ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Σεξ

Δεν Φταίει το Πορνό για την Αύξηση της Σεξουαλικής Βίας

Το πορνό είναι όντως γεμάτο βία, όπως το παρουσιάζει η πολιτική ελίτ; Λειτουργεί ως έναυσμα για σεξουαλική βία; Οι έρευνες διαφωνούν.

Κείμενο Justin Lehmiller, PhD
30 Απρίλιος 2018, 4:00am

Φωτογραφία: Luca Pierro / Stocksy

Το 2016, η Γιούτα έγινε η πρώτη πολιτεία που ανακήρυξε επίσημα το πορνό «κρίση δημόσιας υγείας». Από τότε και άλλες πολιτείες έχουν κάνει το ίδιο, ανάμεσά τους και η Φλόριντα, όπου οι νομοθέτες πρόσφατα πέρασαν μια απόφαση που διακηρύσσει τους κινδύνους υγείας που μπορεί να προκαλέσει το πορνό – λιγότερο από μια ώρα αφού καταψήφισαν ένα νομοσχέδιο που στόχο είχε την απαγόρευση των ημιαυτόματων όπλων εφόδου και προτάθηκε στον απόηχο του περιστατικού με τους πυροβολισμούς στο σχολείο Stoneman Douglas. Στη Φλόριντα, απ’ ό,τι φαίνεται, το πορνό θεωρείται ακόμη μεγαλύτερη απειλή για τη δημόσια υγεία απ’ ό,τι τα όπλα.

Αυτοί οι πολιτικοί ισχυρισμοί για τα ρίσκα και τους κινδύνους του πορνό βασίζονται, εν μέρει, στην υπόθεση ότι το πορνό είναι εγγενώς βίαιο –και γίνεται περισσότερο– και ότι αυτό προκαλεί βία στον πραγματικό κόσμο. Δείτε μόνο τι λέει το Εθνικό Κέντρο Κατά της Σεξουαλικής Εκμετάλλευσης (NCSE). Στο site τους αναφέρεται ότι «η πορνογραφία του σήμερα έχει δημιουργήσει μια άνευ προηγουμένου επιδημία σεξουαλικής κακοποίησης». Ισχυρίζονται ότι το πορνό εκθέτει απαραιτήτως τους ανθρώπους στη «βία και σε ταπεινωτικό περιεχόμενο» – περιεχόμενο που μπορεί να οδηγήσει τελικά σε «σεξουαλικά επιθετικές και βίαιες συμπεριφορές».

Το NCSE υποστήριξε έντονα τα FOSTA-SESTA, τα πρόσφατα ομοσπονδιακά νομοσχέδια που στόχο έχουν να καταπολεμήσουν το διαδικτυακό sex trafficking – νομοσχέδια που οδήγησαν τελικά στο κλείσιμο του Backpage.com και άλλων site. Η γλώσσα που χρησιμοποιείται στο FOSTA-SESTA δίνει στις Αρχές την εξουσία να κυνηγούν sites που «είναι γνωστό ότι βοηθούν, διευκολύνουν και στηρίζουν το sex trafficking». Αν πάρεις ένα τόσο γενικά γραμμένο νομοσχέδιο και το συνδυάσεις με όλους τους ισχυρισμούς ότι το πορνό δεν είναι απλώς βίαιο, αλλά προκαλεί βία, τότε δεν είναι δύσκολο να δεις ότι μπαίνουν τα θεμέλια για μελλοντικά αυστηρά μέτρα στο πορνό.

Για τον λόγο αυτό, αξίζει να αξιολογήσουμε ξανά όλες τις δημοφιλείς εικασίες για τη φύση του πορνό και την επίδραση που έχει στους ανθρώπους. Είναι όντως γεμάτο βία, όπως το παρουσιάζει η πολιτική ελίτ; Λειτουργεί όντως ως έναυσμα για σεξουαλική βία; Για να ρίξουμε μια ματιά στα στοιχεία.

[VICE Video] Η Βιομηχανία του Ψηφιακού Έρωτα

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


Πρώτον, η ιδέα ότι το πορνό είναι εγγενώς βίαιο και ότι το βίαιο περιεχόμενό του παρουσιάζει αύξηση δεν υποστηρίζεται από τα δεδομένα. Μια καινούργια μελέτη που δημοσιεύτηκε στο Journal of Sex Research, με τίτλο «Harder and Harder? Is Mainstream Pornography Becoming Increasingly Violent and Do Viewers Prefer Violent Content?» (Όλο και πιο σκληρή; Η mainstream πορνογραφία γίνεται όλο και πιο βίαιη και οι θεατές προτιμούν πιο βίαιο περιεχόμενο;), ανέλυσε το περιεχόμενο σχεδόν 300 από τα πιο δημοφιλή βίντεο που ανέβηκαν στο Pornhub τα τελευταία δέκα χρόνια. Τα βίντεο επιλέχθηκαν τυχαία, αλλά μόνο τα βίντεο που περιλάμβαναν έναν άνδρα και μια γυναίκα χρησιμοποιήθηκαν στην ανάλυση.

Κάθε βίντεο αναλύθηκε για ενδείξεις και λεκτικής και σωματικής επιθετικότητας, καθώς και για συγκεκριμένα παραδείγματα επιθετικότητας, που συνδυάστηκαν με δείκτες έλλειψης συναίνεσης (π.χ. σημάδια αντίστασης) – με άλλα λόγια, μη συναινετική επιθετικότητα. Οι ερευνητές επίσης ανάλυσαν δείκτες γυναικείας ευχαρίστησης (π.χ. βογγητά).

Ανακάλυψαν ότι στην πλειοψηφία τους τα βίντεο δεν περιλάμβαναν λεκτική ή σωματική επιθετικότητα. Επιπλέον, η μη συναινετική επιθετικότητα δεν ήταν διάχυτο μοτίβο, καθώς υπήρχε μόνο σε 12 % των βίντεο. Η γυναικεία ευχαρίστηση, αντιθέτως, παρατηρήθηκε πολύ συχνά, υπήρχε στα τρία τέταρτα των βίντεο.

Επιπλέον, δεν υπήρχαν στοιχεία ότι το επιθετικό περιεχόμενο αυξήθηκε τα τελευταία χρόνια – μάλιστα, υπήρξαν κάποια στοιχεία για το αντίθετο, καθώς οι εκφάνσεις επιθετικότητας μειώνονταν με τον καιρό. Αξίζει επίσης να σημειώσουμε ότι τα βίντεο που απεικονίζουν σεξουαλική επιθετικότητα ήταν κατά μέσο όρο λιγότερο δημοφιλή. Αυτά τα βίντεο είχαν λιγότερα views, λιγότερα likes και περισσότερα thumbs down, ιδίως βίντεο που περιλάμβαναν μη συναινετική επιθετικότητα.

Εν συντομία, η ανάλυση δείχνει ότι, αν μη τι άλλο, το πορνό γίνεται λιγότερο βίαιο και ότι το βίαιο και επιθετικό περιεχόμενο δεν είναι αυτό που θέλουν να δουν οι θεατές. Δευτερευόντως, αυτό καταρρίπτει έναν ακόμη δημοφιλή μύθο σχετικά με το πορνό, ότι όσοι βλέπουν πορνό σταδιακά περνάνε σε πιο σκληρά πράγματα, επειδή αναισθητοποιούνται. Δεν φαίνεται να ισχύει ότι οι θεατές θέλουν όλο πιο ακραία πράγματα, για να γουστάρουν.

Όσο για τον κοινό ισχυρισμό ότι το πορνό προκαλεί σεξουαλική βία, δεν στηρίζεται από έρευνες. Για παράδειγμα, τα εθνικά δεδομένα των ΗΠΑ δείχνουν στην ουσία το αντίθετο – καθώς αυξήθηκε η κατανάλωση πορνογραφίας, ο αριθμός των βιασμών μειώθηκε. Ομολογουμένως, αυτή η έρευνα –όπως οι περισσότερες σχετικά με το πορνό– είναι συσχετική, που σημαίνει ότι δεν μπορούμε να καθορίσουμε αιτία και αποτέλεσμα. Ωστόσο, αν ήταν αλήθεια ότι το πορνό γενικά οδηγεί σε έξαρση σεξουαλικής βίας, μάλλον θα είχε φανεί ως τώρα.

Αξίζει να αναφέρουμε ότι σύμφωνα με κάποιες έρευνες, άνδρες που εκτίθενται σε βίαιο πορνό αναφέρουν συγκεκριμένα μεγαλύτερη αποδοχή της βίας ενάντια στις γυναίκες. Αυτό το εύρημα αποτελεί λόγο ανησυχίας. Ωστόσο, το πορνό δεν έχει αυτήν την επίδραση στη μεγάλη πλειοψηφία των ανδρών. Τα δεδομένα δείχνουν ότι η ανησυχία μας εδώ είναι πολύ περιορισμένη. Μόνο ένα είδος πορνό (το πορνό με βίαιο περιεχόμενο, που όπως επισημάναμε παραπάνω δεν είναι δημοφιλές και εμφανίζεται λιγότερο συχνά) είναι δυνητικά προβληματικό – αλλά ακόμη και τότε, μόνο για τους άνδρες θεατές που έχουν συγκεκριμένα στοιχεία προσωπικότητας (π.χ. όχι ιδιαίτερα ευχάριστη προσωπικότητα, έλλειψη ενδιαφέροντος για τους άλλους).

Παρόλα αυτά, υπάρχει αναμφίβολα μεγάλο πρόβλημα σεξουαλικής βίας στην Αμερική και χάρη στο κίνημα #MeToo, βρίσκεται στο επίκεντρο. Αλλά τα μέτρα ενάντια στο πορνό συνολικά δεν θα λύσουν το πρόβλημα, επειδή το πορνό δεν είναι θεμελιώδης λόγος βίας. Η σεξουαλική βία προηγείται χρονολογικά του διαδικτυακού πορνό και μάλιστα ήταν μεγαλύτερο πρόβλημα πριν από αυτό.

Έχουμε την τάση να κατηγορούμε το πορνό για όλα μας τα σεξουαλικά προβλήματα, από τη σεξουαλική βία μέχρι τα διαζύγια και την αύξηση των σεξουαλικώς μεταδιδόμενων νοσημάτων. Αυτό δεν προκαλεί έκπληξη – άλλωστε το πορνό είναι εύκολος στόχος, επειδή έχει λίγους υπερασπιστές. Όμως θα έπρεπε να έχουμε μάθει ως τώρα ότι ο εύκολος στόχος δεν είναι απαραίτητα και ο σωστός.

Ο Justin Lehmiller είναι ερευνητής στο Ινστιτούτο Kinsey και διατηρεί το blog Sex and Psychology. Το τελευταίο του βιβλίο τιτλοφορείται Tell Me What You Want: The Science of Sexual Desire and How It Can Help You Improve Your Sex Life.

Το άρθρο δημοσιεύτηκε αρχικά στο Tonic.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Σε Λίγο Καιρό Θα Χορεύεις σε Αυτή την Αποθήκη στην Πειραιώς

Ο David Lynch Τράβηξε Μερικές Αφαιρετικές Γυμνές Φωτογραφίες

Το Καλύτερο Ξενοδοχείο της Ευρώπης Είναι στην Αχαρνών και Γίνεται Δύο Ετών

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.