Αυτοί που Αλλάζουν την Πόλη

Τέσσερις πρωτοβουλίες που φέρνουν την Αθήνα λίγο πιο κοντά σε αυτό που έχουμε φανταστεί.

Κείμενο Sponsored by ABSOLUT
|
dec. 4 2017, 9:43am

Sponsored by ABSOLUT

Από τη Βασιλική Κοτζιά

Κι όμως, αλλάζει. Η πόλη αλλάζει και η αλλαγή είναι πιο απλή από όσο νομίζουμε. Υπάρχουν γύρω μας άνθρωποι που αποδεικνύουν ότι η πόλη που θέλουμε, βρίσκεται μπροστά στα μάτια μας. Αρκεί να της φερθούμε όπως της αξίζει, να ρίξουμε –κυριολεκτικά- φως στα σημεία που την κάνουν να ξεχωρίζει και να δώσουμε σημασία και αξία σε πράγματα που ίσως φαίνονται μικρά, αλλά κάνουν μεγάλη διαφορά. Παρουσιάζουμε τέσσερις πρωτοβουλίες που κάνουν όλα τα παραπάνω και κάτι ακόμη: δίνουν τον ρυθμό σε τόσους άλλους, που θέλουν να φέρουν την πόλη λίγο πιο κοντά σε αυτό που έχουν φανταστεί.

The Meet Market

Το Meet Market μπήκε στη ζωή των Αθηναίων το 2007, με ένα event μικρής κλίμακας στο K44 της Κωνσταντινουπόλεως. Από τότε πέρασαν δέκα χρόνια, το Meet Market μεγάλωσε και εξελίχθηκε, πέρασε από 25 διαφορετικούς χώρους, αλλά παραμένει ακόμη τόσο φρέσκο όσο ήταν την πρώτη φορά. Είναι το καθιερωμένο μηνιαίο ραντεβού για εμπόρους, καλλιτέχνες και χειροτέχνες που πουλούν τα προϊόντα τους, για DJ που παίζουν τη μουσική τους, για επιχειρήσεις εστίασης που σερβίρουν τα φαγητά και τα ποτά τους και, φυσικά, για χιλιάδες επισκέπτες.

Σε αντίθεση με το παραδοσιακό εμπόριο που χτυπήθηκε από την οικονομική κρίση, το Meet Market μάλλον ωφελήθηκε, αφού διαθέτει ποιοτικά προϊόντα σε προσιτές τιμές. Ακόμη περισσότερο όμως, έχει κατορθώσει να ανανεώσει πλήρως αυτό που είχε παλαιότερα ο Έλληνας στο μυαλό του ως «υπαίθρια» ή «κινητή» αγορά. Οι διοργανωτές του πιστώνονται με αυτήν την επιτυχία καθώς επενδύουν στο meet περισσότερο από όσο επενδύουν στο market. Οι ίδιοι δηλώνουν ότι «για να περάσει καλά ο επισκέπτης του Meet Market, δεν χρειάζεται να είναι καταναλωτής. Και ως επισκέπτης νοείται ο καθένας, ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου, εθνικότητας και κοινωνικής τάξης». Ορίζουν το Meet Market ως «μία νομαδική, μηνιαία γιορτή του επιχειρηματικού πνεύματος. Μια πλατφόρμα συνάντησης και επικοινωνίας, ανταλλαγής ιδεών, γνώσης, δεξιοτήτων, εμπειριών, μουσικής και προϊόντων – πάντα με σεβασμό και μακριά από κάθε είδους φανατισμό». Πάνω απ’ όλα όμως, το πιο διασκεδαστικό και ενδιαφέρον στοιχείο του Meet Market είναι η πολύχρωμη μίξη των διαφορετικών στυλ και η ποικιλία των δραστηριοτήτων που απευθύνονται σε όλους: από σκληροπυρηνικούς μεταλλάδες και γιαγιάδες, μέχρι hipster και hippies.

Imagine the City

Το Imagine the City ξεκίνησε το 2009 ως δεξαμενή σκέψης -και πλέον συστήνεται ως διατοπική κοινότητα- που επιδιώκει τη βελτίωση της ποιότητας ζωής στις ελληνικές πόλεις, όχι μέσω παροδικών παρεμβάσεων «βιτρίνας» αλλά μέσω του συντονισμού σκέψης και δράσης και του διαλόγου ανάμεσα στους πολίτες, τις ομάδες πολεοδομικών μελετών και τους τοπικούς φορείς. Στόχος του να προτείνει και να προωθήσει πιο προσιτές και αποτελεσματικές διαδικασίες και δράσεις με συμμετοχικό χαρακτήρα και μακροπρόθεσμο όφελος.

Πυρήνας του Imagine the City είναι μία συντονιστική ομάδα από designer και αρχιτέκτονες, ωστόσο η κοινότητα τροφοδοτείται με ιδέες και υλικό από ομάδες πολιτών, φοιτητές και σπουδαστές κ.ά. Οι δράσεις του είναι κυρίως εκθέσεις στις οποίες παρουσιάζονται ολοκληρωμένες προτάσεις αστικής ανάπλασης. Παράλληλα, δίνει τον τόνο για τη βελτίωση της ζωής στα αστικά κέντρα, οργανώνοντας παράλληλες εκδηλώσεις, παρουσιάσεις, σεμινάρια και πιλοτικά εργαστήρια νέων μεθόδων σχεδιασμού και λήψης αποφάσεων σε τοπικό αλλά και εθνικό επίπεδο.

Στην οκτάχρονη πορεία του, το Imagine the City έχει αναπτυχθεί σε 13 ελληνικές πόλεις, στις εκθέσεις του έχουν παρουσιαστεί 400 προτάσεις από 650 μελετητές, ενώ περισσότεροι από 10.000 πολίτες έχουν πάρει μέρος σε συζητήσεις και παράλληλες εκδηλώσεις.

Το Imagine the City έχει βάλει τη σφραγίδα του σε δράσεις και προσπάθειες όπως -η πασίγνωστη πια- Συνοικία Πιττάκη στου Ψυρρή, το Πεδίο-Αγορά, μία ερευνητική δράση σχεδιασμού της πλατείας Βαρβακείου Αγοράς, και η Πολιτεία 2.0, μία πλατφόρμα πολιτικής καινοτομίας.

Φωτεινή Κυψέλη

Η Φωτεινή Κυψέλη είναι αυτό που λέει το όνομά της: μία ομάδα κατοίκων που θέλουν να ξαναδώσουν στην Κυψέλη έστω λίγη από την παλιά της αίγλη. Για να το πετύχουν αυτό, βρήκαν αρχικά έναν πολύ απλό, σχεδόν αυτονόητο τρόπο: τον φωτισμό των εισόδων των πολυκατοικιών. Η ομάδα σκέφτηκε τα πολλαπλά οφέλη ενός φωτισμένου κτηρίου, όπως η αίσθηση της ασφάλειας αλλά και της αισθητικής ανανέωσης και αποφάσισε να ρίξει φως –κυριολεκτικά- σε μία αρκετά πυκνοκατοικημένη περιοχή της Αθήνας. Η Φωτεινή Κυψέλη δεν έχει αυταπάτες. Όπως δηλώνουν τα μέλη της, «οι αλλαγές που πρέπει να γίνουν είναι πολλές, όμως εμείς έχουμε βάλει στόχο το να υπάρχει φως σε αυτή την ιστορική περιοχή».

Αρχικός στόχος της ομάδας ήταν ο φωτισμός των εισόδων των πολυκατοικιών της Κυψέλης. Αυτό το σχέδιο προχωρά σταθερά, εν τω μεταξύ όμως έχουν τεθεί και άλλοι, πιο μεγάλοι στόχοι, όπως ο φωτισμός μίας πρόσοψης σχολείου και της στοάς του θεάτρου Μπρόντγουεϊ στην Αγίου Μελετίου. Ορόσημο στη δραστηριότητα της ομάδας ήταν ο φωτισμός του χώρου γύρω από ένα σιντριβάνι στον πεζόδρομο της Φωκίωνος Νέγρη, τα Χριστούγεννα του 2015. Αυτή η ενέργεια είχε κάνει τη Φωτεινή Κυψέλη ευρύτερα γνωστή – και ακόμα πιο αγαπητή – στον κόσμο της περιοχής, που είδε ένα πάλαι ποτέ λαμπερό σημείο της πόλης να αποκτά πάλι περισσότερη ζωντάνια. Η συγκεκριμένη δράση είχε αναγνωριστεί διεθνώς και από την UNESCO, η οποία την συμπεριέλαβε στο επίσημο ημερολόγιό της, στο πλαίσιο του παγκόσμιου έτους φωτός. Το 2016, η Φωτεινή Κυψέλη ανέλαβε το διακριτικό φωτισμό ενός ξύλινου καραβιού που κατασκεύασαν μέλη της κοινότητας του ΚΕΘΕΑ ΕΝ ΔΡΑΣΕΙ και τοποθετήθηκε στην πανέμορφη πλατεία του Αγίου Γεωργίου.

Η Φωτεινή Κυψέλη απευθύνεται σε εξειδικευμένους επαγγελματίες που αναλαμβάνουν τα έργα, σε συνεργασία και συνεννόηση με τους κατοίκους. Στόχος είναι να φτιάξουν μία συνοικία που να μοιάζει όσο το δυνατόν περισσότερο με την παλιά, αρχοντική Κυψέλη. Όπως σημειώνουν στη σελίδα τους στο Facebook τα μέλη της ομάδας: «Δεν μας αγγίζει η λογική “μα έχουμε, άλλα, σημαντικότερα προβλήματα”. Έτσι δεν γίνεται ποτέ, τίποτα».

Beforelight

Ακόμη και αν κάποιος δεν γνωρίζει την ομάδα δημιουργικού φωτισμού Beforelight, είναι σχεδόν βέβαιο ότι γνωρίζει τουλάχιστον δύο έργα της που έχουν αλλάξει πολύ χαρακτηριστικά σημεία της Αθήνας: τα φωτιστικά της οδού Πιττάκη και τις φωτεινές επιγραφές της Στοάς Εμπόρων. Και τα δύο αποδεικνύουν ότι ο φωτισμός μπορεί να μεταμορφώσει τις πόλεις και να κάνει τους ανθρώπους τους να τις ξανακοιτάξουν με ενδιαφέρον και θαυμασμό.

Πίσω στο 2007, στη Θεσσαλονίκη, εννέα φοιτητές από τον χώρο της αρχιτεκτονικής, του θεάτρου και του κινηματογράφου συναντήθηκαν σε ένα μάθημα μίας διάσημης κυρίας του φωτισμού, της Ελευθερίας Ντεκώ. Σημαδιακή η περίσταση, αφού μετά από αυτό αποφάσισαν να ενώσουν τις δυνάμεις τους και να δουλέψουν πάνω στον δημιουργικό φωτισμό. ‘Έκτοτε πειραματίζονται, μελετούν, σχεδιάζουν και υλοποιούν έργα φωτισμού που εναρμονίζονται απόλυτα με τους χώρους και τους αναδεικνύουν όπως και όσο πρέπει. Ο φωτισμός των Beforelight υπογραμμίζει, δεν «φωνάζει», δεν ρυπαίνει, δεν προσβάλλει.

Εκτός από τις πασίγνωστες και πολυφωτογραφημένες παρεμβάσεις στην Πιττάκη και τη Στοά Εμπόρων, οι Βeforelight έχουν υπογράψει έργα σε δημόσιους χώρους στη Θεσσαλονίκη, στον Βόλο, τα Χανιά και το Ρότερνταμ. Η δουλειά τους έχει παρουσιαστεί σε εκθέσεις όπως η Biennale Σύγχρονης Τέχνης της Θεσσαλονίκης και το Video Art Festival της Αθήνας, στο Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου της Θεσσαλονίκης, στο Ίδρυμα Θεοχαράκη, στο Μουσείο Μπενάκη και στη Νύχτα Μουσείων του Ρότερνταμ.

Η ομάδα δημιουργικού φωτισμού συμπυκνώνει τη φιλοσοφία της σε ένα πολύ εύστοχο τσιτάτο: «Γιόρτασε το φως, σεβάσου το σκοτάδι». Και έτσι γιόρτασε πρόσφατα και τα δέκα χρόνια της: φωτίζοντας με σεβασμό ένα από τα ωραιότερα δείγματα του αθηναϊκού μοντερνισμού, το αίθριο του κτιρίου γραφείων, στην οδό Πραξιτέλους 33.

Περισσότερα από την Absolut, εδώ.

Περισσότερα από το VICE
Vice Channels