Ρεπορτάζ

Η Κυριακή Ήταν μια Δύσκολη Μέρα για τη Θεσσαλονίκη

Χιλιάδες πολίτες, στην πλειονότητά τους μέσοι άνθρωποι, αλλά και ακροδεξιοί και λούμπεν στοιχεία, συμμετείχαν σε τοξικό κλίμα στο συλλαλητήριο για το όνομα της «Μακεδονίας».

Κείμενο Κώστας Κουκουμάκας; φωτογραφίες Αλέξανδρος Αβραμίδης
21 Ιανουάριος 2018, 5:12pm

Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι, πολλοί περισσότεροι από όσους υπολόγιζαν ακόμη και οι διοργανωτές, συμμετείχαν στο συλλαλητήριο, που πραγματοποιήθηκε το μεσημέρι της Κυριακής στη Θεσσαλονίκη και δεν είναι εύκολο να αποτιμηθεί ψύχραιμα πολιτικά αυτήν την ώρα. Στην κορύφωση της κινητοποίησης, ο κόσμος κάλυπτε το παραλιακό μέτωπο, σε μεγάλη πυκνότητα από το ύψος του ξενοδοχείου Μακεδονία Παλλάς ως τον Λευκό Πύργο – η εξέδρα είχε στηθεί απέναντι από το άγαλμα του Μέγα Αλέξανδρου. Οι συγκεντρωμένοι ανέμιζαν ελληνικές σημαίες και λάβαρα με τον Ήλιο της Βεργίνας, τραγουδώντας εμβατήρια και πατριωτικoύς σκοπούς. Οι ίδιοι φώναζαν ότι δεν πρόκειται να δεχθούν τη χρήση της λέξης «Μακεδονία» στην ονομασία της ΠΓΔΜ, ζητώντας επίσης δημοψήφισμα.

Η Αστυνομία ανακοίνωσε ότι ο αριθμός των συγκεντρωμένων ξεπέρασε τις 90.000. Σε κάθε περίπτωση, ο όγκος του πλήθους εκ των πραγμάτων δημιουργεί πολιτικό ζήτημα. Αυτό, ενόσω ο κυβερνητικός εταίρος, Πάνος Καμμένος, κάθε δεύτερη μέρα διατυπώνει πατριωτικές κορώνες, ενώ πολλοί βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας, που επισήμως δεν στήριξε το συλλαλητήριο και θέτει ως κόκκινη γραμμή τη σύνθετη ονομασία με γεωγραφικό προσδιορισμό (βέτο Καραμανλή-Μπακογιάννη στο Βουκουρέστι, το 2008), κατέβηκαν στον δρόμο, εκτός κομματικής γραμμής.

Ήταν μια δύσκολη μέρα για την πόλη, που κατακλύστηκε από πατριωτικό ενθουσιασμό και τοξική ατμόσφαιρα. Η μεγάλη πλειονότητα όσων κατέβηκαν στο συλλαλητήριο ήταν οι λεγόμενοι καθημερινοί άνθρωποι, από τις γειτονιές της Θεσσαλονίκης και την επαρχία -ναυλώθηκαν περισσότερα από 280 λεωφορεία, σύμφωνα με την επίσημη ενημέρωση. Στη Βόρεια Ελλάδα οι άνθρωποι είναι εθνικά ευερέθιστοι. Υπήρχαν πολλές οικογένειες, σαν κι αυτές που κάνουν βόλτα την Κυριακή στο πλακόστρωτο της παραλίας. Προσπαθούσαν να επαναλάβουν τα συνθήματα που ακούγονταν από την εξέδρα, πολλοί συγκινούνταν στο άκουσμα μόνο της λέξης «Μακεδονία». Ήταν μια ογκώδης συγκέντρωση, που ξεχείλιζε από συναίσθημα και καμία όμως λογική. Διακρίνονταν δεκάδες πανό, που έγραφαν «Η Μακεδονία είναι ελληνική», «Διπλή ονομασία σημαίνει καπηλεία», «Skopje-Monkeydonia» κ.α.

Στις ίδιες γραμμές συντάχθηκε και το πιο αποκρουστικό πρόσωπο της ελληνικής κοινωνίας. Ένα μπλοκ χρυσαυγιτών, με αρχηγό τον Κασιδιάρη, βρίσκονταν πίσω από την εξέδρα, φωνάζοντας, μεταξύ άλλων, «Στα όπλα-στα όπλα, να πάρουμε τα Σκόπια».

Μια άλλη ομάδα, είχε αναρτήσει πανό με αντισημιτικά σύμβολα, που έγραφε «Against New World Order» («Ενάντια στη Νέα Τάξη Πραγμάτων»). Οι ίδιοι έκαψαν μια σημαία της ΠΓΔΜ κι έβριζαν τον Γιάννη Μπουτάρη. Ο δήμαρχος Θεσσαλονίκης, που τις προηγούμενες μέρες αποδοκίμασε το συλλαλητήριο, βρέθηκε πολλές φορές στο στόχαστρο, καθώς ανά διαστήματα διάφοροι φώναζαν «Μπουτάρη, σκουλήκι, η πόλη μας ανήκει» και άλλα τέτοια. Υπήρχαν, επίσης, πολλοί γραφικοί ανάμεσα στο πλήθος, που πόζαραν ντυμένοι με πανοπλίες και δόρατα ή ως έφιπποι Μακεδονομάχοι. Μεταξύ άλλων, εμφανίστηκε και ο Βασίλης Λεβέντης. Μια ομάδα Κρητικών, τραγουδούσε μαντινάδες για τη Μακεδονία. Η επίσημη Εκκλησία δεν στήριξε το συλλαλητήριο. Ωστόσο, ο μητροπολίτης Άνθιμος, που το προηγούμενο διάστημα διέδιδε ότι δεν θα συμμετείχε, ανέβηκε πρώτος στο βήμα, μαζί με δεκάδες ακόμα παππάδες, όλων των βαθμών. Διάσπαρτοι, γύρω από την εξέδρα, βρίσκονταν, επίσης, μέλη παρα-θρησκευτικών οργανώσεων και λούμπεν στοιχεία με οργή στα μάτια.

Μαθητές σχολείων από την επαρχία βάδιζαν στην παραλία, τραγουδώντας «Μακεδονία ξακουστή». Διαδηλωτές είχαν πετάξει στην πόλη φειγ βολάν, με το σύνθημα «Nimetz go home» (σσ: ο διαμεσολαβητής του ΟΗΕ για το θέμα της ονομασίας), πάνω στα οποία υπήρχαν τα σήματα όλων των αθλητικών ομάδων της Θεσσαλονίκης. Τα τοπικά ραδιόφωνα - ειδικά τα αθλητικά - μετέδιδαν με ενθουσιασμό, εναλλάξ με τις διαφημίσεις για τα καζίνο της Γευγελής. Ο πρώην νομάρχης, Παναγιώτης Ψωμιάδης, ανακοίνωσε ότι θα μοιράσει 1.000 σημαίες στο πλακόστρωτο. Oι μικροπωλητές πουλούσαν προς ένα ευρώ τα μικρά πλαστικά σημαιάκια και προς πέντε ευρώ τις μεγαλύτερες σημαίες. Υπήρχαν έφεδροι στρατιωτικοί, οι οποίοι τραγούδησαν τον εθνικό ύμνο.

Κάποια στιγμή, τοπικός δημοσιογράφος, διαχειριστής πόρταλ, εκ των διοργανωτών του συλλαλητηρίου, ανέβηκε στο βήμα και είπε ότι «ο κόσμος φθάνει ως το λιμάνι». Ένας άλλος είπε ότι η Αστυνομία δεν αφήνει τα πούλμαν, που μεταφέρουν κόσμο από την επαρχία, να περάσουν από τα διόδια των Μαλγάρων. Οι συγκεντρωμένοι αμέσως ξέσπασαν: «Αλήτες- προδότες - πολιτικοί». Οι ίδιοι έβριζαν τους πολιτικούς, ακόμη και όταν ομιλητές αναφέρονταν στα επιδόματα πολυτέκνων. Πολλοί στα πηγαδάκια έλεγαν ότι η Αστυνομία έχει μπλοκάρει τα κινητά τηλέφωνα και τα δίκτυα παροχής Ίντερνετ, σκόπιμα ώστε να μη διαδοθούν στα social media εικόνες του συλλαλητηρίου. Κατηγορούσαν τα τηλεοπτικά κανάλια, που δεν μετέδιδαν ζωντανή εικόνα. Διακινήθηκαν πολλά ακόμη συνωμοσιολογικά σενάρια, που αδικούν τους κανονικούς ανθρώπους που κατέβηκαν στον δρόμο.

Την ίδια στιγμή κι ενώ οι ομιλίες στην εξέδρα είχαν αρχίσει, στα πέριξ του συλλαλητηρίου η ατμόσφαιρα ήταν πολύ τοξική. Κυκλοφορούσαν σκόρπιες ομάδες κουκουλοφόρων που κράδαιναν ελληνικές σημαίες και ενίοτε φώναζαν ποδοσφαιρικά συνθήματα. Κάποια στιγμή, μια ομάδα κατευθύνθηκε προς την Καμάρα, όπου αντιεξουσιαστές έκαναν αντι-συγκέντρωση. Οι ακροδεξιοί συγκρούστηκαν με την αστυνομία. Επεισόδια σημειώθηκαν επίσης στο πάρκο του Ξαρχάκου, στο Ναβαρίνο και τη Βασ. Γεωργίου. Σε άλλο σημείο, μια ομάδα επιτέθηκε και προσπάθησε να λιντσάρει τον πρώην υφυπουργό Παιδείας, Κώστα Ζουράρι. Στην πλατεία της ΧΑΝΘ, κουκουλοφόροι έσκισαν το μπάνερ της έκθεσης «Κοινοί Ιεροί Τόποι», στην οποία εικονίζεται ο σταυρός, η ημισέληνος και το άστρο του Δαβίδ, περιγράφοντας το πολυπολιτισμικό παρελθόν της πόλης.

Το ναζιστικό παραλήρημα κορυφώθηκε λίγο πριν πέσει το σκοτάδι. Μια ομάδα που φώναζε ακροδεξιά συνθήματα, κατευθύνθηκε προς το διατηρητέο κτίριο στη λεωφόρου Στρατού, όπου λειτουργεί τα τελευταία χρόνια ο κοινωνικός χώρος-κατάληψη Libertatia. Το κτίριο ήταν άδειο και οι δράστες πέταξαν στο εσωτερικό φωτοβολίδες και βόμβες μολότοφ, με αποτέλεσμα να καταστραφεί ολοσχερώς. Οι καπνοί από την επίθεση ήταν ορατοί σε όλη την πόλη.

Στο συλλαλητήριο, τελευταίος ανέβηκε στο βήμα ο απόστρατος, πρώην αρχηγός ΓΕΣ, Φράγκος Φραγκούλης, το πιο βαρύ όνομα των ομιλητών. Οι συγκεντρωμένοι άρχισαν να φωνάζουν εν χορώ: «Είναι τρελός ο στρατηγός». Κι εκείνος απάντησε, «ο στρατηγός είναι πίσω σας, είναι ο Αλέξανδρος». Εγκρίθηκε ένα ψήφισμα και η συγκέντρωση έκλεισε με φολκλόρ συγκροτήματα. Μετά τις 5.30, το πλήθος άρχισε να διαλύεται.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.Περισσότερα από το VICE

Το «Μακεδονικό» Δεν Πουλάει Τόσες Ελληνικές Σημαίες Όσες το Euro του 2004

Η Ναταλία Ρασούλη Έχει Πάρει τα πιο Απειλητικά Μηνύματα από «Χρυσαυγίτες, Νταλαριστές και Σφακιανακιστές»

Το να Είσαι Πρoσωπικός Σεφ Ενός Πολυεκατομμυριούχου Είναι μια Δουλειά με Πολλά Οφέλη

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.