Εθνική Ντροπή στο Κολαστήριο της Αμυγδαλέζας

Το VICE μπήκε στο κέντρο κράτησης μεταναστών της Αμυγδαλέζας και κατέγραψε τις άθλιες συνθήκες στις οποίες ζουν οι κρατούμενοι.

|
14 Φεβρουάριος 2015, 8:00pm

UPDATE 22 Σεπτεμβρίου 2016: Το νέο χώρο για την προσωρινή στέγαση οικογενειών προσφύγων- μεταναστών, που επιθυμούν να επιστρέψουν οικοιοθελώς στις χώρες καταγωγής τους, εγκαινίασε στις αστυνομικές εγκαταστάσεις της Αμυγδαλέζας, ο Αναπληρωτής Υπουργός Προστασίας του Πολίτη Νίκος Τόσκας, μαζί με τον Αναπληρωτή Γενικό Γραμματέα, αρμόδιο για θέματα μετανάστευσης, Τζανέτο Φιλιππάκο. Μιλώντας στους δημοσιογράφους λίγο μετά την επίσκεψη του στο ανακαινισμένο τμήμα ο κ. Τόσκας, απαντώντας σε ερώτηση, σχετικά με την απόφαση να χρησιμοποιηθεί για αυτό τον σκοπό ένα κέντρο που είχε κλείσει από την σημερινή κυβέρνηση, με το αιτιολογικό ότι ήταν απάνθρωπες οι συνθήκες διαβίωσης, ο αναπληρωτής υπουργός είπε: «Δεν υπάρχουν καταραμένοι τόποι, υπάρχουν καταραμένες συνθήκες σε κάθε τόπο. Κάναμε ότι μπορούσαμε με τον ΔΟΜ για να εξασφαλίσουμε τις καλύτερες δυνατές συνθήκες σε αυτούς τους ανθρώπους, ώστε να γυρίσουν πίσω και να περάσουν και εκεί το μήνυμα ότι δεν είναι τόσο εύκολο να πας στην Ευρώπη. Οπότε είναι καλύτερα να παλέψεις στον τόπο σου».

UPDATE 28 Σεπτεμβρίου 2015: Σύμφωνα με τον υπουργό Μεταναστευτικής Πολιτικής, Γιάννη Μουζάλα η Αμυγδαλέζα θα χρησιμοποιηθεί ξανά «γιατί οι μετανάστες που έχουν μπει παράνομα υπόκεινται σε διαφορετικούς νόμους».

Διαβάστε το ρεπορτάζ του VICE όπως δημοσιεύτηκε τον Φεβρουάριο του 2015

Κείμενο:Μελπομένη Μαραγκίδου

Μπαίνοντας στο κέντρο κράτησης της Αμυγδαλέζας και προχωρώντας προς τα κελιά, πίσω από τους ψηλούς φράχτες, η εικόνα της πραγματικότητας ήταν τόσο σοκαριστική που ξεπερνούσε ακόμα και τις πιο σκληρές περιγραφές που μου έχουν μεταφέρει για όσα συμβαίνουν εκεί μέσα. Οι κρατούμενοι που μας έβλεπαν να πλησιάζουμε από μακριά, είχαν γαντζωθεί στο συρματόπλεγμα και φώναζαν με όση δύναμη τους έχει απομείνει τη λέξη «Ελευθερία» στα αγγλικά και τα ουρντού.

Στην είσοδο, η ταμπέλα με τις σημαίες της Ελλάδας και της Ευρωπαϊκής Ένωσης σημειώνε πως: «Το κέντρο φιλοξενίας παράνομων μεταναστών, δημιουργήθηκε με συγχρηματοδότηση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επιστροφής (75% Ευρωπαϊκή & 25% Ελληνικοί πόροι)», αποδεικνύοντας πέρα από την κακοποίηση του όρου «φιλοξενία», και την κακοποίηση του οράματος μιας Ευρώπης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων.

Το "κέντρο φιλοξενίας παράνομων μεταναστών" όπως το ονομάζουν στην πραγματικότητα είναι μία φυλακή, ένα κολαστήριο, ένα κέντρο κράτησης μεταναστών χωρίς χαρτιά και βρίσκεται στην Αττική, σε μία απομακρισμένη περιοχή από το κέντρο της Αθήνας, την Αμυγδαλέζα. Η δημιουργία του το 2012, ήταν πρωτοβουλία του τότε υπουργού Προστασίας του Πολίτη Μιχάλη Χρυσοχοΐδη, στο πλαίσιο της μεταναστευτικής πολιτικής, και η τροπολογία για τη δημιουργία των "κέντρων φιλοξενίας παράνομων μεταναστών" υπερψηφίστηκε από τους βουλευτές του ΠΑΣΟΚ και της Νέας Δημοκρατίας, ενώ η στάση της σημερινής κυβέρνησης του ΣΥΡΙΖΑ τότε ήταν «κατά». Οι συνθήκες κράτησης στο κέντρο μεταναστών της Αμυγδαλέζας έχουν πολλάκις καταδικαστεί από διεθνείς οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων, και παρά τα αιτήματα των δημοσιογράφων να καταγράψουν τα όσα συμβαίνουν μέσα, η προηγούμενη κυβέρνηση δεν επέτρεπε στις κάμερες να μπουν.

Η αυτοκτονία του 27χρονου Μοχάμεντ Ναντίμ, μετανάστη από το Πακιστάν, την περασμένη Παρασκευή, ο οποίος σύμφωνα με μαρτυρίες έδωσε τέλος στη ζωή του μετά από την ανακοίνωση της παράτασης της κράτησής του σε εικοσιτέσσερις μήνες, ήταν η αφορμή όταν οι συγκρατούμενοί του στην Α1 πτέρυγα τον αντίκρισαν νεκρό, να εξεγερθούν για τις απάνθρωπες συνθήκες κράτησής τους. Η εξέγερση κόπασε τα ξημερώματα του Σαββάτου χωρίς την επέμβαση της αστυνομίας, όπως μεταφέρουν κάποιοι κρατούμενοι, αντίθετα με ό, τι συνέβαινε σε αντίστοιχες περιπτώσεις στο παρελθόν, όπου υπήρχαν αναρίθμητες καταγγελίες για αστυνομική βία μέσα στο κέντρο.

Ο θάνατος του Ναντίμ, έρχεται να προσθεθεί στη μαύρη λίστα των νεκρών της Αμυγδαλέζας, τέσσερις μέρες μετά και το θάνατο του Αφγανού πρόσφυγα Σαγιέντ Μεχντί Αχμπαρί το μεσημέρι της Τρίτης στο Νοσοκομείο Σωτηρία. Σύμφωνα με τις καταγγελίες, ο Σαγιέντ μεταφέρθηκε στο Νοσοκομείο Σωτηρία σε κώμα, με βαριά λοίμωξη του αναπνευστικού, ενώ διαγνώσθηκε πως έπασχε από AIDS και ηπατίτιδα C.

Το πρωί του Σαββάτου, είχε καλεστεί συγκέντρωση διαμαρτυρίας έξω από το κέντρο κράτησης, από την Κίνηση Ενωμένοι Ενάντια στο Ρατσισμό και τη Φασιστική Απειλή (ΚΕΕΡΦΑ) και την Πακιστανική Κοινότητα Ελλάδας κι όσοι ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα φώναζαν συνθήματα όπως «Κλείστε τώρα την Αμυγδαλέζα» και «Κάτω τα χέρια από τους μετανάστες» και ζητούσαν να μπουν μέσα στο κέντρο κράτησης.

Κλιμάκιο του ΣΥΡΙΖΑ βρέθηκε στην Αμυγδαλέζα, μεταξύ των οποίων και η βουλευτής Βασιλική Κατριβάνου, αλλά κι ο αναπληρωτής υπουργός Προστασίας του Πολίτη Γιάννης Πανούσης. Η κ. Κατριβάνου δήλωσε μεταξύ άλλων ότι: «Η Αμυγδαλέζα θα κλείσει άμεσα. Στο άμεσο διάστημα θα αφήνονται οι άνθρωποι και η Αμυγδαλέζα θα κλείσει. Αυτό είναι ντροπή να υπάρχει. Για να γίνει αυτό χρειάζεται μία σειρά ορισμένων διοικητικών και νομοθετικών διαδικασιών. Υπάρχουν κι ανήλικοι εδώ, δεν μπορούμε να τους αφήσουμε χωρίς δομή, χωρίς στέγη». Το κλιμάκιο του ΣΥΡΙΖΑ έκανε δεχτό το αίτημα του πρόεδρου της Πακιστανικής κοινότητας, Τζαβέντ Ασλάμ και του συντονιστή της ΚΕΕΡΦΑ, Πέτρου Κωνσταντίνου να μπουν μέσα στο κέντρο κράτησης, όχι μόνοι αλλά μαζί και με τους δημοσιογράφους, όπως απαίτησε ο κ. Ασλάμ, κι έτσι μπήκαμε κι εμείς.

Άντρες όλων των ηλικιών, ακόμα κι ανήλικα παιδιά, στοιβαγμένοι πίσω από τα συρματοπλέγματα, εξαθλιωμένοι, πεινασμένοι, χωρίς ζεστά ρούχα, ξυπόλυτοι, με κουβέρτες τυλιγμένες γύρω τους, μερικοί από αυτούς χαμογελούσαν με την παρουσία μας, χαίρονταν που μπήκαν οι κάμερες να καταγράψουν ό, τι συμβαίνει, χαίρονταν που μπορούσαν επιτέλους να μιλήσουν και να ακουστεί η φωνή τους στον υπόλοιπο κόσμο και φώναζαν "έλα εδώ, βίντεο, βίντεο". Κάποιοι πληροφορήθηκαν εκείνη τη στιγμή ότι η κυβέρνηση έχει αλλάξει κι ότι σκοπεύει μάλιστα να κλείσει το κέντρο κράτησης. «Πιστεύετε ότι θα αλλάξει κάτι τώρα;», τους ρωτώ και κάποιοι φωνάζουν ναι και κάποιοι άλλοι λένε ότι συνέχεια ακούνε υποσχέσεις και ποτέ αυτές δεν πραγματοποιούνται.

Οι ανήλικοι κρατούμενοι

«Δεν έχουμε ρούχα, νερό, φαγητό. Θέλουμε να πάμε σχολείο, θέλουμε μια μπάλα. Μια μπάλα», μου λέει ένας ανήλικος κρατούμενος και στα μάτια του είναι ζωγραφισμένη η απόγνωση. Η αδυναμία του κράτους να μην του έχει ικανοποιήσει ένα τόσο απλό αίτημα, μα ένα τόσο απλό αίτημα όπως το να μπορεί να έχει μία μπάλα να παίξει, μεγαλώνει τη δική μου απόγνωση. Τα παιδιά χτυπούν τα χέρια τους πάνω στα συρματοπλέγματα και ουρλιάζουν. Η κραυγή τους εκληπαρεί για μάθηση, για παιχνίδι, για ελευθερία.

Παρά τα όσα προσπάθησε να συμμαζέψει το συνεργείο καθαρισμού που για πρώτη φορά μπήκε την προηγούμενη μέρα και καθάρισε, όπως λένε οι κρατούμενοι κι όπως μαρτυρούσαν οι μεγάλες μαύρες σακούλες παντού, οι συνθήκες παραμένουν άθλιες. Κάποιοι συγκρατούμενοι του Ναντίμ με ξεναγούν στην πτέρυγα όπου πέθανε, και μου δείχνουν τις απάνθρωπες συνθήκες που επικρατούν στα δωμάτιά τους. Οι κρατούμενοι ζουν μέσα σε κοντέινερ χωρίς ρεύμα και ζεστό νερό. Τρώνε μόνο πατάτες και μακαρόνια, δεν έχουν φάρμακα και ιατρική περίθαλψη, δεν έχουν ρούχα, παπούτσια, ούτε πρόσβαση στα τηλέφωνα κι επικοινωνία με τον έξω κόσμο. Κοιμούνται σε τάβλες, χωρίς στρώματα ή παπλώματα, οι τουαλέτες είναι σπασμένες και βρώμικες, ενώ στην ατμόσφαιρα υπάρχουν μυγάκια κι έντονη μυρωδιά. Ανάμεσά τους βρίσκονται πολλοί που κρατούνται περισσότερους μήνες πέραν του καθορισμένου από το νόμο 18μηνου, ενώ κάποιοι άλλοι πλέον έχουν χάσει κάθε ελπίδα ότι θα αποφυλακιστούν. Όσο μου λένε για τα προβλήματα που αντιμετωπίζουν με οδηγούν προς το σημείο όπου αυτοκτόνησε ο Ναντίμ, αλλά ένας άντρας της ασφάλειας έρχεται και μου ζητά να φύγω.

Μαζί έχει έρθει και η Μαρία Ντάσιου, πνευμονολόγος στο Κοινωνικό Ιατρείο της Νέας Ιωνίας και της Νέας Φιλαδέλφειας η οποία μου σχολιάζει τις καταγγελίες που έχουν γίνει για κρούσματα φυματίωσης εντός της Αμυγδαλέζας: «Υπάρχει ένα περιστατικό που ήταν κρατούμενος παλαιότερα στην Αμυγδαλέζα κι έχει κεχροειδή φυματίωση, κι αυτή τη στιγμή νοσηλεύεται σε κλινική του Σωτηρία. Μπορεί να υπάρχει μία ενδυμία μέσα στην Αμυγδαλέζα, η οποία αν εξαπλωθεί στην πόλη θα είναι δύσκολο να την οριοθετήσεις και να την ελέγχεις. Δεν ξέρω αν υπάρχει γιατρός μέσα, όμως εμείς προσπαθούμε να κάνουμε μία ομάδα γιατρών που θα αναλάβει σοβαρά αυτήν την υπόθεση».

Ο Αναπληρωτής Υπουργός Προστασίας του Πολίτη, Γιάννης Πανούσης σε διάλογο με τους κρατούμενους μεταξύ άλλων τους είπε πως: «Αυτό το πράγμα δεν θα το ξαναδεί ο πολιτισμός της Ελλάδας. Εάν κάποιος χρειαστεί δε θα είναι εδώ, αλλά σε κάποιο κέντρο ανθρωπιάς, φιλοξενίας, με υγεία, με σίτιση, με ό, τι χρειάζεται ένας άνθρωπος. Δε σας θεωρούμε ούτε εγκληματίες, ούτε κρατούμενους. Είστε άνθρωποι όπως εμείς και θα λύσουμε το ζήτημα μέσα στις επόμενες μέρες. Δώστε μας λίγο καιρό να αλλάξουμε αυτό το πράγμα. Το έχουμε πει πριν τις εκλογές, το είπαμε στη Βουλή το λέμε και τώρα. Λίγο καιρό δώστε μας», ενώ σε δήλωση προς τους δημοσιογράφους ανέφερε μεταξύ άλλων πως: «Ήρθα να εκφράσω τη λύπη και τη θλίψη του υπουργείου και της κυβέρνησης, όμως τώρα εκφράζω τη ντροπή μου. Όχι ως υπουργού. Ως ανθρώπου, ως εκπρόσωπου ενός πολιτισμού. Είναι εικόνα μιας ευρωπαϊκής χώρας; Μιας χώρας που σέβεται τον άνθρωπο; Αυτά που είδα δεν τα πίστευα. Άρα αυτά πρέπει να αλλάξουν και να αλλάξουν αμέσως. Φυλακές να ήταν, που δεν είναι φυλακές, δεν μπορούσαν να έχουν αυτή τη μορφή. Δεν έχει να κάνει με τους ανθρώπους που δουλεύουν εδώ, έχει να κάνει με τη σύλληψη (της δημιουργίας) αυτών των κέντρων. Λοιπόν, κέντρα κράτησης, τελειώνουνε. Θα πάμε σε ανοιχτές δομές φιλοξενίας ανθρώπων».

Με τη σειρά του ο Τζαβέτ Ασλάμ από την Πακιστανική Κοινότητα δήλωσε ότι: «Μπήκαμε πρώτη φορά τόσο ανοιχτά κι ήταν κουράγιο και χαρά που τουλάχιστον μπήκαμε μέσα. Η προηγούμενη κυβέρνηση ποτέ μα ποτέ δεν μας άφησε να μπούμε μέσα. Είδαμε πολύ άσχημες συνθήκες, κι ότι οι άνθρωποι δεν μπορούν να ζουν σαν άνθρωποι. Γι' αυτό το λόγο υπάρχουν ασθένειες, όπως η φυματίωση και ψώρα και θέλουμε σήμερα κιόλας να κλείσει η Αμυγδαλέζα».

«Ήρθαμε για να απαιτήσουμε να κλείσει αυτό το κολαστήριο. Αυτό που είδαμε με τα μάτια μας όμως είναι φρικιαστικό. Δεν είναι δυνατόν να υπάρχουν εδώ άνθρωποι κλεισμένοι σε συρματοπλέγματα, αποκλεισμένοι μέσα κυριολεκτικά σε φέρετρα. Είναι εγκληματικό αυτό που συμβαίνει επί 2 χρόνια στην Αμυγδαλέζα. Εμείς έχουμε απαιτήσει και απαιτούμε να κλείσει τώρα η Αμυγδαλέζα, δεν υπάρχουν διαδικαστικά ζητήματα. Απαιτούμε να τιμωρηθούν οι ένοχοι για τους ανθρώπους που έχασαν τη ζωή τους μέσα στην Αμυγδαλέζα», ανέφερε ο συντονιστής της ΚΕΕΡΦΑ Πέτρος Κωνσταντίνου μεταξύ άλλων, την ίδια ώρα που η οργάνωση καλεί σε αντιρατσιστικό συλλαλητήριο στα Προπύλαια την Πέμπτη στις 6.00 μ.μ.

Λίγο πριν φύγουμε, ένας συγκρατούμενος από την πτέρυγα του Ναντίμ με ρωτάει αν θα ξανάρθω και μου ζητάει να μην τους ξεχάσουμε και να φροντίσω να μάθουν στο Πακιστάν τι συμβαίνει μέσα στην Αμυγδαλέζα.

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.