Περιβάλλον

Ποιος Σκοτώνει τα Δελφίνια στο Αιγαίο;

Αιχμές για τις τουρκικές πολεμικές ασκήσεις, από το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος. «Να μην αξιοποιηθεί το γεγονός αυτό για εθνικιστικούς σκοπούς», λένε.

Κείμενο VICE Staff
11 Απρίλιος 2019, 10:11am

Φωτογραφίες από Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος

Οι αριθμοί είναι τρομακτικοί. Σε διάστημα λίγων μόνο εβδομάδων στην ευρύτερη περιοχή του Βορείου Αιγαίου έχουν καταγραφεί τουλάχιστον 15 νεκρά δελφίνια, ενώ επτά από αυτά εντοπίστηκαν στις βόρειες ακτές της Σάμου, έχοντας παρασυρθεί από τους ανέμους, από περιοχές του κεντρικού και του Βορειοανατολικού Αιγαίου. Τρία από αυτά εντοπίστηκαν μόλις τις προηγούμενες ημέρες. Αυτήν την ανησυχητική αύξηση των νεκρών δελφινιών που ξεβράζονται στις ακτές τους Βόρειου Αιγαίου, τις τελευταίες εβδομάδες, καταγγέλει το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος, αφήνοντας παράλληλα αιχμές για τις εκτεταμένες ασκήσεις του τουρκικού πολεμικού ναυτικού, το οποίο με τη σειρά του διαψεύδει ότι βρίσκεται πίσω από το φαινόμενο.

Αιχμές για τις τουρκικές πολεμικές ασκήσεις

Όπως σημειώνεται μεταξύ άλλων στην ανακοίνωση που υπογράφει ο διευθυντής του Ινστιτούτου Θαλάσσιας Προστασίας Αρχιπέλαγος, Θοδωρής Τσιμπίδης, «Αυτή η ανησυχητική αύξηση του αριθμού των δελφινιών που έχουν βρεθεί νεκρά χωρίς να υπάρχουν ενδείξεις ηθελημένης θανάτωσης αλλά ούτε και σοβαρής ασθένειας, προκαλεί απορίες για τις αιτίες θανάτου αυτών των προστατευόμενων θηλαστικών. Η αύξηση των εκβρασμών συμπίπτει χρονικά και χωρικά με τις εκτεταμένες ασκήσεις του τουρκικού πολεμικού ναυτικού που λαμβάνουν χώρα τις τελευταίες εβδομάδες στο Αιγαίο. Συνεπώς αν και απαιτείται χρόνος για να γίνουν οι απαραίτητες αναλύσεις έτσι ώστε να προσδιοριστεί πιθανή σύνδεση των θανάτων των δελφινιών με τις τουρκικές ασκήσεις, δεν μπορεί να παραβλεφθεί αυτή η πρωτόγνωρη πίεση που δέχονται τα θαλάσσια είδη και οικοσυστήματα».

Πέρα από τους αριθμούς των νεκρών δελφινιών που έχουν ξεβραστεί στις ακτές, το Ινστιτούτο υπολογίζει ότι υπάρχουν κι άλλα νεκρά δελφίνια: «Σύμφωνα με τις αναγγελίες του τουρκικού πολεμικού ναυτικού, τις προηγούμενες εβδομάδες στις ασκήσεις στο Αιγαίο συμμετείχαν περισσότερα από 100 τουρκικά πολεμικά πλοία, ενώ πρόσφατα ανακοινώθηκε ότι ξεκινούν νέο κύκλο εκτεταμένων ασκήσεων. Με βάση τα στοιχεία που δημοσιεύουν, διεξάγονται βολές με τη χρήση πραγματικών πυρών, καθώς και συνεχόμενη (ανεξέλεγκτη) χρήση σόναρ που προκαλεί έντονη υποβρύχια ηχορύπανση. Πολυάριθμες διεθνείς επιστημονικές μελέτες έχουν αποδείξει ότι η ηχορύπανση από τις συγκεκριμένες συχνότητες των σόναρ του πολεμικού ναυτικού, προκαλούν καταστροφικές συνέπειες στα θαλάσσια οικοσυστήματα, κυρίως στα θαλάσσια θηλαστικά, αλλά επηρεάζουν ακόμα και τα ψάρια και το ζωοπλαγκτόν. Έπειτα από την πίεση που ασκήθηκε όταν αποδείχθηκε ότι μαζικές θανατώσεις κητωδών οφείλονταν στην ηχορρύπανση από σόναρ του πολεμικού ναυτικού, τόσο το ΝΑΤΟ όσο και το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ και άλλων χωρών, καθώς και το Ελληνικό Γενικό Επιτελείο Ναυτικού έχουν εκδώσει Οδηγίες με αυστηρά μέτρα για τον περιορισμό των επιπτώσεων που προκαλούνται στα κητώδη κατά τη διάρκεια των ασκήσεων. Δραματικές είναι επίσης και οι επιπτώσεις των εκρήξεων στη θάλασσα καθώς ακόμα και η μικρότερη έκρηξη προκαλεί τη θανάτωση εκατομμυρίων οργανισμών σε έκταση χιλιομέτρων».

«Να μην αξιοποιηθεί το γεγονός αυτό για εθνικιστικούς σκοπούς»

Από την πλευρά του, το Ινστιτούτο ξεκαθαρίζει ότι δεν στοχεύει αυτή η καταγγελία να ενισχύσει τον εθνικισμό. «Σκοπός μας δεν είναι να αξιοποιηθεί το γεγονός αυτό για εθνικιστικούς σκοπούς, όμως οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι οι ανεξέλεγκτες ασκήσεις πολεμικών πλοίων στο Αιγαίο, απ’ όπου και αν αυτά προέρχονται, με χρήση πραγματικών πυρών και σόναρ συγκεκριμένων συχνοτήτων, αποτελούν σημαντικό παράγοντα απειλής για τα θαλάσσια οικοσυστήματα και είδη. Καθώς βλέπουμε ότι τα τελευταία χρόνια το πρόβλημα αυτό διογκώνεται, οφείλουμε να αναζητήσουμε τρόπους ουσιαστικής διαχείρισης του», ενώ αναγνωρίζει πως «χωρίς να θέλουμε να λάβουμε ρόλο συνηγόρου του Ελληνικού Πολεμικού Ναυτικού, οφείλουμε να αναγνωρίσουμε ότι παρόλο που παλαιότερα οι ασκήσεις τους προκαλούσαν βαρύ περιβαλλοντικό αποτύπωμα, τα τελευταία χρόνια έχουν κάνει σημαντική στροφή στις πρακτικές για τον περιορισμό των επιπτώσεων που προκαλούν (παύση χρήσης βομβών βυθού, διαχείριση της χρήσης σόναρ και έλεγχος για πιθανή παρουσία κητωδών πριν από τη χρήση σόναρ, απαγόρευση βολών σε προστατευόμενες περιοχές, διαχείριση απορριμμάτων σε πλοία και υποβρύχια κα). Είναι πραγματικά ελπιδοφόρο να βλέπουμε αυτή την αλλαγή νοοτροπίας και πρακτικών και θεωρούμε επείγον να επεκταθεί και στις υπόλοιπες ελληνικές ένοπλες δυνάμεις, η δραστηριότητα των οποίων συνεχίζει να αφήνει βαρύ περιβαλλοντικό αποτύπωμα. Κοινός στόχος δε θα έπρεπε να είναι μόνο η διασφάλιση της εθνικής μας κυριαρχίας, αλλά και η διασφάλιση της εθνικής μας ακεραιότητας, καθώς δεν είναι δυνατόν σε καιρό ειρήνης να καταστρέφονται ηθελημένα ή άθελα οι φυσικοί μας πόροι κατά τη διάρκεια των ασκήσεων».

Απάντηση τουρκικής πλευράς μέσω βίντεο

Με ένα βίντεο από την άσκηση «Γαλάζια Πατρίδα» στο οποίο φαίνονται δελφίνια να κολυμπούν δίπλα στα τουρκικά πολεμικά πλοία, απάντησε στις καταγγελίες το υπουργείο Εθνικής Άμυνας της Τουρκίας.

«Οι τουρκικές ένοπλες δυνάμεις που πάντα επιχειρούν με υψηλό αίσθημα ευαισθησίας για το περιβάλλον, έκαναν το ίδιο και στην άσκηση ‘’Γαλάζια Πατρίδα’’ με ενσυνειδησία για να προστατέψει τους φίλους τους (δηλαδή δελφίνια) στη θάλασσα», ανέφερε το tweet.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Θα τα Καταφέρουμε στο πιο Δυνατό, Συναυλιακό Καλοκαίρι μας;

Ο Peyman Είναι ο Πρώτος Πρόσφυγας Ράπερ στην Ελλάδα

«Δεν σας Χάλασε Κωλόγαυροι» - Ο Μονόλογος του Χάρη Φραγκούλη για τον Πανιώνιο

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.