Φωτογραφίες

Όταν η ΔΕΘ Ήταν Πόλος Έλξης για Σταρ του Hollywood και Αστροναύτες

Φωτογραφικά ντοκουμέντα 90 ετών από το ένδοξο παρελθόν της Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης.

Κείμενο Κώστας Κουκουμάκας
07 Σεπτέμβριος 2016, 4:46am

Φωτογραφικά ντοκουμέντα του λευκώματος «75 Χρόνια επί 15 Ημέρες», του Κυριάκου Ποζρικίδη.

Κι όμως, υπήρξε μία εποχή που στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης παρουσιάζονταν τεχνολογικά επιτεύγματα σε παγκόσμια πρώτη. Την πόλη επισκέπτονταν Αμερικανοί και Σοβιετικοί αστροναύτες, καθώς και σταρ του Hollywood για το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου, που τα πρώτα χρόνια ήταν ταυτισμένο με τη ΔΕΘ. Η εκπομπή του πρώτου ραδιοφώνου, η εμφάνιση της τηλεόρασης στην Ελλάδα, ως και η πρώτη ρουφηξιά καφέ φραπέ έγιναν στη Θεσσαλονίκη, φυσικά κατά τη διάρκεια της Έκθεσης. Από το 1926 έως σήμερα η ΔΕΘ είναι η αλάνθαστη φθινοπωρινή σταθερά στον Βορρά. Πολιτικά πάθη, εξαγγελίες, καλλιτεχνικά προγράμματα και αντικυβερνητικά συλλαλητήρια έκαναν πάντα το γλυκό να δέσει. Μέσα από τα φωτογραφικά ντοκουμέντα του λευκώματος με τίτλο «75 Χρόνια επί 15 Ημέρες» του Κυριάκου Ποζρικίδη, σημερινού διευθύνοντος συμβούλου της Helexpo, λίγα 24ωρα πριν από τα φετινά εγκαίνια της διοργάνωσης που συμπληρώνει 90 χρόνια, το VICE κάνει, με χρονολογική σειρά, μια βουτιά στο θρυλικό παρελθόν της μεγαλύτερης διεθνούς εμπορικής έκθεσης στην Ελλάδα.

Δείτε φωτογραφίες παρακάτω.

1966 (31η ΔΕΘ) / Κοσμοσυρροή στα τουρνικέ της Έκθεσης. Όλες οι φωτογραφίες, καθώς και τα ιστορικά στοιχεία, δημοσιεύονται στο λεύκωμα «75 χρόνια επί 15 μέρες» του Κυριάκου Ποζρικίδη, τον οποίο ευχαριστούμε για την ευγενική παραχώρηση

1928 (3η ΔΕΘ) Επίσκεψη του Ελευθέριου Βενιζέλου και του Γάλλου Στρατάρχη του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου Franchet D' Espery στο Περίπτερο του Αυτόνομου Σταφιδικού Οργανισμού. Αξιοσημείωτα: Ο Χρήστος Τσιγκιρίδης παρουσίασε τον πρώτο ραδιοφωνικό σταθμό, που εγκαθίσταται στη ΔΕΘ με δύο ιστούς 36 μέτρων της τετράφυλλης κεραίας Μαρκόνι. Η διοίκηση της ΔΕΘ αναγκάσθηκε να μεταθέσει τις ημερομηνίες τέλεσης της έκθεσης λόγω της επιδημίας του δάγκειου πυρετού. Ο διάσημος Αθηναίος κομμωτής της αριστοκρατίας Μάνουελ παρουσίαζε τη νέα μέθοδο χτενίσματος «οντουλασιόν».

1930 (5η ΔΕΘ) Καινοτομικό έκθεμα τα τρακτέρ της εποχής, που ήταν χωρίς ελαστικά. Αξιοσημείωτα: Απεργία στη ΔΕΘ από τα γκαρσόνια του «Μεντιτεράνιαν». Ο εργοδότης τούς είχε υποσχεθεί μεροκάματο 135 δραχμές (0,40 ευρώ) και τροφή, όμως τους έδωσε 80 δραχμές (0,23 ευρώ) χωρίς φαγητό.

1938 (13η ΔΕΘ) Η Πλατεία της ΧΑΝΘ. Αξιοσημείωτα: Το μεγάλο θέαμα της ΔΕΘ ήταν ο «άνθρωπος κανόνι». Δύο χρόνια νωρίτερα, το 1936, είχαν παρουσιαστεί στη Θεσσαλονίκη οι πρώτες μάσκες χημικού πολέμου. Από το 1940 ως το 1950 τα φώτα της Έκθεσης έμειναν σβηστά.

1952 (17η ΔΕΘ) Τα νέα μοντέλα της FORD, Vedette και Taunus. Αξιοσημείωτα: Για να εξυπηρετήσει τους επισκέπτες της Έκθεσης το Γραφείο Καταλυμάτων της ΔΕΘ λειτουργούσε από τις 6 το πρωί έως τις 2 μετά τα μεσάνυχτα. Το τηλέφωνο του γραφείου ήταν 3409.

1955 (20η ΔΕΘ) Έκθεμα από το Μουσείο Υγιεινής της Δρέσδης στο Περίπτερο της Ανατολικής Γερμανίας. Αξιοσημείωτα: Στο Περίπτερο των ΗΠΑ παρουσιάστηκε ένα μηχάνημα με ραδιενεργό κοβάλτιο που εξέπεμπε ακτινοβολία με θεραπευτική ιδιότητα ισοδύναμη με αυτή που εξέπεμπε μία συνηθισμένη συσκευή ακτινών Χ της τάξεως των 3 εκατ. βολτ.

1956 (21η ΔΕΘ) Δωρεάν ντόνατς και παγωτό στο αμερικάνικο Περίπτερο. Αξιοσημείωτα: Ο πρεσβευτής της ΕΣΣΔ κ. Σεργκέγεφ διαμαρτυρήθηκε γιατί εντός του εκθεσιακού χώρου ιδιώτης διένειμε βιβλία και προπαγανδιστικό υλικό κατά της Σοβιετικής Ένωσης. Ο πρόεδρος της ΔΕΘ δεσμεύτηκε ότι το συγκεκριμένο σταντ θα κλείσει «διότι η Έκθεσις δεν πολιτεύεται».

1958 (23η ΔΕΘ) Το θρυλικό DKW μπροστά από το Περίπτερο 4. Αξιοσημείωτα: Την περίοδο της Έκθεση ανηφόριζαν στη Θεσσαλονίκη όλα τα μεγάλα μουσικά σχήματα της εποχής. Εκείνη τη χρονιά στο κέντρο «Πανόραμα» εμφανίστηκε ο Βασίλης Τσιτσάνης με τη Γιώτα Λύδια, στους «Χορτατζήδες» ο Στέλιος Καζαντζίδης με τη Μαρινέλλα, στη «Χαβάη» ο Τώνης Μαρούδας και στο «Παλλάς» ο Μανώλης Χιώτης με τη Μαίρη Λίντα και τη Σούλη Σαμπάχ. Την επόμενη χρονιά, το 1957, γεννιέται ο καφές φραπέ από τον Δημήτρη Βακόνδιο, υπάλληλο της εταιρείας «Δρίτσα» που αντιπροσώπευε τον Nescafe στην Ελλάδα.

1959 (24η ΔΕΘ) Οι περίφημες ανατολικής κατασκευής μοτοσικλέτες. Αξιοσημείωτα: Οι εταιρείες Philips και Osram επιχείρησαν, ανεπιτυχώς, να φωτίσουν όλη την Έκθεση με λαμπτήρες σε στύλους 35 μέτρων δίπλα από το Περίπτερο της ΔΕΗ. Η κυρία Παπανικολάου από το Κιλκίς ως «επισκέπτρια νούμερο 100.000» του Πολωνικού Περιπτέρου κέρδισε ως δώρο μια ραπτομηχανή. Την επόμενη χρονιά, 1960, καθιερώνεται στη Θεσσαλονίκη το Φεστιβάλ Ελληνικού Κινηματογράφου. Στην τελετή απονομής ο κονφερασιέ Γ. Οικονομίδης έβγαλε σε δημοπρασία ένα χορό με την Αλίκη Βουγιουκλάκη υπέρ του δημοτικού βρεφοκομείου, τον οποίο κέρδισε ο εφοπλιστής Νομικός προσφέροντας 30.000 δραχμές (περίπου 88 ευρώ). Το 1960 επίσης, στο περίπτερο της ΔΕΗ εξέπεμψε το σήμα δοκιμής του πρώτου τηλεοπτικού σταθμού στην Ελλάδα.

1963 (28η ΔΕΘ) Πυρετώδεις εργασίες για την προετοιμασία της Έκθεσης. Αξιοσημείωτα: Για τα εγκαίνια της ΔΕΘ κατέπλευσε στη Θεσσαλονίκη ο στόλος και σημαιοστολίστηκε η πόλη, ενώ ηλεκτροφωτίστηκαν τα Κάστρα σε μήκος 1.200 μέτρων, με 120 προβολείς συνολικής ισχύος 120 κιλοβάτ. Την προηγούμενη χρονιά, 1962, είχε ανηφορίσει και καθιερωθεί στη Θεσσαλονίκη το Φεστιβάλ Τραγουδιού.

1964 (29η ΔΕΘ) Η Μις Υφήλιος Κορίνα Τσοπέη με τη Μις ΗΠΑ Μπόμπι Τζόνσον. Η νεαρή ηθοποιός Ελένη Ανουσάκη εμφανίστηκε με «προκλητικό ντεκολτέ», με αποτέλεσμα οι αστυνομικοί να της απαγορεύσουν την είσοδο στο κτίριο διοίκησης της Έκθεσης για τη δεξίωση του Φεστιβάλ Κινηματογράφου.

1965 (30η ΔΕΘ) Οι Αμερικανοί αστροναύτες Gordon Cooper και Charles Conrad επισκέφθηκαν την Έκθεση. Δώρισαν στον αντιπρόεδρο της ΔΕΘ ένα ομοίωμα του διαστημοπλοίου τους, Gemini, και δήλωσαν: «Είμαστε περήφανοι γιατί η λέξις αστροναύτης είναι ελληνική». Αξιοσημείωτα: Ξεκινά το Ράλι ΔΕΘ. Διοργανωτής η ΕΛΠΑ και νικητής ο Σταύρος Γεωργιάδης με ένα ΜΙΝΙ Cooper S.

1965 (30η ΔΕΘ) Την ίδια χρονιά, την Έκθεση επισκέφθηκαν και οι Σοβιετικοί αστροναύτες Pavel Belyayev και Alexei Leonov, οι οποίο είπαν στον Τύπο: «Η ελληνική μυθολογία μας εχρησίμευσεν ως πηγή θάρρους και δυνάμεως για τη διαπλανητικήν πτήσιν μας».

1971 (36η ΔΕΘ) Το Περίπτερο της Ελληνικής Βιοτεχνίας. Αξιοσημείωτα: Στο Περίπτερο της Βουλγαρίας δώρισαν στον δικτάτορα Παπαδόπουλο την «Ιλιάδα» του Ομήρου. Στο κέντρο «Βεντέτα» για την περίοδο της ΔΕΘ τραγουδούσε ο Νίκος Ξανθόπουλος.

1973 (38η ΔΕΘ) Ο Μάνος Χατζηδάκις με τα μέλη της κριτικής επιτροπής του Διεθνούς Φεστιβάλ Κινηματογράφου. Αξιοσημείωτα: Προσκεκλημένος του Φεστιβάλ Κινηματογράφου ήταν ο διάσημος Γερμανός ηθοποιός Klaus Kinski.

1974 (39η ΔΕΘ) Η Μελίνα Μερκούρη και ο Ζιλ Ντασέν προσέρχονται στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Αξιοσημείωτα: Μιάμιση ώρα μετά τα εγκαίνια της ΔΕΘ ο Πρωθυπουργός Κωνσταντίνος Καραμανλής μίλησε από το Μακεδονία Παλλάς σε 300.000 κόσμο που τον αποθέωσε. Δύο ημέρες μετά τα εγκαίνια της Έκθεσης, στις 3 Σεπτεμβρίου, ο Ανδρέας Παπανδρέου ίδρυσε το ΠΑΣΟΚ. Την ίδια χρονιά, στην είσοδο του περιπτέρου της Γαλλίας μια μεγάλη αφίσα έγραφε «Η Γαλλία στέλνει Μιράζ και Σιτροέν γιατί η Ελλάδα θέλει την ειρήνη», ενώ η εταιρεία «Πίτσος» παρουσίασε το «πρώτο υπεραυτόματο πλυντήριο ρούχων 12 προγραμμάτων».

1975 (40η ΔΕΘ) Η Τζένη Καρέζη και ο Κώστας Καζάκος στο Φεστιβάλ Κινηματογράφου Θεσσαλονίκης. Αξιοσημείωτα: 39 πολεμικά πλοία έδεσαν στο λιμάνι της πόλης για τη ΔΕΘ και τη «Ναυτική Γιορτή».

1976 (41η ΔΕΘ) Το Περίπτερο της Γαλλίας. Διακρίνονται τα σταντ του Pierre Cardin και της Air France. Αξιοσημείωτα: Στα παράλληλα καλλιτεχνικά γεγονότα είχαν προγραμματιστεί τέσσερις παραστάσεις των περίφημων κινέζικων μπαλέτων της Σαγκάης στο Παλέ Ντε Σπορ, όμως λόγω του θανάτου του Μάο Τσε Τουνγκ, στις 9 Σεπτεμβρίου, δεν τηρήθηκε το πρόγραμμα.

1981 (46η ΔΕΘ) Ο Άντονι Κουίν με τη σύζυγό του, Γιολάντα, προσέρχονται στο κτίριο της Εταιρείας Μακεδονικών Σπουδών για το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου. Αξιοσημείωτα: Παρουσιάστηκε μεγάλο πρόβλημα στην εισαγωγή των εκθεμάτων από το εξωτερικό, λόγω της απεργίας στο λιμάνι της Θεσσαλονίκης, η οποία τελικά ανεστάλη.

1985 (50η ΔΕΘ) Ο Πρωθυπουργός Ανδρέας Παπανδρέου στην ομιλία του στο δείπνο στο Μακεδονία Παλλάς. Διακρίνονται επίσης Άκης Τσοχατζόπουλος, Μένιος Κουτσόγιωργας, Δημήτρης Τσοβόλας, Ευάγγελος Γιαννόπουλος. Αξιοσημείωτα: Η ΔΕΘ λειτούργησε σχολή για τα στελέχη υλοποιώντας το εκπαιδευτικό πρόγραμμα «Αυτοματισμός Γραφείου», σε συνεργασία με το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και το Κοινοτικό Ταμείο της ΕΟΚ.

1992 (57η ΔΕΘ) Ο τότε βουλευτής Θεσσαλονίκης με τη ΝΔ Παναγιώτης Ψωμιάδης δίνει την εκκίνηση στο Ράλι ΔΕΘ. Αξιοσημείωτα: Εργαζόμενοι της πρώην ΕΑΣ ξεκίνησαν το πρωί του Σαββάτου 12 Σεπτεμβρίου από την Αθήνα με 57 λεωφορεία για να διαμαρτυρηθούν στη ΔΕΘ. Στην Κατερίνη συνάντησαν παρατεταγμένες κλούβες της Αστυνομίας και επέστρεψαν στην πρωτεύουσα. Τα μεγάλα αντικυβερνητικά συλλαλητήρια έξω από το «Βελλίδειο» –αναπόσπαστο «κομμάτι» και των σημερινών διοργανώσεων– καθιερώθηκαν το 1995, όταν διαδήλωσαν απολυμένοι εργοστασίων της Καβάλας και της Λάρισας, αδιόριστοι εκπαιδευτικοί και συνταξιούχοι.

Περισσότερα από το VICE

Η Θηλυκότητα των Γυναικών του Ισραηλινού Στρατού

Επισκεφτήκαμε την Κατάληψη που Χαρακτηρίστηκε «Νταχάου» για τους Πρόσφυγες

Έγινα «Καναλάρχης» -Χωρίς Άδεια- για μία Ημέρα

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.