Γυναικείο Φύλο

Mια Κακή Επιχειρηματική Ιδέα: Ένα Καφέ Αποκλειστικά για Γυναίκες στο Αφγανιστάν

Το Bamiyan Women's Café απαγορεύει την είσοδο ασυνόδευτων ανδρών. Το προσωπικό δεν είναι αισιόδοξο για το τι σημαίνει αυτό για το μέλλον της επιχείρησης.

Κείμενο Maija Liuhto
06 Φεβρουάριος 2018, 5:00am

Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στο MUNCHIES.

Ένα πολύβουο απόγευμα στην Μπαμιάν, στο κεντρικό Αφγανιστάν, άνδρες με τουρμπάνια επιστρέφουν από την προσευχή τους, στα μαγαζιά τους στην αγορά, ενώ παραδίπλα γρήγορη χορευτική μουσική αντηχεί από τα μεγάφωνα ενός καφέ, όπου νεαρές γυναίκες κάθονται, γελάνε και φωτογραφίζουν τα σάντουιτς, τα κεμπάπ και τις σαλάτες τους.

Το Bamiyan Women’s Café, ένα project μιας γερμανικής ΜΚΟ που λέγεται HELP, σερβίρει φαγητό, καφέ και σνακ σε Αφγανές εδώ και σχεδόν τρία χρόνια. Άνοιξε το 2015 και έκτοτε έχει γίνει πολλά περισσότερα από ένα μέρος για να φας κάτι στα γρήγορα: είναι ένα δημοφιλές μαγαζί για νεαρές γυναίκες και κορίτσια που διαφορετικά θα δυσκολεύονταν να βρουν έναν ασφαλή χώρο έξω από τα σπίτια τους, για να περάσουν τον ελεύθερο χρόνο τους.

Η Μπαμιάν βρίσκεται σε μια απομακρυσμένη και φτωχή περιοχή, που είναι γνωστή για τα βουδιστικά της αγάλματα (που κατέστρεψαν οι Ταλιμπάν στις αρχές του 2001, λίγους μήνες πριν από την εισβολή των ΗΠΑ στο Αφγανιστάν). Σήμερα, είναι μια από τις πιο ασφαλείς και φιλελεύθερες περιοχές σε μια κατά τα άλλα βαθιά συντηρητική και γεμάτη συγκρούσεις χώρα. Στην Μπαμιάν, βλέπεις στους δρόμους περισσότερες γυναίκες απ’ οπουδήποτε – η μπούργκα επίσης δεν είναι τόσο συνηθισμένη εδώ, όσο σε άλλες περιοχές της χώρας. Αλλά αυτό που μπορεί να θεωρείται φιλελεύθερο στο Αφγανιστάν, συχνά είναι εξαιρετικά συντηρητικό για τα δυτικά πρότυπα.


VICE Video: Ανακαλύπτουμε τις Πρώτες Αρσενικές Κούκλες του Σεξ

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


«Οι γυναίκες νιώθουν άνετα εδώ», λέει η Wazira Ibadi, 22 ετών, καθώς πίνει το τσάι της καθισμένη σε ένα τραπεζάκι του μαγαζιού. Το λέει, επειδή οι άνδρες δεν επιτρέπεται να μπουν, παρά μόνο αν συνοδεύονται από γυναίκα.

Το καφέ αποπνέει φιλική και φρέσκια ενέργεια. Σήμερα δεν υπάρχουν άνδρες εδώ και οι περισσότερες πελάτισσες είναι νέες, μορφωμένες και προφανώς ενδιαφέρονται για τη μόδα. Επίσης, το μαγαζί έχει γίνει ένα δημοφιλές μέρος για πάρτι – κάτι σπάνιο σε μια χώρα όπου οι εορτασμοί των γυναικών είναι συνήθως εξαιρετικά ιδιωτικές περιστάσεις που γίνονται στο σπίτι, σε διαφορετικά δωμάτια για άνδρες-γυναίκες.

Κάποιοι ξεκίνησαν να λένε ότι είναι ένα μέρος όπου οι γυναίκες συναντούν τους συντρόφους τους. Και εκεί άρχισαν τα προβλήματα.

Αλλά κυρίως, το να μπορείς να κάτσεις κάπου και να μιλήσεις, χωρίς να ανησυχείς για τους άνδρες, είναι αρκετός λόγος για εορτασμό.

Η Benazir Ibadi, 24 ετών, αδελφή της Wazira, απόφοιτος σχολής δημοσιογραφίας και μαζικής επικοινωνίας, κάθεται σε μια γωνία με τη Wazira και πίνουν ζεστό πράσινο τσάι.

«Έρχομαι τακτικά, για να πιω ένα τσάι ή να μιλήσω με φίλες, τέτοια πράγματα», λέει. «Χαιρόμαστε που υπάρχει ένα τέτοιο μέρος στη Μπαμιάν. Μας δίνει την ελευθερία να έρθουμε, να κάτσουμε, να φάμε, να μιλήσουμε με φίλες».

Φωτογραφία από την αρθρογράφο.

Η Ibadi λέει ότι έχει δει γυναίκες να φέρνουν άνδρες φίλους στο καφέ. Αυτό θα ήταν δύσκολο αλλού, λόγω των κοινωνικών περιορισμών στις επαφές ανδρών-γυναικών.

Η Aziza Mohammadi, 20 ετών, μάνατζερ του εστιατορίου, τρέχει ανάμεσα στον πάγκο και τα τραπέζια, παίρνει παραγγελίες, σερβίρει φαγητό. Οι γυναίκες παραγγέλνουν τηγανιτές πατάτες, μπέργκερ και μπουλανί, μια παραδοσιακή αφγανική πίτα γεμιστή με σχοινόπρασο ή πατάτα. Την ώρα του μεσημεριανού, το καφέ είναι γεμάτο και δύσκολα βρίσκεις να καθίσεις. Σύμφωνα με τη Mohamaddi, έτσι συμβαίνει συνήθως: «Οι γυναίκες έχουν περιορισμένες επιλογές εστιατορίων εδώ. Γι’ αυτό το καφέ είναι τόσο δημοφιλές».

Μια γρήγορη επίσκεψη σε ένα πολυσύχναστο εστιατόριο απέναντι το αποδεικνύει: όλοι οι πελάτες είναι άνδρες.

Η Mohammadi δουλεύει στο καφέ τρία χρόνια και σήμερα είναι υπεύθυνη για τις δύο γυναίκες που εργάζονται εκεί. Δούλευαν περισσότεροι, αλλά τον τελευταίο καιρό, παρά το γεγονός ότι συνεχίζει να είναι δημοφιλές, το καφέ δεν αποφέρει όσα άλλοτε.

Η Khadija Ahmadi, 25 ετών, ιδιοκτήτρια του καφέ από το 2015, λέει ότι αυτό συμβαίνει εξαιτίας των ανδρών.

«Πέρσι, ασυνόδευτοι άνδρες επιτρεπόταν να έρθουν στο καφέ, αλλά υπήρχαν αιτήματα από τον κόσμο και την περιφέρεια να σταματήσει αυτό», λέει η Ahmadi.

Παρόλο που το καφέ ήταν προσανατολισμένο προς τις γυναίκες, η παρουσία μόνων ανδρών έκανε κάποιες από τις πελάτισσες να νιώθουν άβολα, λέει η Ahmadi. Αλλά υπήρχε και άλλος λόγος που η κοινότητα ξεκίνησε να ζητάει να απαγορευτεί η είσοδος στους ασυνόδευτους άνδρες. «Κάποιοι ξεκίνησαν να λένε ότι είναι ένα μέρος όπου οι γυναίκες συναντούν τους συντρόφους τους», λέει η Ahmadi.

«Έπρεπε να ακούσουμε τα αιτήματα του κόσμου, επειδή δεν θέλαμε να γίνει κοινωνικό ή πολιτικό θέμα. Αλλά από οικονομικής άποψης, δεν ήταν καλή ιδέα».

Στο Αφγανιστάν, οι κοινωνικές νόρμες δεν επιτρέπουν τις σχέσεις – και το προγαμιαίο σεξ απαγορεύεται διά νόμου. «Δεν μπορούσαμε να καταλάβουμε αν οι άνδρες που έρχονταν στο μαγαζί ήταν τα αδέρφια ή οι σύντροφοι των γυναικών», λέει η Ahmadi.

«Έπρεπε να ακούσουμε τα αιτήματα του κόσμου, επειδή δεν θέλαμε να γίνει κοινωνικό ή πολιτικό θέμα. Αλλά από οικονομικής άποψης, δεν ήταν καλή ιδέα».

Μετά την απόφαση να αποκλειστούν οι ασυνόδευτοι άνδρες, το καφέ αναγκάστηκε να μειώσει το προσωπικό από 15 σε έξι άτομα, τρία εκ των οποίων δουλεύουν σε ένα μαγαζί με χειροτεχνήματα κοντά στα ερείπια των βουδιστικών αγαλμάτων.

«Οι περισσότερες γυναίκες στο Μπαμιάν, δεν βγάζουν λεφτά», λέει η Ahmadi. Κυρίως οι άνδρες έφερναν τα απαραίτητα έσοδα. Η υπεύθυνη τύπου της HELP, η Sandra Schiller, πιστεύει ότι οι αρνητικές επιπτώσεις είναι βραχυπρόθεσμες για το καφέ. «Μακροπρόθεσμα, όλοι είναι σίγουροι ότι θα αποκτήσει καλή φήμη, επειδή οι γυναίκες μπορούν να πηγαίνουν σε ένα ασφαλές μέρος, που το τρέχουν γυναίκες και οικογένειες», λέει.

Αλλά η Ahmadi δεν είναι αισιόδοξη. Σύντομα, λέει, το καφέ μπορεί να αναγκαστεί να κλείσει. «Ανησυχώ πολύ για το μέλλον».

Σήμερα πάντως, το καφέ είναι ακόμη γεμάτο με χαμογελαστές γυναίκες - και σε μια χώρα σαν το Αφγανιστάν, αυτό είναι κατόρθωμα.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

VICE Chef: Πώς να Σταματήσεις Έναν Καυγά στην Κουζίνα Εστιατορίου

H Απίστευτη Ιστορία του Παιδιού που από τις Φυλακές της Αυλώνας Βρέθηκε στο Πολυτεχνείο

Η Ζωή και ο Θάνατος του Βασίλη Στεφανάκου

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.

Tagged:
Afganistan
Γυναίκες
εστιατόρια