Περιβάλλον

Εναέριες Φωτογραφίες Δείχνουν τη Ρύπανση που Δεν Μπορούμε να Δούμε

Πετώντας 300 μέτρα πάνω από τη γη, ο J. Henry Fair αποκαλύπτει μέχρι και ρύπανση από την παραγωγή χαρτομάντιλων.

Κείμενο Edoardo Liotta
24 Μάιος 2019, 9:12am

Φωτό: J. Henry Fair

Παραλίες γεμάτες σκουπίδια, χελώνες που παθαίνουν ασφυξία από ροζ καλαμάκια και πυκνό γκρίζο νέφος – όλες αυτές τις εικόνες τις συσχετίζουμε με τη ρύπανση ανά τον κόσμο. Αλλά τι γίνεται με την περιβαλλοντική ρύπανση που δεν μπορούμε να δούμε; Αυτό θέλησε να αιχμαλωτίσει με τον φακό του ο φωτογράφος και ακτιβιστής J. Henry Fair.

Με τη βοήθεια ενός ιδιωτικού πιλότου, ο Henry ανέβηκε στον ουρανό για να φτιάξει τη συλλογή Industrial Scars: μια συλλογή που στόχο έχει να δείξει την περιβαλλοντική ρύπανση, η οποία προέρχεται από τον μαζικό καταναλωτικό τρόπο ζωής. Έχει φωτογραφίσει σημεία γεώτρησης πετρελαίου, εργοστάσια χαρτιού, κτηνοτροφικές μονάδες, μονάδες εξαγωγής κάρβουνου και παραγωγής πλαστικού – τα οποία έχουν όλα τρομερές επιπτώσεις στο φυσικό περιβάλλον. Τo VICE μίλησε μαζί του για να μάθει περισσότερα για τις επιθετικές φωτογραφίες του και τον περιβαλλοντικό ακτιβισμό του.

phosphate waste agcriulture pollution
Tο τέλος της γεωργίας. Σωλήνας εξαγωγής αποβλήτων φοσφωρικού άλατος. Λέικλαντ, Φλόριντα, ΗΠΑ. Φωτογραφία: J. Henry Fair.

VICE: Γεια σου Henry. Μπορείς να μας πεις τι εμπνέει τις φωτογραφίες σου;
Henry: Σήμερα οι άνθρωποι ορίζονται από τους αλγόριθμους των social media, μας ταΐζουν ήδη αυτά που ήδη πιστεύουμε. Εγώ ελπίζω να κάνω κάτι τόσο όμορφο, που να υπερβαίνει αυτά τα στεγανά. Έτσι, αξιοποιώ ανθρώπους που δεν πιστεύουν ότι συμβαίνουν αυτά τα πράγματα. Το θέμα είναι να ξεκινήσεις τον διάλογο. Δεν έχω την ελπίδα ότι μια φωτογραφία μου θα είναι αρκετή, ώστε να αλλάξει τελείως τις απόψεις τους. Μερικές φορές, παρακινεί κάποιον να αρχίσει τις ερωτήσεις. Με πλησιάζουν νέοι άνθρωποι και μου λένε ότι απ’ όταν είδαν τις φωτογραφίες μου έγιναν χορτοφάγοι και μου αρέσει πολύ αυτό.

Πώς βρήκες αυτά τα μέρη;
Κρατάω αρχεία. Βρίσκω όλα αυτά τα πράγματα, εντοπίζω τοποθεσίες. Πάει κατά περίπτωση. Τα έχω μελετήσει χρόνια και ξέρω καλά τι συμβαίνει και πού. Επίσης, επιλέγω ανάλογα με το αν θέλω να επηρεάσω τη νομοθεσία.

1558435421951-1557978070847-3165-155_Fair_J_Henry
Ατμός ανεβαίνει από καμινάδες που κρυώνουν στον ηλεκτροπαραγωγικό σταθμό καύσης άνθρακα Γκρέβενμπροϊχ, Γερμανία. Φωτογραφία: J Henry Fair.

Αυτήν τη στιγμή, για ποιο θέμα προσπαθείς να ευαισθητοποιήσεις τον κόσμο;
Τη συζήτηση γύρω από τον άνθρακα στη Γερμανία που αποκτά δυναμική. O γερμανικός λιγνίτης ήταν μεγάλο κομμάτι της τελευταίας έκθεσής μου, επειδή ήθελα να επηρεάσω τον διάλογο. Ο κόσμος δεν είχε ιδέα πόσο καίγεται. Ένα εργοστάσιο καίει ένα φορτίου τρένου κάθε μέρα και παράγεται τρομερά μεγάλη ποσότητα στάχτης. Η πιο συχνή αιτία θανάτου στην ΕΕ είναι η ατμοσφαιρική ρύπανση. Και αν σταματήσουμε να καίμε υδρογονάνθρακες, λύνεται αυτό το πρόβλημα. Η κλιματική αλλαγή είναι το βασικό θέμα, αλλά όλα αυτά τα προβλήματα σχετίζονται.

Άρα θέλεις να δείξεις στον κόσμο τι σημαίνει και να τους κινητοποιήσεις;
Ναι. Αυτή τη στιγμή το δάσος Χάμπαχ είναι τεράστιο περιβαλλοντικό θέμα στη Γερμανία. Υπάρχουν ακτιβιστές που ζουν στο δάσος για να διαμαρτυρηθούν για την καταστροφή του εδώ και χρόνια και τους λένε τρελούς, ενώ στην πραγματικότητα το σώζουν από το να γίνει κυριολεκτικά κάρβουνο. Το θέμα αυτό είναι συμβολικό και ενδεικτικού ενός ευρωπαϊκού και ευρύτερα παγκόσμιου προβλήματος. Από τους δέκα μεγαλύτερους εκπομπούς άνθρακα στην Ευρώπη, οι επτά είναι εργοστάσια καύσης άνθρακα. Έτσι, παρόλο που αφορά ένα δάσος, όπου υπάρχουν πέντε ευρωπαϊκά είδη, είναι ενδεικτικό της γερμανικής πολιτικής με τον άνθρακα, επειδή η Γερμανία είναι η χώρα με τις μεγαλύτερες εκπομπές άνθρακα στην Ευρώπη.

industrial water pollution
Λίμνες επεξεργασίας απόβλητων εργοστασίου χαρτιού. Φωτογραφία: J Henry Fair.

Πες μου για τη φωτογραφία που δείχνει τη ρύπανση από την παραγωγή χαρτομάντιλων στον Καναδά.
Βλέπουμε τα απόβλητα από την παραγωγή των πιο γνωστών χαρτιού υγείας και χαρτομάντιλων. Αλλά δεν θέλω να πω ποια μάρκα είναι. Προτιμώ να τους πω να χρησιμοποιούν χαρτί υγείας φτιαγμένο από εφημερίδα. Αν το κάνεις αυτό σώζεις ένα δάσος όσο ζεις και επίσης θα κάνεις κάτι σημαντικό για την κλιματική αλλαγή και τη μόλυνση των υδάτων.


VICE Video: Πλαστικά Ψάρια

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


Τι τρέχει με την παραγωγή χαρτομάντιλων και πώς λειτουργεί;
Γίνεται στον Καναδά και καταστρέφουν την παλιά τάιγκα γι’ αυτό. Τα αφρώδη πραγματάκια στη μέση είναι αναδευτήρες. Αναδεύουν τα υγρά απόβλητα για να επιταχύνουν την εξάτμιση των πτητικών οργανικών συστατικών και βάζουν μικρόβια εκεί για να φάνε κάποιο τμήμα της οργανικής ύλης. Η ανάδευση επιταχύνει επίσης τη διαδικασία.

aluminium production waste
Στήλη καπνού από αφρό σε απόβλητα βωξίτη από διυλιστήριο αλουμινίου Μπερνσάιντ, Λουιζιάνα, ΗΠΑ. Φωτογραφία J Henry Fair.

Πώς σε επηρεάζει προσωπικά το ότι τραβάς αυτές τις φωτογραφίες;
Μόλις τα Χριστούγεννα αγόρασα smartphone επειδή αντιστεκόμουν τόσα χρόνια, ακριβώς επειδή δεν θέλω να μπω στην παραμόρφωση πληροφοριών που μας βάζουν τα social media. Επίσης επειδή ξέρω το περιβαλλοντικό κόστος για αυτά τα smartphones. Αυτή είναι μια από τις αλλαγές που έφερε η έρευνα στη ζωή μου. Δεν τρώω πολύ κρέας, επειδή ξέρω ότι είναι από τα πιο καταστροφικά πράγματα για το περιβάλλον. Η βασική ανακάλυψη που έκανα είναι ότι περιβάλλον σημαίνει φύση και η φύση είμαστε εμείς. Οι άνθρωποι είναι φύση. Ας μην το ξεχνάμε. Ο πολιτισμός που έχουμε κατακτήσει μας κάνει να πιστεύουμε ότι είμαστε ξέχωροι από τη φύση, που είναι το πιο επικίνδυνο πράγμα στον κόσμο.

Μπορείς να μου δώσεις μια ιδέα του πόσο μεγάλη είναι η γη που φωτογραφίζεις;
Έχει διακυμάνσεις από φωτογραφία σε φωτογραφία, αλλά οι περισσότερες είναι τραβηγμένες από 300 μέτρα. Κοιτάζεις από ψηλά μια τεράστια λίμνη τοξικών αποβλήτων. Είναι όλες εναέριες.

oil storage tank refinery
Επιφάνεια δεξαμενής πετρελαίου σε διυλιστήριο, Πασκαγκούλα, Μισισιπί, ΗΠΑ. Φωτογραφία: J Henry Fair. Credit to SouthWings.

Πώς φτάνεις σε αυτό το ύψος;
Προσλαμβάνω πιλότους. Με το αεροπλάνο ανεβαίνουμε στα 300 μέτρα που είναι συνήθως το ελάχιστο νόμιμο ύψος για τις κατοικημένες περιοχές. Μερικές φορές πείθω τον πιλότο να κατέβει. Αυτό είναι από τα πιο δύσκολα κομμάτια της διαδικασία όμως: σε πολλά μέρη είναι δύσκολο να βρεις πιλότο και αεροπλάνο. Στη Σιγκαπούρη, για παράδειγμα, είναι αδύνατον. Στη Σιγκαπούρη δημιουργούνται πολλές πετρελαιοκηλίδες και έλπιζα να τα φωτογραφίσω, αλλά κανείς δεν ήταν πρόθυμος να με πάει.

Είχες καθόλου αρνητικές εμπειρίες όταν προσπαθούσες να διαχειριστείς τέτοια περιβάλλοντα;
Με έχει ανακρίνει το FBI – ήταν όμως πολύ ευγενικοί. Γενικά, από τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου η Αμερική έχει γίνει πολύ παρανοϊκή. Ο φόβος είναι πολύ χρήσιμο συναίσθημα να δημιουργεί κανείς στον πληθυσμό, κι ένας πιλότος έκανε καταγγελία ότι ήμουν τρομοκράτης. Να κρατάς τους ανθρώπους αμόρφωτους και φοβισμένους: ο καλύτερος τρόπος για τον χειρισμό του πληθυσμού στην ιστορία.

Μια άλλη φορά, ένα διυλιστήριο κάλεσε την αστυνομία, επειδή μας είδαν να πετάμε από πάνω. Φυσούσε πολύ και είδα κάτι που ήθελα να φωτογραφίσω. Συνήθως χρησιμοποιώ τηλεφακό για αυτές τις πολύ ενδιαφέρουσες ωμές εικόνες. Είναι δύσκολο να φωτογραφίζεις σε αυτό το ύψος, και ο άνεμος ήταν δυνατός, ο πιλότος προσπαθούσε να κρατήσει το αεροπλάνο. Κάποιος από το έδαφος μας είδε να κάνουμε κύκλους από πάνω πολλές φορές και κάλεσε το FBI.

fertilizer pollution spain
Πράσινα υγρά απόβλητα σε ένα χωράφι γύψου από παραγωγή λιπασμάτων φωσφόρου στην Ουέλβα. Ισπανία. Φωτογραφία: J Henry Fair.

Μπορείς να μυρίσεις τη μόλυνση από τόσο ύψος;
Ναι, είναι φρίκη. Αν πετάς μέσα από τα καυσαέρια ενός εργοστασίου καύσης άνθρακα ή ενός διυλιστηρίου, είναι πολύ τοξικό. Το μυρίζεις από το αεροπλάνο.

1558436232690-1557978867444-3403-487_Fair_J_Henry
Πρώτες ύλες σε ένα εργοστάσιο χρωμάτων στο Στσέτσιν, της Πολωνίας. Φωτογραφία: J Henry Fair.

Τι μήνυμα θέλεις να στείλεις ως ακτιβιστής;
Περνάμε κρίση. Ο χρόνος μας τελειώνει. Τώρα πρέπει να δράσουμε γιατί κανείς δεν θα το κάνει. Οι κυβερνήσεις δεν ανταποκρίνονται στον κόσμο. Οι κυβερνήσεις ανταποκρίνονται στους επιχειρηματίες. Το καπιταλιστικό μοντέλο έχει να κάνει με την εξαγωγή, την κατανάλωση, την απόρριψη. Οι άνθρωποι που βγάζουν πολλά λεφτά από αυτά έχουν επίσης παιδιά, αλλά κοροϊδεύουν τον εαυτό τους ότι θα τα λεφτά τους θα τους απομονώσουν από το κακό.

Οι πολικές αρκούδες ήδη μας τελείωσαν. Το ίδιο και οι τίγρεις. Έχουμε ήδη χάσει πολλά, αλλά μπορούμε να σώσουμε πολλά. Ο μόνος τρόπος να εμποδίσουμε την περαιτέρω καταστροφή είναι να βγούμε στον δρόμο και πούμε όχι, δεν το ανεχόμαστε πια.

Το άρθρο δημοσιεύθηκε αρχικά στο VICE ASIA.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Ο Toquel Είναι Star Επειδή Μάλλον Κάτι Κάνει Σωστά

Γιατί στις Γυναίκες Αρέσουν οι DILF

Η Κλέλια Ρένεση, οι Στίχοι της, ο Manu Chao και ο Σωκράτης Μάλαμας

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.