Φωτιές 2018

Τρεις Εβδομάδες Πριν την Πυρκαγιά, στον Δήμο Μαραθώνα Συζητούσαν για 3.000 Σπίτια Μέσα στο Δάσος

Το Δημοτικό Συμβούλιο ζητούσε την ανάκληση των παλαιών δασικών χαρτών και την εξαίρεση από τους νέους χάρτες περίπου 3.000 κατοικιών.

Κείμενο Κώστας Κουκουμάκας
27 Ιούλιος 2018, 6:01am

Η καταστροφή στον Μάτι, όπως αποτυπώνεται από την ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus/Emergency Management Service – Mapping.


Το απόγευμα της 3ης Ιουλίου 2018, ακριβώς τρεις εβδομάδες πριν την καταστροφική πυρκαγιά στην ανατολική Αττική, το δημοτικό συμβούλιο του Δήμου Μαραθώνα συνήλθε σε τακτική συνεδρίαση. Σημειώνεται ότι το Μάτι, ο οικισμός όπου έχασαν τη ζωή τους δεκάδες άνθρωποι το βράδυ της Δευτέρας, ανήκει στο μεγαλύτερο μέρος του διοικητικά στον Μαραθώνα. Το πρώτο θέμα συζήτησης στο δημοτικό συμβούλιο παραπέμπει σήμερα σε μια φοβερή ειρωνεία. Επρόκειτο για την τύχη των σπιτιών που είναι χτισμένα εντός δασικής έκτασης, πολλά από τα οποία κάηκαν τα τελευταία 24ωρα. Ο Δήμος Μαραθώνα, όπως διαβάζουμε στην καθαρογραμμένη απόφαση του δημοτικού συμβουλίου, που βρίσκεται στη διάθεση του VICE, ζητούσε από το Υπουργείο Περιβάλλοντος την ανάκληση των παλαιών δασικών χαρτών και την εξαίρεση από τους νέους χάρτες περίπου 3.000 κατοικιών, που έχουν χτιστεί μέσα στο δάσος.

Ο Δήμος Μαραθώνα είναι ένα μικρό μέρος της μεγάλης εικόνας. Οι περισσότεροι δήμαρχοι ανά την Ελλάδα πιέζουν το Υπουργείο Περιβάλλοντος για τους δασικούς χάρτες και το Υπουργείο τούς κλείνει το μάτι. Η Ελλάδα πρέπει ως το καλοκαίρι του 2021 να έχει καταγράψει και οριοθετήσει τις δασικές της εκτάσεις -η διαδικασία έχει φτάσει περίπου στο 35%. Μέσα σε αυτές υπάρχουν σπίτια, τα περισσότερα αυθαίρετα. Προκειμένου να μην υπάρξουν καθυστερήσεις με ενστάσεις ιδιοκτητών τέτοιων κτισμάτων, υπήρξε ένα νομικό παραθυράκι στον τελευταίο Νόμο του 2016 για τους δασικούς χάρτες. Το παραθυράκι ήταν οι λεγόμενες «οικιστικές πυκνώσεις», δηλαδή ομάδες τουλάχιστον 50 σπιτιών, νόμιμων ή αυθαίρετων, χτισμένων σε έκταση έως 25 στρέμματα μέσα στο δάσος. Γι' αυτά, αποφασίστηκε να εξεταστούν συνολικά αργότερα, ώστε να προχωρήσει η υπόλοιπη διαδικασία. Την οριοθέτηση και καταγραφή τους πρέπει να κάνει ο τοπικός Δήμος, υποβάλλοντας στη συνέχεια αίτημα προς το Υπουργείο, ώστε να εξαιρεθούν από την κατάρτιση των δασικών χαρτών. Σύμφωνα με στοιχεία της εταιρείας Κτηματολόγιο ΑΕ, μόνο στον Δήμο Μαραθώνα οι «οικιστικές πυκνώσεις» καλύπτουν περίπου 12.000 στρέμματα.

Το θέμα είναι οριακό, έτσι το ΓΕΩΤΕΕ και η WWF προσέφυγαν στο Συμβούλιο της Επικρατείας για να το παγώσουν. Και πράγματι, πριν ακριβώς από έναν χρόνο, το Ε΄ Τμήμα του ΣτΕ έκρινε ότι η οριοθέτηση των οικισμών αυθαιρέτων σε δάση και η εξαίρεσή τους από τη διαδικασία ανάρτησης των δασικών χαρτών είναι αντισυνταγματική. Το θέμα παραπέμφθηκε στην Ολομέλεια του ΣτΕ και εκκρεμεί.

Από τα πρακτικά της συνεδρίασης του δημοτικού συμβουλίου προκύπτει ότι ο Δήμος Μαραθώνα είχε στείλει ήδη από το 2015 αίτημα προς το Υπουργείο Περιβάλλοντος για την ανάκληση και επανασύνταξη των δασικών χαρτών της περιοχής. Η απάντηση του Υπουργείου ήταν ότι θα υπάρξει νομοθετική ρύθμιση και ότι οι οικιστικές περιοχές θα εξαιρεθούν των δασικών χαρτών. Όμως, αυτό καθυστερεί και ο Δήμος επανέρχεται με δύο αποφάσεις δημοτικού συμβουλίου για το ίδιο θέμα, τον Απρίλιο του 2016 και τον Απρίλιο του 2017, αντίστοιχα. Ο Δήμος Μαραθώνα θεωρεί ότι υπάρχει «συνεχιζόμενη ομηρία των κατοίκων», καθώς μεταξύ άλλων «οι υποβληθείσες ενστάσεις κατά των δασικών χαρτών του 2011 δεν έχουν ακόμη εκδικασθεί», όπως αναφέρεται.

Ο Δήμος επανέρχεται με επιστολή προς τον αναπληρωτη Υπουργό Περιβάλλοντος Σωκράτη Φάμελο, τον Νοέμβριο του 2017. Δύο μήνες αργότερα, στις 19 Ιανουαρίου 2018, το Υπουργείο στέλνει εγκύκλιο στους Δήμους με την οποία ενημερώνει ότι ο καινούριος Νόμος για τους δασικούς χάρτες περιλαμβάνει επικαιροποιημένες διατάξεις παλαιότερων νομοθετημάτων για τον καθορισμό των δασών ήδη από το 2007, βάσει των οποίων είχαν συνταχθεί οι χάρτες του 2011. Και ότι οι Δήμοι πρέπει να συμμορφωθούν με τις οδηγίες που δόθηκαν με νεώτερη υπουργική απόφαση το 2017. «Δηλαδή θα έχουμε δασικούς χάρτες με προδιαγραφές του 2007 και χάρτες με προδιαγραφές του 2017», ήταν η βασική ένσταση στο δημοτικό συμβούλιο Μαραθώνα. Ο Δήμος υποστηρίζει ότι υπάρχουν «τεράστιες διαφορές στις τεχνικές προδιαγραφές» των παραπάνω ετών. Η πιο σημαντική, όπως αναφέρεται, είναι ο προσδιορισμός των «οικιστικών πυκνώσεων».

Μετά από όλα αυτά, ο πρόεδρος του δημοτικού συμβουλίου εισηγήθηκε «την ανάκληση των παλαιών δασικών χαρτών δια να δοθεί επιτέλους τέλος στην από πολλών ετών ομηρία των πολιτών και των περιουσιών τους (...) Το τελευταίο πράγμα που θέλουμε είναι να διατηρήσει το Υπουργείο τους δασικούς χάρτες του 2011 και να μπει στη διαδικασία να κάνει τις 2.000-3.000 ενστάσεις που έχουν γίνει από τους κατοίκους, χωρίς να ξέρουμε βάσει ποιου νομοθετικού πλαισίου θα εκδικαστούν οι ενστάσεις αυτές». Και πιο κάτω: «Κανονικά, θα πρέπει να ζητήσουμε την ανάκληση και των χαρτών του Γραμματικού και του Βαρνάβα που ανέβηκαν πρόσφατα, διότι και αυτοί ανέβηκαν με άλλο νομοθετικό πλαίσιο σε σχέση με αυτό που ισχύει σήμερα (...) Κάποιες πληροφορίες που έχω μέσα από το Υπουργείο είναι ότι σωστά κινηθήκαμε προς αυτήν την κατεύθυνση, διότι ακόμα δεν έχουν τακτοποιήσει το θέμα με τις οικιστικές πυκνότητες και τα ιώδη (σσ: το χρώμα στον χάρτη των συγκεκριμένων εκτάσεων), άρα λοιπόν, θέλουμε εκ νέου να ζητήσουμε την ανάκληση των βασικών χαρτών και να γίνουν καινούριοι δασικοί χάρτες, όπως τους περιμένουμε και στη Ν. Μάκρη».

Η εισήγηση της διοίκησης του Δήμου Μαραθώνα, όπως αναφέρεται στην καθαρογραφή των πρακτικών, έγινε ομόφωνα δεκτή από τα 23 παρόντα μέλη του δημοτικού συμβουλίου, μεταξύ αυτών πέντε αντιδήμαρχοι και 18 δημοτικοί σύμβουλοι.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Όλα Όσα Συμβαίνουν στην Ελλάδα, τις Μέρες του Μεγάλου Θρήνου

Το Μίσος του Αμβροσίου Ηττήθηκε από την Αγάπη και την Αλληλεγγύη

«Οι Νεκροί Βρέθηκαν Αγκαλιασμένοι» - Φωτογραφίες και Μαρτυρίες από την Αργυρή Ακτή

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.