Σεξισμός

«Με Πόσους Έχεις Πάει;» - Γυναίκες στην Ελλάδα Μιλούν για το Slut Shaming που Έχουν Δεχτεί

Δεν συμβαίνει μόνο από άνδρες.

Κείμενο Μελπομένη Μαραγκίδου; φωτογραφίες Πάνος Κέφαλος
02 Νοέμβριος 2018, 8:43am

Στην περσινή Παγκόσμια Ημέρα της Γυναίκας, στο κέντρο της Αθήνας περπατούσαν κοπέλες που, ανάμεσα στα πολλά συνθήματα, φώναζαν «Θα βγαίνω, θα πίνω και λόγο δεν θα δίνω, καλά θα περνάω και μόνη θα γυρνάω». Σε ένα μοβ χαρτόνι ήταν γραμμένο με μαύρο μαρκαδόρο το μότο «Υπερήφανα Τσούλες». Το slut shaming φαίνεται ότι δεν μένει ασχολίαστο από τις φεμινίστριες στην Ελλάδα, καθώς το φαινόμενο είναι σε έξαρση και στη χώρα μας.

Αν κοιτάξουμε στο Broadly τι είναι το slut shaming, θα λέγαμε κατ’ αρχάς ότι ως όρος είναι ο πρόγονος όλων των άλλων «-shaming» (όπως το body shaming ή το fat shaming) και συμβαίνει ακριβώς επειδή ζούμε σε έναν κόσμο στον οποίο οι γυναίκες συνεχώς χλευάζονται, αγνοούνται ή τιμωρούνται, επειδή εκφράζουν οποιοδήποτε είδος σεξουαλικής επιθυμίας. Με λίγα λόγια, είναι ατάκες που λίγο-πολύ οι περισσότερες γυναίκες έχουμε ακούσει κατά τη διάρκεια της ζωής μας και μπορεί να σχετίζεται με το μήκος της φούστας, το εύρος του ανοίγματος του ντεκολτέ ή τον αριθμό των εραστών μας. Το έχουμε υποστεί τόσο από άνδρες, όσο και από γυναίκες, επειδή η πατριαρχία έχει ένα πολύ κακό χαρακτηριστικό: Τον εσωτερικευμένο σεξισμό. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 2014 οι Times δημοσίευσαν έρευνα του Social Psychology Quarterly, σύμφωνα με την οποία νεαρά κορίτσια στην Αμερική κάνουν bullying σε συνομήλικές τους, χρησιμοποιώντας εκφράσεις slut shaming και συγκεκριμένα αποκαλώντας τις «τσούλες».

Αν και το φαινόμενο μπορεί να μην αφορά μόνο τις γυναίκες, αυτές είναι ο κύριος αποδέκτης τέτοιων σχολίων. Μπορεί να ξεκινούν από τη νεαρή ηλικία με ατάκες όπως «μην ντύνεσαι σαν τσουλί», να συνεχίζονται στην εφηβεία με ατάκες όπως «δεν είσαι καμιά εύκολη για να του κάτσεις», να εξελίσσονται στην ενήλικη ζωή σε ατάκες όπως «θα του έκατσε για να πάρει τη θέση στη δουλειά» και να καταλήγουν -στα πιο εφιαλτικά σενάρια- σε ατάκες όπως, «τι θες να έκανε κι αυτός αν φορούσες κοντή φούστα, άνδρας είναι».

Προκειμένου, λοιπόν, να δούμε τι μορφή μπορεί να πάρει το slut shaming, ζητήσαμε από γυναίκες να μοιραστούν ενδεικτικά τις χειρότερες ατάκες slut shaming που τους έχουν πει.

1541140040358-01

Στέλλα, 25 ετών

Πριν από αρκετούς μήνες είχα μια συζήτηση με το αγόρι μου - που τότε δεν ήταν ακόμη το αγόρι μου, αλλά ήμασταν friends with benefits. Έβγαινα και με άλλους και το ήξερε. Έλεγε πως δεν τον ενοχλούσε και ο ίδιος δεν ήθελε κάτι σοβαρό. Πάνω, λοιπόν, σε μια γενική συζήτηση για τη σοβαρότητα της σχέσης μας και το τι θέλουμε από τη ζωή μας, εγώ του είπα ότι δεν μπορώ να τον δω σοβαρά και αυτός για αντίποινα μου είπε ότι άμα βγαίνω και πηγαίνω με τον έναν και τον άλλον, σιγά μη βρω άνδρα να με παντρευτεί. Ήξερα ότι το έλεγε πάνω στα νεύρα του και δεν το εννοούσε, αλλά με ενόχλησε, επειδή ήταν χτύπημα κάτω από τη μέση και σκεφτόμουν ότι αν αυτό του είχε μείνει τόσο καιρό από μένα, τότε κρίμα. Δεν θυμάμαι την ακριβή αντίδρασή μου, αλλά του είπα κάτι σαν «Τι λες βρε μαλακά!» και του εξήγησα όλους του λόγους για τους οποίους αυτό που είπε ήταν λάθος.

Παίρνοντας απόσταση πλέον από το περιστατικό, θα αντιδρούσα με τον ίδιο τρόπο. Δεν θεωρώ ότι πρέπει να αποδείξω κάτι. Αν κάποιος με θέλει, ας με θέλει γι’ αυτό που είμαι. Όπως και έγινε, αφού τελικά, αν και «τσούλα», με αγάπησε και μου ζήτησε να τα φτιάξουμε. Πιστεύω ότι η σεξουαλικότητα δεν πρέπει να κρύβεται. Το με πόσους έχω πάει δεν κρίνει το αν μπορώ να γίνω καλή μητέρα ή σύζυγος. Άλλωστε, sluts do it better.

Δυστυχώς, έχω κάνει πολλές φορές κι εγώ slut shaming, όταν ήμουν στο σχολείο. Ήταν περίοδος που τα περισσότερα παιδιά έψαχναν τη σεξουαλικότητά τους και ακούγονταν διαφορά κουτσομπολιά για στοματικό σεξ στις τουαλέτες και τι έκανε η τάδε με τον τάδε που τα είχανε. Θεωρούσα ότι μια κοπέλα αυτά τα κάνει για να τραβήξει την προσοχή και ότι είναι ξεπεταγμένη και ντροπή της. Θυμάμαι χαρακτηριστικά να είμαστε στο τραπέζι και να λέω μια κοπέλα «πουτάνα». Η μαμά μου, μου έλεγε να μην αποκαλώ τα κορίτσια έτσι, επειδή δεν είναι ωραία λέξη - και καλά έκανε. Θεωρώ, όμως, ότι έπρεπε να μου είχε εξηγήσει γιατί δεν είναι ωραίο. Επειδή, εντάξει και το «μαλάκας» δεν είναι ωραία λέξη, αλλά τη λέμε πολύ εύκολα όλοι μας. Αν οι γονείς μας και το σχολείο μάς έκαναν σωστή σεξουαλική διαπαιδαγώγηση, τότε θα ξέραμε ότι το σεξ δεν είναι ντροπή, ότι κάθε παιδί βρίσκει τη σεξουαλικότητά του σε άλλη ηλικία και αυτό είναι απόλυτα φυσιολογικό, και το ότι να κάνεις π.χ. στοματικό στις τουαλέτες του σχολείου δεν είναι τρόπος για να είσαι πιο cool και αρεστή στα αγόρια. Ότι πρέπει να κάνουμε πράγματα μόνο επειδή τα νιώθουμε και όχι επειδή μας τα επιβάλλουν. Επειδή υπήρχε και η άλλη εκδοχή: Να ντρεπόμαστε να πούμε ότι δεν έχουμε φιληθεί στα 12, για να μην μας περάσουν για μπάζα οι φίλες μας που το είχαν κάνει… αυτό πώς λέγεται; Virgin shaming;

1541140085073-02

Κατερίνα, 28 ετών

Μου έχουν κάνει αρκετές φορές slut shaming. Το πιο ακραίο, όμως, που έχω ακούσει, μου το έχει πει ένας τύπος που έβγαινα πριν από κάποια χρόνια. Μιλούσαμε για αρκετό καιρό και κάποια στιγμή ήρθε η ώρα που βρεθήκαμε σπίτι του και κάναμε σεξ. Η αλήθεια είναι ότι το σεξ ήταν πάρα πολύ καλό από την πρώτη φορά και υπήρχε χημεία μεταξύ μας. Μέχρι εκείνη τη στιγμή που άναβε το τσιγάρο του, όλα ήταν τέλεια. «Είσαι πολύ καλή στο σεξ, με πόσους έχεις πάει;», γύρισε και με ρώτησε, για να ανεβάσω πίεση σε δευτερόλεπτα. «Τι εννοείς;», είπα ξεροκαταπίνοντας, μήπως δεν είχα καταλάβει καλά τι μαλακία ξεστόμισε. «Για να είσαι τόσο καλή στο κρεβάτι, πρέπει να έχεις πάει με πολλούς, ε; Με πόσους;». Δεν μπορείτε να καταλάβετε τι ακολούθησε. Ακόμη και σήμερα που έχουν περάσει κοντά δυο χρόνια, μου είναι αδιανόητο να πιστέψω ότι ένας τύπος θεωρεί πως το ότι είχαμε χημεία στο κρεβάτι ή ότι δεν έκανα τη σεμνότυφη, σήμαινε ότι έχω περάσει από δεκάδες κρεβάτια προηγουμένως ή ακόμη και αν το έχω κάνει, να έχει το θράσος να ρωτήσει πόσα ήταν αυτά και μάλιστα στο τέλος να επιμένει ότι «Ένα κοπλιμέντο σου έκανα, πώς κάνεις έτσι πια». Αυτός ήταν ένας αρκετά καλός λόγος να μην κάνω ξανά slut shaming και εγώ σε άλλες γυναίκες από τότε. Όχι ότι το έκανα συνειδητά, αλλά πολλές φορές αναπαρήγα στερεότυπα, πράγμα που πλέον προσπαθώ να αποφεύγω.

1541140236079-04

Νίκη, 29

Ήμασταν σε μια παρέα και εγώ μιλούσα με το αγόρι μιας φίλης και μου είχαν πει να μη μιλάω σε άνδρες άλλων γυναικών, επειδή μπορεί να με παρεξηγήσουν. Μάλιστα, μου το είχε πει γυναίκα. Εννοείται ότι ξενέρωσα επιτόπου. Μου τη σπάει να προσπαθεί κάποιος να με πείσει ότι κάτι κάνω λάθος, επειδή νιώθει ανασφάλεια. Τώρα που το σκέφτομαι από απόσταση, αν είχα μια δεύτερη ευκαιρία, θα της υπενθύμιζα ότι ζούμε στο 2018. Όσο για το αν έχω κάνει εγώ slut shaming, δυστυχώς ναι, παλαιότερα, π.χ. για κάποιο extreme ντύσιμο. Πλέον, όταν κρίνω κάποιον, κατευθείαν μπαίνω στη θέση του/της και τα βλέπω αλλιώς τα πράγματα.

1541140359659-03

Μαρία, 22 ετών

Το να έχεις ένα παραπάνω σκουλαρίκι ή ένα τατουάζ και το μήκος της φούστας να μην είναι για το κατηχητικό, για πάρα πολλούς ανθρώπους δεν σημαίνει τίποτα, αλλά -πιστέψτε με- για πάρα πολλούς άλλους είναι δείγμα ότι δεν σου αξίζει σεβασμός. Η ατάκα slut shaming που ακούω κατά κόρον στη ζωή μου, είναι για την εμφάνισή μου: Από τη μητέρα μου, τον πατέρα μου, έναν άσχετο στον δρόμο, τον προϊστάμενο στη δουλειά, τη «φίλη» που θέλει το καλό σου, ακόμη και τους γκόμενους που θεωρούν ότι επειδή φοράς ντεκολτέ, είσαι «μόνο για πίπες». Ζούμε σε μια χώρα που όταν μας βιάζουν, ο κόσμος αναρωτιέται τι φορούσαμε, οπότε τι να λέμε; Γι’ αυτό και εγώ ποτέ μα ποτέ δεν σχολιάζω το ντύσιμο καμίας γυναίκας και δεν κάνω slut shaming, επειδή βιώνω αυτήν την καταπίεση. Αν το piercing μου δηλώνει ότι είμαι τσούλα, τότε #slutpride.

1541140135459-06

Ελένη, 30 ετών

Το χειρότερο slut shaming το έχω δεχτεί από την τότε κολλητή μου. Γενικά, είμαι ένας ανοιχτός άνθρωπος και ειδικά με τους φίλους μου που νιώθω άνετα. Αυτό δεν σημαίνει ούτε ότι την πέφτω σε όλον τον κόσμο, ούτε ότι θέλω να πηδήξω οποιονδήποτε υπάρχει στο δωμάτιο. Απλώς, όπως είμαι άνετη με τις γυναίκες, είμαι και με τους άνδρες. Για να μην πω περισσότερο με τους άνδρες, επειδή από μικρή κάνω παρέα με αγόρια και μάλιστα έχω μια παρέα στην οποία είμαι η μοναδική γυναίκα και με έχουν σαν μικρή τους αδελφή - προφανώς και δεν παίζει κάτι ερωτικό. Όταν, λοιπόν, σε μια συζήτηση ρώτησα την τότε κολλητή μου τι πιστεύει ότι φταίει που είχα καιρό να μπω σε σχέση, εκείνη ξεκίνησε ένα λογύδριο για το ότι είμαι πολύ διαχυτική με όλους, ότι αυτό παρεξηγείται και πως κανένας άνδρας δεν θα με δει σοβαρά αν την πέφτω σε όλους, αλλά και ούτε καμιά γυναίκα θα με εμπιστεύεται. Έχασα το έδαφος κάτω από τα πόδια μου. Δεν παρέλειψε, μάλιστα, να με εγκαλέσει για το ότι είμαι διαχυτική και με τα αγόρια των φιλενάδων μας, για να καταλάβω τελικά ότι όλο αυτό συνέβαινε, επειδή ζήλευε για το δικό της αγόρι, με το οποίο τότε είχε πρωτογνωριστεί.


VICE Video: Οι Φύλακες της Μήτρας

Παρακολουθήστε όλα τα βίντεo του VICE, μέσω της νέας σελίδας VICE Video Greece στο Facebook.


Αυτή η γυναίκα δεν υπάρχει πια στη ζωή μου και όσο το σκέφτομαι μήνες μετά, καταλαβαίνω ότι και πολύ καλά κάνει και δεν υπάρχει. Δεν μπορεί κανείς να αλλάξει αυτό που είσαι, επειδή εκείνος έχει ανασφάλειες και δεν μπορεί κανείς να σου κάνει slut shaming. Πόσο μάλλον, όταν το ντύνει με ψευτοδικαιολογίες τύπου «εγώ στο λέω για το καλό σου». Η πρώτη μου αντίδραση ήταν να σκεφτώ να της χτυπήσω πόσες μαλακίες έχει κάνει στη ζωή της με άνδρες, αλλά κρατήθηκα, επειδή δεν ήθελα να γίνω αυτός ο άνθρωπος που θα απαντά στο slut shaming με slut shaming. Πήρα το κουβαδάκι μου και σε άλλη παραλία.

1541140182190-05

Δώρα, 31

Φυσικά, ένας άνδρας μπορεί να διαφημίζει τις κατακτήσεις του, αλλά αν μια γυναίκα διηγηθεί κάτι από το παρελθόν της και το άθροισμα για τους συντρόφους στους οποίους αναφέρεται ξεπερνά τους δύο-τρεις, τότε εννοείται ότι είναι τσούλα. Αυτήν την ατάκα -«Μη λες ότι έχεις πάει με τόσους, δεν θα βρεις ποτέ άνδρα»- μου τη λέει η μαμά μου ως συμβουλή, για να μη χαλάω τη φήμη μου, αφού «σε κανέναν άνδρα δεν αρέσει η γυναίκα να έχει παρελθόν». Οπότε, εγώ θα πρέπει να το κρύβω. Προφανώς γίνομαι έξαλλη όποτε το λέει και της εξηγώ γιατί είναι λάθος, αλλά παράλληλα σκέφτομαι ότι πολλοί άνδρες όντως έχουν πρόβλημα με το να έχεις πάει με πολλούς, όπως λέει και η μαμά μου. Εμένα, όμως, δεν με αφορούν αυτοί οι άνδρες. Αν δεν μπορεί κάποιος να αντέξει το παρελθόν μου, δεν αξίζει το μέλλον μου.

Για τα καλύτερα θέματα του VICE Greece, γραφτείτε στο εβδομαδιαίο Newsletter μας.

Περισσότερα από το VICE

Ο Έβρος Είναι το «Ποτάμι των Φαντασμάτων»

«Οι Απαλές Υφές Είναι πιο Ερεθιστικές» - Η Σεξουαλική Έλξη για τους Τυφλούς

Δέκα Τίμιες Δουλειές που Μπορείς να Κάνεις Από Παντού και να Πληρώνεσαι

Ακολουθήστε το VICE στο Twitter, Facebook και Instagram.