Ο Οδηγός Πόλης του VICE

Ο Εύοσμος Έχει τον Αγροτικό Αστέρα, το «Μαρόκο» και μια Πολυκατοικία-Καράβι

Η συνοικία στα δυτικά είναι από τις πιο ζωντανές στη Θεσσαλονίκη.

Κείμενο Κώστας Κουκουμάκας; φωτογραφίες Αλέξανδρος Αβραμίδης
08 Νοέμβριος 2017, 6:15am

Η διάσημη πολυκατοικία.

Ο Εύοσμος βρίσκεται στο βορειοδυτικό άκρο του πολεοδομικού συγκροτήματος της Θεσσαλονίκης. Μέχρι την έλευση των προσφύγων, το 1922, στην περιοχή υπήρχαν μόνο σκόρπιες κτηνοτροφικές μονάδες – από το κέντρο της πόλης ως εδώ, ήταν ολόκληρο ταξίδι. Η πρώτη ονομασία της περιοχής ήταν Νέος Κουκλουτζάς, σε ανάμνηση του προαστίου της Σμύρνης, από όπου είχαν φθάσει οι πρώτοι κάτοικοι. Το Εύοσμος καθιερώθηκε μετά τη δεκαετία του '50 και είναι η μετάφραση της λέξης Κουκλουτζάς, που στα τούρκικα σημαίνει ευωδιαστό λουλούδι. Σήμερα, είναι μια ολόκληρη πολιτεία με ισχυρό brand name, δική της εμπορική αγορά, δεκάδες καφετέριες και φαστφουντάδικα – περιοχή ζωηρή και αυτάρκης. Τα τελευταία χρόνια, ο Εύοσμος ενώθηκε διοικητικά με το γειτονικό Κορδελιό.

Το καμάρι του Ευόσμου είναι η ομάδα του Αγροτικού Αστέρα, που ιδρύθηκε το 1932 και έχει πράσινη στολή. Το 1978 ο Αστέρας ανέβηκε στη Β' Εθνική κατηγορία, κερδίζοντας στον Εύοσμο την Αναγέννηση Γιαννιτσών, με κεφαλιά-ψαράκι του Παντελίδη ή αλλιώς «Μπόμπου». Τα τελευταία χρόνια, η ομάδα αγωνίστηκε στη Β' Εθνική, φθάνοντας την περίοδο 2005-06 στα ημιτελικά του Κυπέλλου Ελλάδας.

Η κεντρική πλατεία του Ευόσμου.

Κέντρα διασκέδασης υπήρξαν πολλά στον Εύοσμο. Θα ξεχωρίσουμε το παλιό Μαρόκο, θερινό night club σε ταράτσα, το οποίο είχε ανοίξει ο Ηρακλής Δούκας, μια από τις μεγαλύτερες καλλιτεχνικές προσωπικότητες στη Θεσσαλονίκη – ιδιοκτήτης του θρυλικού μπαρ Μπανάλ, στο κέντρο. Στον αντίποδα, στον Εύοσμο βρίσκεται ο παλαιότερος μεταβυζαντινός ναός της δυτικής Θεσσαλονίκης, ο Άγιος Αθανάσιος, χτισμένος το 1819. Χαμηλά στην οδό Αριστοτέλους υπάρχει μνημείο για τον Μανόλη Ανδρόνικο, αρχαιολόγο των ανασκαφών στη Βεργίνα. Και στην οδό Παπάγου, λειτουργεί τον τελευταίο μισό αιώνα το εργαστήρι μουσικών οργάνων «Καμπάνα» του Παλαβρατζή – τα μπουζούκια που φτιάχτηκαν εκεί μέσα, ηχογράφησαν τις μεγαλύτερες επιτυχίες στα στούντιο της Columbia.

Τον περασμένο Φεβρουάριο, κατά τη διάρκεια εργασιών στο προαύλιο ενός βενζινάδικου στο Κορδελιό, επί της Μοναστηρίου, εντοπίστηκε μια βόμβα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου.

Τον τελευταίο καιρό, η επικαιρότητα δεν είναι πολύ καλή για τον Εύοσμο. Η περιοχή, μαζί με το γειτονικό Κορδελιό, βρίσκονται στο επίκεντρο ενός από τα μεγαλύτερα περιβαλλοντικά ζητήματα στη Θεσσαλονίκη – της αφόρητης δυσοσμίας, που κάνει τα μάτια 170.000 κατοίκων να τσούζουν και τον λαιμό τους να κλείνει από τον δηλητηριασμένο αέρα. Παρά τις εισαγγελικές παρεμβάσεις και τις επείγουσες παρεμβάσεις των αρμόδων υπηρεσιών, δεν έχει καν εντοπιστεί η «πηγή του κακού» για την περιοχή.

Ο Εύοσμος, στις αρχές της δεκαετίας του 2000, γνώρισε ραγδαία οικιστική ανάπτυξη. Δυστυχώς, όμως, στην επέκταση της Νέας Πολιτείας, κυρίως στο κομμάτι που βρίσκεται πάνω από την περιφερειακή οδό, υπάρχουν σήμερα εκατοντάδες διαμερίσματα στα αζήτητα. Όσο πιο βαθιά οδηγούμε στην αχανή έκταση, τόσο μετράμε συγκροτήματα κατοικιών που χτίστηκαν στα 00's και δεν πέρασε κανείς ποτέ το κατώφλι τους. Ανοίχτηκαν φαρδείς δρόμοι και πεζοδρόμια που διαβρώνονται από την αχρηστία, ένα δημοτικό κολυμβητήριο έμεινε στα θεμέλια, το δημοτικό στάδιο στην τοπογραφική χάραξη και δύο σχολεία που λειτουργούν στη μέση του πουθενά, στεγάζονται σε κοντέινερ. Η επέκταση του Ευόσμου πάνω από την περιφερειακή οδό στη Θεσσαλονίκη θα μπορούσε να χαρακτηριστεί σήμερα μια πολιτεία-φάντασμα, χαρακτηριστική περίπτωση της διάλυσης του κατασκευαστικού κλάδου και της φούσκας των ακινήτων.

Οικοδομές-φαντάσματα στο τμήμα της Νέας Πολιτείας Ευόσμου, πάνω από την περιφερειακή οδό.

Τον περασμένο Φεβρουάριο, κατά τη διάρκεια εργασιών στο προαύλιο ενός βενζινάδικου στο Κορδελιό, επί της Μοναστηρίου, εντοπίστηκε μια βόμβα του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, με μήκος ενάμιση μέτρο και γεμάτη με 200 κιλά εκρηκτικών. Οι Αρχές οργάνωσαν τη μεγαλύτερη επιχείρηση απομάκρυνσης πληθυσμού σε καιρό ειρήνης: 70.000 άνθρωποι μετακινήθηκαν και μια πυκνοκατοικημένη περιοχή εκκενώθηκε, σε ακτίνα δύο χιλιομέτρων. Όλα πήγαν καλά με την εξουδετέρωση της βόμβας, όμως συνέβησαν αρκετά ευτράπελα. Η ακτίνα της νεκρής ζώνης υπολογίστηκε ότι περνούσε ακριβώς στη μέση της πλατείας Ευόσμου. Και η πλατεία εκκενώθηκε κατά το ήμισυ: Τα μισά καφέ λειτούργησαν κανονικά και τα ακριβώς απέναντι είχαν κατεβάσει ρολά, για όσο διήρκεσε η επιχείρηση απομάκρυνσης της βόμβας, περίπου πέντε ώρες. Το υπόλοιπο της ημέρας, ήταν μια κανονική, ηλιούλουστη, αλλά κρύα, Κυριακή στον Εύοσμο.

Δείτε περισσότερες φωτογραφίες

Περισσότερα από το VICE

Ο Γιάννης Αγγελάκας Σιχαίνεται τον Καπιταλισμό

Έτσι Επηρεάζει το Μυαλό των Εφήβων η Κατάχρηση Κάνναβης

Τα Μάτια (Chico) Φανερώνουν τον Σεξουαλικό σου Προσανατολισμό

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.