με τον ιδιοκτήτη ενός καφέ στο κέντρο της Αθήνας. Πριν λίγα χρόνια, ήθελα να κάνω μία έκθεση στο μαγαζί του και η όλη συμπεριφορά του ήταν απλά τραγική. Απ, ό,τι διάβασα αργότερα, με τον ίδιο τρόπο είχε φερθεί πολλές φορές κατά το παρελθόν. Μάλιστα, όταν το συζήτησα με άλλο κόσμο, εκείνος είχε εκτοξεύσει διάφορες απειλές ότι αν συνεχίσω να διαδίδω ψέματα για αυτόν θα το μετανιώσω κλπ.. Η ιστορία δεν τέλειωσε καλά.

Ποιο θα είναι το επόμενο project σου; Θα έχει πάλι κοινωνικό χαρακτήρα;
Αυτή τη στιγμή κάνω μια έρευνα και μάλλον και το επόμενο πρότζεκτ θα έχει να κάνει κι αυτό με κάτι κοινωνικό. Κατά πάσα πιθανότητα, θα έχει σχέση να κάνει με την LGBT κοινότητα.

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.