ΔΙΑΦΗΜΙΣΗ
Προσφυγική Κρίση

Το «Δίκτυο με τα Βανάκια» Σκοτώνει Μετανάστες στην Εγνατία - Εννέα Νεκροί σε 20 Μέρες

Καταδιώξεις υπερφορτωμένων βαν, καμουφλαρισμένα οχήματα και ανήλικοι οδηγοί.

Κείμενο Κώστας Κουκουμάκας
28 Ιούνιος 2018, 7:45am

Φωτογραφίες κατασχεμένων βαν. Πηγή: Ελληνική Αστυνομία.

«Το βανάκι ήταν άδειο, παρκαρισμένο στην άκρη του δρόμου. Εμείς είχαμε κουρνιάσει στους θάμνους, λίγα μέτρα πιο κάτω, και το βλέπαμε καθαρά. Περιμέναμε λίγο κι έπειτα οι δύο πρώτοι έτρεξαν προς αυτό. Η πόρτα ήταν ανοιχτή. Τρέξαμε δυο-δυο και οι υπόλοιποι και μπήκαμε στο πίσω μέρος, που ήταν καρότσα χωρίς καθίσματα. Στριμωχτήκαμε περισσότερα από 20 άτομα - άνδρες, γυναίκες και παιδιά. Μείναμε περίπου δυόμιση ώρες εκεί μέσα, χωρίς να συμβεί τίποτα. Τότε, εμφανίστηκαν δύο άνδρες, ο ένας κάθισε στο τιμόνι και ο άλλος στη θέση του συνοδηγού, και ξεκινήσαμε».

Στις αρχές Μαρτίου, σε μια ταβέρνα στη Θεσσαλονίκη, ο Τζαμάλ, μηχανικός αυτοκινήτων από το Ιράκ, 27 ετών, περιέγραφε στη συντροφιά γύρω από το τραπέζι πώς είχε περάσει στην Ελλάδα, λίγες ημέρες νωρίτερα. Η περιγραφή του είναι μια αποκαλυπτική μαρτυρία για τον τρόπο με τον οποίο οι διακινητές χρησιμοποιούν το λεγόμενο «δίκτυο με τα βανάκια», ώστε να μεταφέρουν μετανάστες και πρόσφυγες από τον Έβρο προς την ενδοχώρα. Πολλά από αυτά τα δρομολόγια-φαντάσματα κατά μήκος της Εγνατίας Οδού καταλήγουν σε πολύνεκρα τροχαία δυστυχήματα, όπως συνέβη την Τετάρτη έξω από την Αλεξανδρούπολη, με τρεις νεκρούς και επτά τραυματίες.

«Από την Αδριανούπολη πλησιάσαμε το ποτάμι με φουσκωτή βάρκα. Περάσαμε στο ελληνικό έδαφος και ο διακινητής μάς έδειξε προς τα πού να προχωρήσουμε», είπε ο Τζαμάλ. «Η βλάστηση ήταν χαμηλή και περπατούσαμε στα τέσσερα, μήπως μας δει κανείς και μας περάσει για ζώα. Μετά από ώρα, είδαμε το βανάκι παρκαρισμένο στον κεντρικό δρόμο. Οι διακινητές μάς είχαν πει να επιβιβαστούμε σε αυτό με προσοχή. Και να περιμένουμε».

Ο ίδιος περιέγραψε ότι οι πρόσφυγες και οι μετανάστες που ανέβηκαν εκείνο το βράδυ στο φορτηγάκι, δεν μίλησαν καθόλου με τους δύο άντρες που κάθισαν στις μπροστινές θέσεις. Οι τελευταίοι μιλούσαν μεταξύ τους Αραβικά. Σε άλλες υποθέσεις, που τα δίκτυα κατά μήκος της Εγνατίας εξαρθρώθηκαν, σε αυτό το τελευταίο στάδιο οι οδηγοί ήταν κυρίως Βούλγαροι. «Ο οδηγός έτρεχε πολύ στον δρόμο», είπε ο 27χρονος Τζαμάλ. «Η καρότσα επικοινωνούσε με την καμπίνα του οδηγού, με ένα μικρό παράθυρο. Θυμάμαι πολύ έντονα ότι ο οδηγός, μόλις κάθισε στο τιμόνι, άναψε ένα τσιγαριλίκι και άρχισε να καπνίζει. Το ντουμάνι περνούσε από το παραθυράκι πίσω στην καρότσα. Δεν διαπίστωσα να υπήρχε όχημα-προπομπός του βαν σε όλη τη διαδρομή».

Ο ίδιος έμεινε για λίγες μέρες στη Θεσσαλονίκη και ύστερα θα επιχειρούσε να φύγει στη Γερμανία. Στην τελευταία επικοινωνία με φίλους του, που έμειναν πίσω, είπε ότι πέρασε από τον φράχτη της Ειδομένης και ότι είχε φθάσει στο Βελιγράδι.


VICE Video: Πρόσφυγες Επιστρέφουν Παράνομα στην Τουρκία Απογοητευμένοι από την Ελλάδα

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


Το πρωί της Τετάρτης, ένα αυτοκίνητο με ιταλικές πινακίδες βγήκε από τον δρόμο και ανατράπηκε, λίγα χιλιόμετρα έξω από την Αλεξανδρούπολη. Δύο μετανάστες σκοτώθηκαν ακαριαία, ενώ μία γυναίκα εξέπνευσε αργότερα στο Νοσοκομείο. Ακόμη ένας άντρας νοσηλεύεται βαριά τραυματίας στην Εντατική, ενώ εκτός κινδύνου βρίσκονται δύο παιδιά. Οι τρεις νεκροί και οι συνολικά επτά τραυματίες παραμένουν άνθρωποι «αγνώστων στοιχείων», ωστόσο εκτιμάται ότι πρόκειται για Σύριους πρόσφυγες. Ο διακινητής και οδηγός του αυτοκινήτου, μετά την εκτροπή του οχήματος, επιχείρησε να διαφύγει, όπως είπε στους αστυνομικούς μία γυναίκα επιβάτης. Σύμφωνα με την εκδοχή της αστυνομίας, δεν υπήρξε καταδίωξη από κάποιο υπηρεσιακό όχημα, ωστόσο η υπόθεση θα φωτιστεί περισσότερο όταν οι τραυματίες είναι σε θέση να καταθέσουν.

Το πολύνεκρο τροχαίο της Τετάρτης είναι το δεύτερο σε διάστημα μόλις τριών εβδομάδων. Νωρίς το πρωί της 8ης Ιουνίου, έξι μετανάστες από το Ιράκ, ανάμεσά τους τρία παιδιά, σκοτώθηκαν σε δυστύχημα στην Εγνατία Οδό. Το βανάκι που μετέφερε συνολικά 16 άτομα, Σύριους και Ιρακινούς, βγήκε από τον δρόμο και προσέκρουσε σε βράχια, μετά την έξοδο ενός τούνελ στο ύψος του κόμβου για Καβάλα. Άλλα τέσσερα άτομα τραυματίστηκαν σοβαρά. Ο διακινητής ήταν μεταξύ των νεκρών. Και σε αυτήν την περίπτωση, η αστυνομία διέψευσε ότι προηγήθηκε καταδίωξη. «Ενημερωθήκαμε από διερχόμενους μοτοσικλετιστές, που είδαν το βανάκι αναποδογυρισμένο και μας ειδοποίησαν», ήταν η επίσημη απάντηση.

Τα δίκτυα με τα βανάκια δεν είναι καινούριο φαινόμενο κατά μήκος της Εγνατίας Οδού, ωστόσο επανήλθε με δραματικό τρόπο τους τελευταίους μήνες, εξαιτίας της ραγδαίας αύξησης των αφίξεων στον Έβρο. Το τρίμηνο Μαρτίου-Μαΐου διέσχισαν τα χερσαία ελληνο-τουρκικά σύνορα συνολικά 7.795 άνθρωποι, αριθμός ρεκόρ που για πρώτη φορά ξεπέρασε τις αφίξεις στα νησιά του Αιγαίου – το αντίστοιχο τρίμηνο πέρυσι (Μάρτιος-Μάιος 2017) είχαν περάσει τον Έβρο λιγότεροι από 1.000 μετανάστες. Την ίδια στιγμή, στον Έβρο και κατά μήκος του οδικού άξονα της Εγνατίας Οδού, το φετινό τετράμηνο Φεβρουαρίου-Μαΐου, συνελήφθησαν 164 διακινητές.

Τα δίκτυα ακολουθούν παρόμοιο μοτίβο. Τουλάχιστον δύο πρόσφυγες είχαν περιγράψει παλιότερα στο VICE ότι οι διακινητές που κάθονται στο τιμόνι των βαν, κάνουν χρήση αλκοόλ ή ναρκωτικών, επειδή θεωρούν ότι με αυτόν τον τρόπο θα τύχουν ευνοϊκής μεταχείρισης, σε περίπτωση που συλληφθούν. Ακόμα χειρότερα, δεν είναι λίγες οι περιπτώσεις που τα βανάκια εξαναγκάζονται να οδηγήσουν ανήλικοι, με το ίδιο σκεπτικό. Η οργάνωση «Άρσις» αναφέρει ότι χειρίστηκε περισσότερες από 15 περιπτώσεις ανήλικων, που έχουν κατηγορηθεί για συμμετοχή σε διακίνηση και έχει σχηματιστεί σε βάρος τους δικογραφία. Κάποιοι από αυτούς είχαν προκαλέσει τροχαία ατυχήματα.

Εκτός από αδίστακτα, τα μέλη των κυκλωμάτων χρησιμοποιούν απίθανα τρικ, ώστε να κρύβουν τους μετανάστες στα οχήματα και να καμουφλάρουν τα βανάκια για να διασχίζουν την Εγνατία Οδό σαν φαντάσματα. Άνθρωποι έχουν βρεθεί παλιότερα κρυμμένοι σε φορτηγάκια, που είχαν βαφτεί και μετατραπεί εξωτερικά σε οχήματα της ΔΕΗ, του ΟΤΕ ή του Στρατού. Σε δύο περιπτώσεις, στην Ασπροβάλτα και στην Ηγουμενίτσα, μετανάστες είχαν βρεθεί κρυμμένοι σε νεκροφόρα.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Είναι η Εθνική Αργεντινής η πιο Πολιτικοποιημένη Ομάδα του Μουντιάλ;

Ο Lil Riico Είναι από το Μενίδι, Έχει 27.000.000 Views και τον «Αγαπάει» ο 21 Savage

Απ' το «Δεν Είναι Δυνατόν» στο «Περήφανη»: Η Ιστορία μιας Μάνας Γκέι Αγοριού από την Κρήτη

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.