News

Γιαζίντι: Από την Κόλαση των Τζιχαντιστών στην Ειδομένη

«Ο κόσμος πρέπει να μάθει, τι σημαίνει να είσαι Γιαζίντι».

Κείμενο Αλεξία Τσαγκάρη
10 Μάρτιος 2016, 8:55am

Η Νούφα Τζαμίλ, 39, ταξιδεύει μόνη με τα έξι παιδιά της. Την Παρασκευή το πρωί ήρθε η σειρά της να περάσει τα σύνορα. Ωστόσο, κατά τον έλεγχο την κατηγόρησαν ότι οι ταυτότητες είναι πλαστές και την έστειλαν και πάλι στο ελληνικό έδαφος.

Εκείνο το βράδυ ο Σείφ* πρόλαβε να κάνει μόνο ένα πράγμα, να εξαφανίσει τα έγγραφα και τις φωτογραφίες που συνέδεαν τον ίδιο και τον πατέρα του με τον αμερικάνικο στρατό. Λίγες ώρες αργότερα ο ίδιος και η πολυμελής οικογένειά του παίρνοντας μαζί τους νερό και ξηρά τροφή θα στριμώχνονταν στο αυτοκίνητο και θα εγκατέλειπαν για πάντα το χωριό. Μόνο ο πατέρας του αρνήθηκε να τον ακολουθήσει. Μάταια ο Σείφ προσπάθησε να του αλλάξει γνώμη. Καθισμένος στο κρεβάτι του επαναλάμβανε τα ίδια λόγια. «Δεν θα εγκαταλείψω ποτέ τον τόπο μου. Αν είναι να με σκοτώσουν, ας με σκοτώσουν εδώ».

Ήταν 3 Αυγούστου 2014, όταν οι άντρες του ISIS εξαπέλυσαν επίθεση στο Σιντζάρ, μια περιοχή που βρίσκεται στο βορειοδυτικό Ιράκ, ανάμεσα στα σύνορα της Συρίας και την Μοσούλη. Μέσα σε λίγες ώρες και μέχρι τα ξημερώματα της ίδιας ημέρας οι εξτρεμιστές είχαν ήδη καταλάβει την πόλη σκοτώνοντας περίπου 2.000 άντρες Γιαζίντι και παίρνοντας τις γυναίκες και τα νεαρά κορίτσια μαζί τους ως σκλάβες. Μόνο τέσσερις οικογένειες από το χωριό του Σείφ κατάφεραν να ξεφύγουν από τη μανία των τζιχαντιστών και να κρυφτούν στα γύρω βουνά. Η τύχη των υπολοίπων αγνοείται. Σύμφωνα με μαρτυρίες, οι ανύπαντρες Γιαζίντι πωλήθηκαν στους Άραβες έναντι 150 δολαρίων, ενώ οι υπόλοιπες βιάστηκαν και δολοφονήθηκαν.

Σύμφωνα με εκτιμήσεις, ο αριθμός των Γιαζίντι ανέρχεται στους 700.000 ανθρώπους παγκοσμίως. Η θρησκεία τους έχει κοινά σύμβολα και με τον ζωροαστρισμό, όπως για παράδειγμα τον ήλιο που κοσμεί τους λατρευτικούς τους χώρους. Πιστεύουν σε έναν και μοναδικό Θεό, ωστόσο κεντρική φιγούρα της πίστης τους είναι ο Ταουσί Μελέκ, ένας άγγελος που αψηφά τον Θεό και λειτουργεί ως μεσάζοντας ανάμεσα στον άνθρωπο και τη θεϊκή δύναμη. Οι Γιαζίντι αποτελούν μια παρεξηγημένη μειονότητα και κατηγορήθηκαν για πρώτη φορά από τους μουσουλμάνους ως λάτρεις του διαβόλου περίπου στα τέλη του 16ου αιώνα. Εξαιτίας των συχνών και βίαιων διώξεων οργανώθηκαν σε κλειστές κοινωνίες και απομονώθηκαν σε ορεινές περιοχές ενισχύοντας με αυτόν τον τρόπο την περιθωριοποίησή τους.

Ο Σείφ γνώριζε αυτό το βουνό πολύ καλά. Για πρώτη φορά πριν 31 χρόνια τον έφερε στην περιοχή ο πατέρας του για να προσευχηθεί και πολύ αργότερα, όταν ο ίδιος παντρεύτηκε, τηρώντας πιστά την παράδοση, ήρθε κι εκείνος με τα παιδιά του. Σύμφωνα με θρύλους, στο όρος Σιντζάρ σταμάτησε η κιβωτός του Νώε, για αυτό και ονομάζεται «Κήπος της Εδέμ» και θεωρείται ιερός τόπος από τους Γιαζίντι. «Περπατούσαμε στο βουνό εφτά μερόνυχτα χωρίς φαγητό και νερό. Πολλοί πέθαναν από την πείνα και τις κακουχίες. Κάθε φορά που κοίταζα πίσω, έβλεπα τους τζιχαντιστές να μας ακολουθούν. Σταμάτησαμε μόνο, όταν βρήκαμε καταφύγιο σε μια βαθιά χαράδρα και βεβαιωθήκαμε, ότι οι τζιχαντιστές ήταν πλέον μακριά». Περίπου 40.000 Γιαζίντι βρήκαν καταφύγιο σε εννιά σημεία του όρους Σιντζάρ ενώ, συνολικά 130.000 Γιαζίντι εγκατέλειψαν τον τόπο τους προσπαθώντας να ξεφύγουν από την μανία των τζιχαντιστών. «Μείναμε εγκλωβισμένοι στο βουνό αρκετές βδομάδες, πριν έρθουν κάποιοι συγχωριανοί μας να μας σώσουν».

Σήμερα και 1,5 περίπου χρόνο μετά ο Σείφ είναι και πάλι εγκλωβισμένος. Αυτή τη φορά όμως, βρίσκεται με 1.000 ακόμα Γιαζίντι στα σύνορα της Ελλάδας με την ΠΓΔΜ. Ο ίδιος και η οικογένειά του παραμένουν στην Ειδομένη μαζί με περίπου 14.000 άλλους πρόσφυγες από την Συρία και το Ιράκ με την ελπίδα, ότι η απόφαση για το κλείσιμο των συνόρων δεν θα είναι οριστική. «Ακόμα κι όταν τα σύνορα ήταν ανοιχτά για τους πρόσφυγες, εμείς δεν μπορούσαμε να τα διασχίσουμε. Οι περισσότεροι εγκαταλείψαμε τα σπίτια μας τόσο βιαστικά που δεν προλάβαμε να πάρουμε τίποτα μαζί μας. Έτσι, έχουμε μόνο φωτοτυπίες των προσωπικών μας εγγράφων. Η αστυνομία πιστεύει, ότι είναι πλαστά κι έτσι οι Σκοπιανοί μας στέλνουν πίσω στην Ελλάδα. Δεν γνωρίζουν, τι σημαίνει να είσαι Γιαζίντι. Είμαστε κυνηγημένοι από παντού».

Στην διπλανή σκηνή η Νούφα τυλιγμένη με ένα μαύρο μαντήλι και κρατώντας τον μικρό της γιο στην αγκαλιά ξεσπάει σε λυγμούς. Ταξιδεύει μόνη με τα πέντε παιδιά της ενώ, την προηγούμενη βδομάδα κατά τον έλεγχο στα σύνορα της ΠΓΔΜ οι σκοπιανοί συνοριοφύλακες κράτησαν τις ταυτότητες της ίδιας και των παιδιών της, επειδή θεώρησαν, ότι είναι πλαστές. «Οι Γιαζίντι παραδοσιακά φοράνε άσπρα ρούχα. Τώρα, όλοι οι Γιαζίντι είναι ντυμένοι στα μαύρα. Οι τζιχαντιστές σκότωσαν τους άντρες, βίασαν τις γυναίκες μας, κατέστρεψαν ολόκληρα χωριά. Ο κόσμος πρέπει να μάθει, τι σημαίνει να είσαι Γιαζίντι. Στην ιστορία μας συνολικά 73 φορές μας έχουν κυνηγήσει και δεν μπόρεσαν να μας αφανίσουν. Αυτή τη φορά και με αυτόν τον τρόπο, ίσως και να το καταφέρουν».

Έχει αρχίσει να νυχτώνει στην Ειδομένη και παρά τις επίσημες πλέον ανακοινώσεις για οριστικό κλείσιμο των συνόρων για όλους, χιλιάδες πρόσφυγες υπομένουν το κρύο και την βροχή παραμένοντας στις σκηνές τους κοντά στα σύνορα με την ΠΓΔΜ κι ελπίζοντας, ότι κάτι μπορεί να αλλάξει. Ο Σείφ κάθεται στην σκηνή του και κοιτάζει τον ψηλό φράχτη. «Εγώ δεν πρόκειται να φύγω από εδώ. Στην πατρίδα μου δεν έχω πια τίποτα. Κάποια στιγμή, όταν ήμουν στην Τουρκία έμαθα, ότι έκαψαν το σπίτι μου. Και ο πατέρας μου ήταν μέσα. Δεν το εγκατέλειψε, ακριβώς όπως μου είχε υποσχεθεί. Έτσι κι εγώ. Θα μείνω εδώ. Θα φύγω μόνο νεκρός».

* Τα ονόματα για ευνόητους λόγους και μετά από δικό τους αίτημα έχουν αλλάξει.

Περισσότερα από το VICE

Φωτογραφίζοντας τους Εγκλωβισμένους Πρόσφυγες της Ελλάδας

Οι «Φυλακισμένοι» του Μεγάλου Πάρκου στο Ίλιον

Το Μεγάλο Καζίνο Δίπλα στην Απελπισία της Ειδομένης

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.

Οι Γιαζίντι κατηγορήθηκαν για πρώτη φορά ως λάτρεις του διαβόλου περίπου στα τέλη του 16ου αιώνα. Από τότε έχουν πέσει θύματα 72 γενοκτονιών και προσπαθειών αφανισμού.

Οι Γιαζίντι παραδοσιακά φορούν λευκή ενδυμασία. Πιστεύουν σε έναν μοναδικό Θεό, ωστόσο κεντρική φιγούρα της πίστης τους είναι ένας άγγελος, ο Ταουισί Μελέκ, ο οποίος εκπροσωπεί την «καλή δύναμη». Παρόλα αυτά, οι Μουσουλμάνοι θεωρούν, ότι αυτός ο άγγελος είναι ο Σατανάς, για τον οποίο υπάρχουν αναφορές στο Κοράνι.

Στην Ειδομένη υπάρχουν αυτήν την στιγμή περίπου 1.000 Γιαζίντι, οι οποίοι περιμένουν να περάσουν τα σύνορα.

Ο Μαρουάν Σαμπρί Χαλά, 36, έχει εννιά παιδιά. Στην Ελλάδα βρίσκεται με την γυναίκα του και τα τέσσερα από τα παιδιά του.

Ο συνολικός πληθυσμός των Γιαζίντι ανέρχεται σε περίπου 700.000. Η πλειοψηφία τους κατοικούσε στο Βόρειο Ιράκ, στην ευρύτερη περιοχή του Σιντζάρ.

Οι Γιαζίντι είναι κυνηγημένοι από όλους ενώ, αρκετοί είναι εκείνοι που αγνοούν ακόμα και την ύπαρξή τους.

Ο Φεισάλ Ομάρ, 28, έφυγε νύχτα από το χωριό του στην περιοχή Σιντζάρ αφήνοντας πίσω όλα τα υπάρχοντά του. Εκείνο το βράδυ του τηλεφώνησε ο θείος του προειδοποιώντας τον, ότι οι άνδρες του ISIS ετοιμάζονταν να καταλάβουν το χωριό του.

Συνολικά 130.000 Γιαζίντι αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν την γη τους. Οι 40.000 από αυτούς παγιδεύτηκαν στο όρος Σιντζάρ προσπαθώντας να αποφύγουν την μανία των τζιχατζιστών.

Η συνεχής καταδίωξή τους από την περιοχή του όρους Σιντζάρ, δυτικά της Μοσούλης, οφείλεται σε μια παρανόηση του ονόματός τους. Οι ακραίοι σουνίτες πιστεύουν, ότι προέρχεται από τον Γιαζίντ ιμπν Μουάουιγια, τον δεύτερο χαλίφη της δυναστείας Ουμαγιάντ.

Ήταν 3 Αυγούστου 2014, όταν οι τζιχαντιστές μπήκαν στο χωριό του Σ. σκοτώνοντας τους άνδρες και πιάνοντας αιχμάλωτες τις γυναίκες και τα νεαρά κορίτσια. Αργότερα, οι γυναίκες Γιαζίντι θα γνωρίσουν την βία και την σεξουαλική κακοποίηση στα χέρια των τζιχαντιστών.

Σύμφωνα με έρευνες, το όνομά τους προέρχεται από τον περσικό όρο «ιζέντ» που σημαίνει άγγελος ή θεότητα.

Ο Σ.Α. είναι μόλις οχτώ χρονών και έχει σοβαρό πρόβλημα καρδιάς. Η οικογένεια θέλει να φτάσει σύντομα στην Γερμανία για να εγχειριστεί.

Η νύχτα της 3ης Αυγούστου 2014 είναι γνωστή ως «η σφαγή του Σιντζάρ». Εκείνη την νύχτα ολόκληρα χωριά αφανίστηκαν.

Η Χασάν Χάλα, 33, γέννησε το μικρότερο παιδί της μόνη στο όρος Σιντζάρ, καθώς έτρεχε να ξεφύγει από τους τζιχαντιστές. Για μέρες ήταν γυμνή, πριν συγχωριανοί της την βρουν σε μια χαράδρα. Σήμερα, βρίσκεται στην Ειδομένη ελπίζοντας να περάσει τα σύνορα και να φτάσει στην Γερμανία.

Ο Φερχάν, 25, βρίσκεται στην Ειδομένη εδώ και τρεις βδομάδες περιμένοντας μάταια να περάσει τα σύνορα. Μαζί του έχει μόνο μια φωτοτυπία της ταυτότητάς του. Τα υπόλοιπα υπάρχοντά του τα έχασε στο όρος Σιντζάρ.

Οι Γιαζίντι πιστεύουν τόσο στην Βίβλο όσο και στο Κοράνι, αν και πολλές από τις παραδόσεις τους είναι προφορικές. Η θρησκεία τους έχει κοινά στοιχεία και με τον ζωροαστρισμό, όπως ο ήλιος που κοσμεί τους λατρευτικούς τους χώρους.

Στην Ειδομένη βρίσκονται περίπου 14.000 άνθρωποι, πρόσφυγες κυρίως από την Συρία και το Ιράκ. Μεταξύ αυτών και περίπου 1.000 Γιαζίντι.